[113-182]<\/p>\n
Son notu Baba’n\u0131n “S\u00f6yleyin bakal\u0131m, ya\u015fayan m\u0131 b\u00fcy\u00fckt\u00fcr \u00f6l\u00fc m\u00fc?” (s. 113) sorusuyla b\u0131rakm\u0131\u015f\u0131m. Aziz, ya\u015fayan b\u00fcy\u00fckt\u00fcr diyor. Baba \u00f6lenlerin ya\u015fam\u0131n\u0131n ba\u015fkalar\u0131nda ve i\u015flerinde s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcnden ve ya\u015fam\u0131n k\u0131ymetinden s\u00f6z ediyor. Aziz “Baba’y\u0131 dinlerken zihninde uyu\u015fmaya benzer bir his duyuyor” (s. 114) ya da “kendini bilmeden bir b\u00fcy\u00fcn\u00fcn i\u00e7ine s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f duyuyordu” (s. 115). Baba’yla ge\u00e7irdi\u011fi zamanda s\u0131k s\u0131k gel gitler ya\u015f\u0131yor. Bu muhabbet ertesinde “Kendini \u00e7ok, d\u00fcnyay\u0131 az buldu” (s. 115) deniyor ama yer yer bu durum yerini koca bir bo\u015flu\u011fa ve tedirginli\u011fe b\u0131rak\u0131yor. \u015eimdilik, bu duygularla ve yaral\u0131, pansumanl\u0131 kafas\u0131yla okula gidiyor.<\/p>\n
Yan karakterlerden birisi olan ta\u015fra \u00f6\u011fretmeni Nazif Bey okulun kap\u0131s\u0131nda Aziz’in halini g\u00f6r\u00fcnce onu bir durduruyor. Nazif Bey bana \u00e7ok tan\u0131d\u0131k bir karakter gibi geldi, edebiyatta ve sinemada \u00e7ok s\u0131k g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz birisi sanki. Belki bu romandaki fark, bu karaktere kar\u015f\u0131 -di\u011fer pek \u00e7ok \u015feye oldu\u011fu gibi- tak\u0131n\u0131lan ironik, neredeyse ac\u0131maya varan bir m\u00fcstehzilik anlat\u0131c\u0131n\u0131n dilindeki. G\u00fcrb\u00fcz’\u00fcn karaktere ilk giri\u015finden (karakteri tan\u0131tmak<\/a>) uzun bir pasaj, zaten s\u0131k s\u0131k bu temalar etraf\u0131nda d\u00f6necek Nazif Bey’in hikayesi:<\/p>\n “Erzurum’a iki sene \u00f6nce gelmi\u015f, hep okudu\u011fu, duydu\u011fu baz\u0131 garipliklere, ac\u0131lara tesad\u00fcf etme iste\u011fi ile tutu\u015fmu\u015ftu. Ama bu Anadolu \u015fehrinde \u015f\u00f6yle a\u011f\u0131z tad\u0131 ile kendisine bir ba\u015fka bak\u0131\u015f att\u0131racak \u015feye tesad\u00fcf edememi\u015f, hayat\u0131n bo\u015funal\u0131\u011f\u0131na t\u0131kan\u0131p kalm\u0131\u015f, \u00e7ekti\u011fi ac\u0131 bu, a\u011fz\u0131ndaki tat bu, g\u00f6rmeden ya\u015famadan, tutmadan kavrulamadan ac\u0131n\u0131n en k\u00f6t\u00fcs\u00fcne yani ya\u015fayamaman\u0131n, hi\u00e7bir \u015feye tan\u0131k, h\u00fck\u00fcml\u00fc, tutuklu, azmettirici olamaman\u0131n h\u00fckm\u00fc ile bug\u00fcne gelmi\u015fti. Halbuki Ankara’da iken i\u00e7ini t\u0131ka basa bir hayat \u00f6rg\u00fcs\u00fc ile doldurmu\u015f, bunlarla nas\u0131l ba\u015fa \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 ile ilgili kendi kendine destanlar kurmu\u015f, k\u00e2h yaralanm\u0131\u015f, k\u00e2h vurmu\u015f, k\u00e2h s\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fc ama hi\u00e7 akl\u0131na hi\u00e7bir \u015feyin olmayaca\u011f\u0131 gelmemi\u015fti. Ge\u00e7en sene b\u00fcy\u00fck bir buhrana d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. Ne ondan bir medet uman vard\u0131, ne e\u011filebilece\u011fi bir yaral\u0131 g\u00f6n\u00fcl. Ne ona bildiklerini soran vard\u0131 ne bilmedi\u011fini g\u00f6steren. Elinde tebe\u015fir, s\u0131rt\u0131nda ekose ceket suspus \u00f6\u011frencilerin kar\u015f\u0131s\u0131nda ders anlat\u0131yor, tesirsiz ders, tesirsiz birka\u00e7 \u00f6\u011f\u00fct, baz\u0131 ge\u00e7er notlar \u00e7o\u011funlukla k\u0131r\u0131k notlar aras\u0131nda en k\u00fc\u00e7\u00fck bir yol, bir akarsu, bir s\u0131z\u0131nt\u0131 bile olmadan \u00f6yle kaskat\u0131 duruyordu. Yirmi dokuz ya\u015f\u0131ndayd\u0131, bek\u00e2rd\u0131. Kime, hangi d\u00fckk\u00e2na, hangi kahveye gitmi\u015f ise eli, zihni, g\u00f6nl\u00fc bo\u015f d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fc. Bir s\u00f6z olsun y\u00fcz\u00fcne \u00e7arpm\u0131yordu, bir tokat olsun yemiyordu, a\u00e7 olan da tok olan da bir \u00e7izgide duruyor, hayat bir ipe dizilmi\u015f gibi g\u00fcn g\u00fcne yap\u0131\u015f\u0131k ge\u00e7iyordu. B\u00fct\u00fcn bu kitaplar\u0131n, \u015fiirlerin, ideolojilerin, kahramanlar\u0131, katilleri, yaral\u0131lar\u0131, muzdaripleri neredeydi? Hayat neredeydi, \u00e7\u0131ld\u0131racakt\u0131.” (s. 116)<\/p>\n Nazif Bey Aziz’le kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda adeta a\u011fz\u0131 sulan\u0131yor. Do\u011frultabilece\u011fi bir e\u011frilikle kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f gibi heyecanlan\u0131yor. Aziz’in babas\u0131 da okula \u00e7a\u011fr\u0131lm\u0131\u015f, Nazif Bey de onlarla gelece\u011fini yard\u0131mc\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131n sinyallerini veriyor.<\/p>\n Bu okul g\u00fcn\u00fcnde k\u00fc\u00e7\u00fck bir b\u00fcy\u00fcme ve olgunla\u015fma \u00e2n\u0131, Aziz T\u00fcrk\u00e7e hocas\u0131n\u0131n bir sorusuna s\u00fck\u00fbnetle bildi\u011fi kadar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyip bilmedi\u011fini kabullenen bir cevap verdikten sonra “Peki, o\u011flum otur,” diye ho\u015f bir cevap ald\u0131\u011f\u0131 an. Tek c\u00fcmlede daha geni\u015f bir h\u00e2li \u00f6zetliyor yazar: “Yeni bir \u015fey yapt\u0131\u011f\u0131nda yeni bir \u015fey de g\u00f6r\u00fcyordu” (s. 117).<\/p>\n Aziz okulda babas\u0131n\u0131n elini \u00f6pmeyince iki sert tokat yiyor, bir k\u0131r\u0131lma \u00e2n\u0131. Aziz’in babas\u0131 daha \u00f6nce hi\u00e7 konu\u015fmu\u015f muydu, yoksa bu ilk mi? Burada patl\u0131yor, Aziz’e, Nazif Bey’e ve m\u00fcd\u00fcre ba\u011f\u0131r\u0131yor. Aziz’in art\u0131k \u00e7ocuk olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek evlatl\u0131ktan reddediyor, \u00e7\u0131k\u0131p gidiyor. Nazif Bey hemen Aziz’in velisi olabilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor, Aziz’e adresini veriyor. Aziz’i serseri belliyorlar.<\/p>\n Okuldan \u00e7\u0131kan Aziz, art\u0131k s\u0131k s\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131 bir se\u00e7im olarak Hasan Amca m\u0131, Baba’n\u0131n evi mi diye d\u00fc\u015f\u00fcnerek Baba’n\u0131n evine gidiyor. Art\u0131k “Baba” dendi\u011finde as\u0131l babas\u0131 de\u011fil, Erenler Babas\u0131 var hayat\u0131nda. “Babam okula gelmi\u015f, evden ka\u00e7t\u0131m m\u0131, \u00f6ylesine k\u00fcs\u00fcp \u00e7\u0131km\u0131\u015f m\u0131yd\u0131m asl\u0131nda bilmiyorum, h\u00e2l\u00e2 bilmiyorum. O sabahtan beri olanlar b\u00fct\u00fcn \u00f6mr\u00fcmden uzun” (s. 120).<\/p>\n Baba’yla konu\u015fuyorlar velilik i\u015fini. Annesini ve kedisini \u00f6zl\u00fcyor Aziz. Hala Baba’n\u0131n, bac\u0131lar\u0131n kim olduklar\u0131n\u0131 anlam\u0131\u015f de\u011fil. Orada kal\u0131p kalmayaca\u011f\u0131na dair konu\u015furlarken Baba’n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnceleri de a\u00e7\u0131l\u0131yor. Okula gidip gitmeyece\u011fine dair soruya Baba: “Sana ne? … \u0130ster gidersin ister gitmezsin, zaten bunlar senin iste\u011finle olmayacak, sana ne, merak edecek bunlar\u0131 m\u0131 bulduk? Hi\u00e7 kimse kendi iste\u011fi ile b\u00fcy\u00fck olmam\u0131\u015ft\u0131r Aziz can, bunlar yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131 iner. Senin sevmen bile sevilince zuhur eder. Hem illa bir i\u015f mi tutmak istiyorsun, bak peygamberler bile \u00f6yle ortada dola\u015fan adamlar. Ger\u00e7i \u0130sa Aleyhisselam’\u0131n marangoz oldu\u011fu s\u00f6yleniyor ama ben daha bir \u00e7ekmecesini bile g\u00f6rmedim” (s. 122). \u015eimdi neden hat\u0131rlam\u0131yorum ama kitapta buraya Coetzee’nin \u0130sa \u00dc\u00e7lemesi notunu alm\u0131\u015f\u0131m. \u0130sa’y\u0131 g\u00f6r\u00fcnce gaza geldim herhalde, orada da ne olaca\u011f\u0131n\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 bir \u00e7ocu\u011fun b\u00fcy\u00fcme hik\u00e2yesi vard\u0131 diyedir belki. Baba, Aziz’i d\u00fc\u015f\u00fcncelerini takip etmeme konusunda uyarmaya ba\u015fl\u0131yor. Beni de uyarsa iyi olur.<\/p>\n Bu par\u00e7a \u00e7ok pasajl\u0131 oldu ama Aziz’in “siz kimsiniz” sorusuna Baba’n\u0131n cevab\u0131n\u0131 da not edeyim, ilk Melamilik bahsi burada ge\u00e7iyor: “Baba a\u011fz\u0131n\u0131 e\u011ferek, “Soraca\u011f\u0131n zaten bu, ‘Ben benim,’ diyor eski zaman halifeleri, kar\u015f\u0131s\u0131ndaki de anl\u0131yor. ‘Ben senim,’ diyor bir ba\u015fkas\u0131, \u00f6b\u00fcr\u00fc hemen ellerine yap\u0131\u015f\u0131yor. Ben de \u015fimdi b\u00f6yle bir \u015fey s\u00f6ylemek istiyorum \u00f6teden beri ama ben i\u015fte neyim desem, ‘Neresinden, kimlerden, day\u0131n kim?’ diyorlar. Kime kimlik, varl\u0131k a\u00e7\u0131klan\u0131r ki b\u00f6yle, ne s\u00f6ylenebilir ki?” \u0130\u00e7i s\u0131k\u0131nt\u0131 ile dolmu\u015f gibi umutsuz bir bak\u0131\u015fla Aziz’e d\u00f6n\u00fcp, “Benim mesle\u011fim Melamilik mesle\u011fi, tamam m\u0131, biraz merakl\u0131y\u0131m, ba\u015fka merakl\u0131lar da \u00e7evremde az \u00e7ok var, bac\u0131lar da merakla kendilerini hasretmi\u015fler, gelen gidenle meraklar\u0131m\u0131zdan bahsediyoruz, ben onlardan \u00f6nce ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m \u00f6ncekileri de daha bildi\u011fim i\u00e7in bana itimat ediyorlar, en az\u0131ndan g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte”” (s. 123)<\/p>\n Aziz biraz Fatma ve Hacer Bac\u0131 ile vakit ge\u00e7iriyor, onlar\u0131n da arkalar\u0131n\u0131 b\u0131rak\u0131p geldiklerini dinleyip dost belliyor kendine.<\/p>\n Sonras\u0131nda okula gidiyor, g\u00f6zleri Nazif Bey’i ar\u0131yor, g\u00f6remiyor, odunlukta k\u00fc\u00e7\u00fck bir fenal\u0131k ge\u00e7iriyor (s. 124-5). Hafta sonu ev i\u015fleri yap\u0131yor, pazar ak\u015fam \u00fcst\u00fc evde k\u0131rk elli ki\u015finin geldi\u011fi bir meydan uyand\u0131r\u0131l\u0131yor. 1975, Erzurum, yaz\u0131 ve kurmacan\u0131n yan\u0131nda 2014, \u00c7anakkale, video ve ger\u00e7ek bir Melami etkinli\u011fi kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131 i\u00e7in Hakikathane \u00c7anakkale Melamileri Derne\u011fi’nin “Sohbet ve Zikir<\/a>” videosunu izledim. \u00d6nce zikir, sonra sohbet var, Yunus’un “aray\u0131 aray\u0131 bulsam izini \/ izinin tozuna s\u00fcrsem y\u00fcz\u00fcm\u00fc” ile a\u00e7\u0131l\u0131yor o sohbet b\u00f6l\u00fcm\u00fc.<\/p>\n “Saat sekizi vurdu\u011funda posta oturan Baba ile uyuyan meydan uyand\u0131r\u0131lmaya ba\u015flad\u0131. \u00d6n saflardakiler, arkalardakiler, sonraki s\u0131radakiler, onlar\u0131n arkas\u0131nda Aziz, ondan sonra baz\u0131 han\u0131mlar ve iki arka s\u0131raya s\u0131ralanm\u0131\u015f dokuz tane bac\u0131. \u0130lk kez uyanan meydan g\u00f6ren Aziz meydan\u0131 da her \u00e2n\u0131nda uyan\u0131k bulmad\u0131. Meydan da sanki hayat\u0131n ekserisi gibi hep uyumak istiyor, ani bir sezi\u015f, bir fazladan duygu, biraz g\u00f6zya\u015f\u0131 ile hemen uyan\u0131yor ama hal devam etmeyince devam bir sergiye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyordu. Baba’n\u0131n meydan\u0131 idare edi\u015fi, aniden elini yere vuru\u015fu, ihvan\u0131n uyumu, bazen tek ba\u015f\u0131na Baba’n\u0131n s\u00f6yledi\u011fi, bazen cumhur \u015feklinde s\u00f6ylenen ilahiler, ilahinin baz\u0131 yerlerinde ad\u0131 ge\u00e7enleri s\u00f6ylerken fazladan sesini y\u00fckseltenler, ya\u015fl\u0131ca bir adam\u0131n, “Mustafa,” denirken bo\u011faz\u0131ndan d\u0131\u015far\u0131 ta\u015fan ku\u015f s\u00fcr\u00fcs\u00fc ile \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 sese Baba’n\u0131n sonradan, “Sen de tam cumhur b\u00fclb\u00fcl\u00fc oldun M\u00fcrteza,” demesi, ba\u015fka bir adam\u0131n testere zikri devam ederken, “Ahhhh,” etmesi, ba\u015fka birinin gazele adeta \u015fehvetle, “Ooooohhhh,” deyip Baba’y\u0131 duraksatmas\u0131, en sonda edilen dua ve \u00e7ekilen g\u00fc\u00e7l\u00fc g\u00fclbank… hepsi Aziz’i par\u00e7a par\u00e7a yakalad\u0131. Her anda ya bir seyir ya bir tebess\u00fcm ya bir merdivene t\u0131rmanma buldu.\u00a0 Kendini tek di\u011ferlerini b\u00fct\u00fcnden seyrederken kendini seyirde de\u011fil, sadece d\u00fcrb\u00fcn\u00fcn merce\u011finde buldu ve buna ah etti. G\u00f6rmek seyir ne ki olman\u0131n yan\u0131nda, benim de bir ah’\u0131m olayd\u0131 da \u00e7\u0131kar\u0131p \u00e7\u0131kar\u0131p bakayd\u0131m derken bunu d\u00fc\u015f\u00fcnmesine de bakt\u0131 ve kendini pek bilmedi\u011fi bir cihanda buldu. Meydandan sonra bir \u015fey olmam\u0131\u015f gibi oturup \u00e7ay i\u00e7ilmesine de \u015fa\u015ft\u0131. B\u00fct\u00fcn o sesler, \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar, yakar\u0131\u015flar e\u011fer ki gelecek olsalar \u00e7a\u011f\u0131ranlar\u0131 ba\u011fda\u015f kurmu\u015f \u00e7ay i\u00e7erler ve ba\u015fka \u015feyler konu\u015furlarken be\u011fenmez geri d\u00f6nerler diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc” (s. 126).<\/p>\n Meydan sonras\u0131 Aziz tekrar okula gidiyor, Nazif Bey yine “g\u00f6r\u00fc\u015felim” diyor. Aziz okuldan uzakla\u015fan d\u00fc\u015f\u00fcnceler i\u00e7ine giriyor, “lise de bir \u015fekil bitmesi gereken bir \u015feydi” (s. 128) ya da “”Lise bitti mi? Bitti. \u0130yi \u00e7ok \u015f\u00fck\u00fcr,” denir, iyinin arkas\u0131na, ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131na, ger\u00e7ekten iyi olup olmad\u0131\u011f\u0131na bak\u0131lmazd\u0131, liseyi bitirdi, iyi, \u00e7ok \u015f\u00fck\u00fcr” (s. 129). Nazif Bey’le y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fe \u00e7\u0131k\u0131yorlar. Kimyalar\u0131 bir t\u00fcrl\u00fc tutmuyor. Aziz di\u011fer b\u00fcy\u00fcklerinden etkilendi\u011finin zerre kadar\u0131 etkilenmiyor \u00f6\u011fretmenden. \u00d6\u011fretmen de Aziz’in ilgisine gidecek yolu bir t\u00fcrl\u00fc bulam\u0131yor. Sanki samimi davranmad\u0131\u011f\u0131, s\u00fcrekli o idealindeki “yol g\u00f6sterici”yi oynamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in gibi anlat\u0131l\u0131yor. Kendini adeta Aziz’den k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6r\u00fcyor, h\u0131n\u00e7lan\u0131yor. En b\u00fcy\u00fck silahlardan “kitap verme” fikrini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor ama o da olmuyor.<\/p>\n Aziz bir ara Baba’n\u0131n ya\u015fayan\/\u00f6l\u00fc meselesine de paralel ge\u00e7mi\u015fle ya\u015fama sitemini hat\u0131rl\u0131yor, “B\u00f6yle bizim gibi enkaz faresi olarak da ya\u015fanmaz ya Aziz, her \u015feyi eskide ar\u0131yoruz vallahi enkaz faresi olmu\u015fuz” (s. 131).<\/p>\n Biraz evde pazar g\u00fcnleri yak\u0131lan k\u00fclhan, Aziz’in odun toplay\u0131\u015f\u0131 anlat\u0131l\u0131yor. Ben de hamam\u0131n bile\u015fenlerini buradan \u00f6\u011frendim (s. 131).<\/p>\n Annesini \u00f6zleyen Aziz bir kere daha eve gidiyor, \u00e7\u0131kal\u0131 1 ay olmu\u015f. Annesini g\u00f6r\u00fcyor, a\u011fl\u0131yor, onu \u00f6zledi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Annesi de dilsiz orucuna girmi\u015f, tek s\u00f6z etmiyor. Odas\u0131na \u00e7\u0131k\u0131yor, de\u011fi\u015ftirilmi\u015f, evini kaybetti\u011finin iyice fark\u0131na var\u0131yor: “Aziz o \u00e2n\u0131 sanki o an de\u011fil de sonra, \u00e7ok sonra g\u00f6rm\u00fc\u015f hatta g\u00f6recekmi\u015f gibi g\u00f6zleri ile h\u0131zl\u0131ca foto\u011fraf \u00e7ekip tehlikeli bir yerden ka\u00e7ar gibi ka\u00e7t\u0131” (s. 134). Mutfakta tuzlu su kaynatan annesiyle bir kez daha konu\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, kendini ha\u015flamakla tehdit ediyor ama yine de sonu\u00e7 alam\u0131yor. \u00c7aresiz, titreyen bacaklar\u0131yla Baba’n\u0131n yan\u0131na d\u00f6n\u00fcyor.<\/p>\n “Uzun tuhaf \u015fekilli \u00fczerinde “Metaxa” yaz\u0131l\u0131 bir \u015fi\u015fe” (s. 135) de ilk burada ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Baba bir bir uyar\u0131c\u0131 hikaye ard\u0131na Aziz’e de veriyor i\u00e7kiden. Baban\u0131n her d\u00f6rt barda\u011f\u0131na bir bardak da Aziz’e d\u00fc\u015f\u00fcyor. Biraz rahatl\u0131yor gece, hala okula gitmeye devam ediyor. Baba’dan ald\u0131\u011f\u0131 “kaale almama” derslerini (s. 137) uygulamaya koymakla me\u015fgul.<\/p>\n \u0130lk defa Nazif Bey’in evine gidiyor. Ta\u015fhan<\/a>‘dan Tebrizkap\u0131’ya giden sokaklardan birinde oturuyor \u00f6\u011fretmen. Aziz’e ne versem diye d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f bir \u015fey bulamam\u0131\u015f. Kitaplar\u0131n\u0131 tekrar kar\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015f, bir \u015fey \u00e7\u0131kmam\u0131\u015f bir t\u00fcrl\u00fc, “Birisine tesir etmek isteyenin neden illa kitap, \u015fiir vs. verdi\u011fini anlar gibi oluyordu. Bunlar belki onun yapamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapar da kendimi g\u00f6stermekten kurtulurum diyeydi herhalde. Yoksa kendine kalan ile tek el \u00e7evrilecek gibi de\u011fildi. Vehimmi\u015f, her \u015fey vehimmi\u015f derken b\u00fct\u00fcn hayat\u0131 ve gelece\u011fini \u015fekillendiri\u015fi umduklar\u0131 da bir vehme d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor, Nazif’in kendisi bir evham perisi olarak kendi kendini evhamland\u0131r\u0131p korkutuyordu” (s. 139). \u00dcniversitede y\u0131llar\u0131ndaki o etkilenmeyi, muhabbeti hala unutamam\u0131\u015f, Ankara’n\u0131n etkisinden \u00e7\u0131kamam\u0131\u015f. Gen\u00e7lik d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc ve yok olu\u015funu an\u0131yor: “Bu yaz ona u\u011frayan Tunceli’de \u00f6\u011fretmenlik yapan bir arkada\u015f\u0131na dert yan\u0131nca o da y\u00fcz\u00fcne hayretle bakm\u0131\u015f, “O bir r\u00fcyad\u0131r, gen\u00e7le ya\u015fl\u0131n\u0131n aras\u0131ndaki bir farkt\u0131r, b\u00fcy\u00fcy\u00fcnce herkes ayn\u0131 olur, oyunca\u011f\u0131, emzi\u011fi b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n, ka\u015f\u0131\u011f\u0131 avu\u00e7lad\u0131\u011f\u0131n gibi bunlar\u0131 da hatta kendini de b\u0131rak\u0131rs\u0131, hayat seni ne istiyorsa o yapar, daha \u00e7ok da h\u0131yar sevdi\u011fi i\u00e7in h\u0131yar yapar,” demi\u015fti. Nazif “Niye bu kadar heyecanland\u0131k peki, hayal kurduk, paraland\u0131k?” deyince arkada\u015f\u0131, “Ne yapacakt\u0131k, onlarla ayakta kald\u0131k, dayand\u0131k, a\u00e7 adam\u0131n co\u015fkuya, \u015fiire ihtiyac\u0131 herkesten \u00e7oktur …”” (s. 139-40). Aziz’e ne \u015fiir okuyaca\u011f\u0131n\u0131 bilemiyor ama Nazif Bey. Biraz yeralt\u0131 insan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fleri var bu halinde, eski heyecan\u0131n\u0131n bir benzerini \u015fimdi ancak h\u0131n\u00e7la “kendini a\u015fa\u011f\u0131lama ve rez\u0131 olaca\u011f\u0131 anlar\u0131, en sona kadar gelece\u011fi g\u00fcnleri d\u00fc\u015f\u00fcnmede buluyor” (s. 141).<\/p>\n Aziz’e k\u00fct\u00fcphanesini g\u00f6steriyor, ge\u00e7mi\u015fini biraz anlat\u0131yor. K\u00fctahya’dan Ankara’ya okumaya gitmi\u015f. Yeni Dergi’nin 13. say\u0131s\u0131yla dola\u015f\u0131rken bir arkada\u015f\u0131n\u0131n dalga ge\u00e7erek onu rencide edi\u015fini anlat\u0131yor. Say\u0131ya bakt\u0131m tabi hemen, Ekim 1965’te \u00e7\u0131km\u0131\u015f. N\u00e2z\u0131m’\u0131n \u00c7ank\u0131r\u0131 Hapishanesi’nden Mektuplar’\u0131, Oktay R\u0131fat, \u00dclk\u00fc Tamer, Adnan \u00d6zyal\u00e7\u0131ner, Nermi Uygur, Murat Belge var. Bir de Camus’den Ba\u015fkald\u0131rma ve Sanat ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir metin, san\u0131r\u0131m Ba\u015fkald\u0131ran \u0130nsan’dan bir pasaj alm\u0131\u015flar. K\u00fct\u00fcphanesindeki di\u011fer Yeni Dergi’leri de g\u00f6sterirden sonra \u00f6\u011fretmen “Bunlar kime yaz\u0131l\u0131r, asl\u0131nda h\u00e2l\u00e2 bilmiyorum Aziz” (s. 143) diye i\u00e7ine \u00e7ekiliyor. Okuduklar\u0131n\u0131n ya da okuduklar\u0131ndan bir \u015fey olamamas\u0131yla dertli. Aziz’in derdine derman olmak bir yana kendi derdini, kibirini, ezikli\u011fini payla\u015f\u0131yor, ondan yol g\u00f6sterme bekliyor. Peygamber olmak kolay, s\u0131radan insan olmak zor temal\u0131 konu\u015fmas\u0131nda “Hatta Nesimi ol da derin y\u00fcz\u00fcls\u00fcn ne gam, de\u011fil mi, dert b\u00fct\u00fcn dert kim oldu\u011funu, ne oldu\u011funu, sahibini bilmeyen d\u00fcz insan olmada” (s. 145) derken sanki Baba’ya dair yapt\u0131\u011f\u0131 okumalardan do\u011fru bir s\u00f6z \u00fcretmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 \u00e7ay i\u00e7erlerken Aziz \u00f6\u011fretmeninin gizliden i\u00e7ki i\u00e7ti\u011fini fark ediyor. \u00d6\u011fretmene aptala yatsa da k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcyor. Birka\u00e7 sayfa \u00f6nce a\u015fa\u011f\u0131lanmaktan arzu duydu\u011funu anlatm\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, bu kez kendisi bile isteye yapmad\u0131\u011f\u0131ndan, “yakaland\u0131\u011f\u0131ndan” dolay\u0131 kendini \u00e7ok fena hissediyor. A\u015fa\u011f\u0131lanmak i\u00e7in \u00f6nemli bir ayr\u0131m bu diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm okurken: “Zaten k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015fmek, k\u00fc\u00e7\u00fclmek istemiyor muydum diye akl\u0131ndan ge\u00e7irse de insan\u0131n kendini k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcrmesinde bir b\u00fcy\u00fckl\u00fck, ba\u015fkas\u0131 eliyle olanda ise ge\u00e7mez bir illet vard\u0131” (s. 147).<\/p>\n Aziz’in de\u011fi\u015fen insan y\u00fczlerindeki ifadelerden korkusu, bak\u0131\u015f\u0131n karanl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z ediyor anlat\u0131c\u0131 (s. 148). Aziz ge\u00e7mi\u015fi, bir tipi alt\u0131nda bacada kal\u0131\u015f\u0131n\u0131 hat\u0131rl\u0131yor birden, “hem buz tutmu\u015f hem siyah bir heykel olmu\u015ftu” (s. 149). Bir \u00f6l\u00fcmle, do\u011fayla, ya\u015famla yak\u0131nla\u015fma an\u0131s\u0131 gibi hat\u0131rlay\u0131veriyor. Bu an\u0131dan geri eve d\u00f6n\u00fc\u015fte art\u0131k yaz\u0131da da bir s\u00fcredir “Bey” ifadesi d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olan ve i\u00e7ine alkol\u00fcn de etkisiyle karanl\u0131k \u00e7\u00f6ken Nazif’e eyvallah diyip h\u0131zl\u0131ca \u00e7\u0131k\u0131yor evden Aziz. Arkas\u0131ndan Nazif s\u00f6v\u00fcyor, Aziz’de kurtulman\u0131n mutlulu\u011fu.<\/p>\n Bir hafta okula gitmeyip, Baba’yla k\u00f6y gezintileri yap\u0131yor, gittikleri yerlerde meydan uyand\u0131r\u0131yorlar. Okula geri d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde iyice uzak geliyor okul. Nazif g\u00f6r\u00fcnce Aziz’den \u00f6z\u00fcr diliyor, onun y\u00fcz\u00fcnden okula gelmedi\u011fini san\u0131yor, tekrar uyar\u0131yor Aziz’i. Okula gelmedi\u011fi g\u00fcnlerden dolay\u0131 m\u00fcd\u00fcr muavini \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor, ba\u015f\u0131n\u0131 tra\u015f ediyor h\u0131zl\u0131ca makineyle, devams\u0131zl\u0131ktan kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyip kovuyor Aziz’i. Okuldan \u00e7\u0131karken ba\u015fka bir \u00e7ocuk, H\u00fcseyin, Aziz’e destek olmaya geliyor, hayran\u0131ym\u0131\u015f: “Sa\u00e7\u0131n\u0131 tren yolu yapm\u0131\u015flar, favorilerin yolunmu\u015f, bir Kerbela \u015fehidi gibi duruyorsun, ke\u015fke senin yerinde olsayd\u0131m, sen o yetmi\u015f iki ki\u015fiden biri gibisin, ama benim ad\u0131m da H\u00fcseyin” (s. 153). H\u00fcseyin kendi babas\u0131n\u0131n da Baba’n\u0131n ihvan\u0131ndan oldu\u011funu s\u00f6yleyerek Baba’yla tan\u0131\u015fmak, elini \u00f6pmek istedi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Bir yandan da insanlar\u0131n Aziz’i nas\u0131l g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlat\u0131yor, duyduklar\u0131n\u0131 ya\u015fad\u0131klar\u0131yla e\u015fle\u015ftiremiyor Aziz.<\/p>\n Aziz H\u00fcseyin’le biraz dola\u015f\u0131yor, H\u00fcseyin’i dinlemek i\u00e7ini \u015fi\u015firiyor, sonunda Baba’n\u0131n evine getiriyor onu. Aziz’in tra\u015fl\u0131 halini g\u00f6ren Baba, art\u0131k okula gitmeyece\u011fini ilan ediyor (s. 156). Aziz’in okulda dayaktan bay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 konu\u015fulunca, Baba dayaktan de\u011fil de hakaretten bay\u0131lm\u0131\u015f olabilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Yorganc\u0131 Halil Efendi’nin o\u011flu oldu\u011funu \u00f6\u011frendi\u011fimiz H\u00fcseyin elini \u00f6p\u00fcp gidiyor.<\/p>\n Aziz’e bir le\u011fen haz\u0131rlay\u0131p el birli\u011fiyle tam tra\u015f ediyorlar kafas\u0131n\u0131. Bir anda de\u011fi\u015fen suretiyle yine bir “ben kimim” sorgusuna dal\u0131yor Aziz. Bir s\u00fcre kendini eve kapat\u0131yor, okula da gitmedi\u011finden \u00e7\u0131kmas\u0131 gerekmiyor. Baba \u00f6\u011frencisini e\u011fitmeye devam ediyor: “zaman zaman en uzak durdu\u011fu \u015feyleri yapmas\u0131n\u0131 isteyerek benli\u011fini k\u0131rmaktan bahsediyor, tavuk kesmesini, \u00e7ok so\u011fukta \u00fcst\u00fcnde sade bir kazakla y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fe \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131, \u00e7ok s\u0131cak tavalar\u0131 eliyle tutmas\u0131n\u0131, tuvaletleri temizlemesini, bac\u0131lar\u0131n elbiselerini, evin perdelerini \u00fct\u00fclemesini istiyordu” (s. 159). Bir ba\u015fka e\u011fitimden ge\u00e7iyor Aziz okulu b\u0131raksa da.<\/p>\n Baharla birlikte evden \u00e7\u0131kacak oluyor. Baba bir de sa\u011f kula\u011f\u0131na bir meng\u00fc\u015f tak\u0131yor, ka\u015flar\u0131n\u0131 tra\u015f ediyor, bir de tak\u0131m elbise diktiriyorlar. Yine yeni bir kelime, ek\u015fis\u00f6zl\u00fck ilk entry<\/a>: “k\u00fcpe anlam\u0131nda fars\u00e7a bir kelime. bekta\u015f\u00ee tabiri olarak, bekar dervi\u015flerin kula\u011f\u0131na takt\u0131\u011f\u0131 k\u00fcpelere denir”. Ba\u015flarda oldu\u011fu gibi yine elinde ay\u0131n\u0131n zinciri Aziz Hasan Efendi’yle birlikte yola d\u00fc\u015f\u00fcyor. \u015eehir merkezine yakla\u015f\u0131rken gelen u\u011fultu Aziz’i adeta hasta ediyor (s. 160). Burada -m\u0131\u015ft\u0131 kipi ve ge\u00e7 kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131yla Ayhan Ge\u00e7gin roman\u0131ndan baz\u0131 c\u00fcmleleri bana hat\u0131rlatan, daha genel olaraksa bir g\u00f6zlemcilik al\u0131nt\u0131s\u0131na rastlay\u0131verdim: “D\u0131\u015far\u0131y\u0131 \u00e7oktan olmu\u015f bitmi\u015f bir \u015feyi izler gibi izliyordu, ne olacaksa zaten olmu\u015ftu. Ona bir seyrin i\u00e7ine girmek, tam i\u00e7ine girmek d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc” (s. 161). G\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcyle horlan\u0131yor Aziz \u00e7ar\u015f\u0131da ama bir yandan da m\u00fcthi\u015f bir merak var. \u0130nsanlar etraflar\u0131na \u00e7ember kurup sorular ya\u011fd\u0131r\u0131yorlar. ‘Gibi’ dizisinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Avrupa’da okuyan, v\u00fccut geli\u015ftirme yapan bir gen\u00e7, T\u00fcrkiye’ye amcas\u0131n\u0131 g\u00f6rmeye geldi\u011fi mahallede a\u00e7\u0131k giyinmesi ve s\u00fcrekli terlemesi sebebiyle mahalleliyi alarma ge\u00e7iriyordu. Sonu ev ta\u015flamaya giden bu a\u015fina hikaye \u015fiirsel adaletle, mahallelilerin asl\u0131nda \u00f6tekile\u015ftirdi\u011fi genci i\u00e7ten i\u00e7e k\u0131skan\u0131p spora ilgi duymalar\u0131na, gencin onlarla ak\u015fam \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir noktaya ba\u011flan\u0131yordu. Biraz alakas\u0131z olsa da bu b\u00f6l\u00fcmdeki horlama ve ilgide benzer bir his buldum. Aziz eve d\u00f6n\u00fcyor, Baba bu \u015fehre seferinden dolay\u0131 ondan gurur duyuyor.<\/p>\n Ak\u015fam sohbete kuruluyorlar Baba’yla. Baba kendini “had\u0131ma d\u00f6nm\u00fc\u015f” g\u00f6rmesiyle ilgili, be\u015feri Allah’\u0131n sopas\u0131 olarak g\u00f6rmesiyle ilgili bir \u015feyler anlat\u0131yor (s. 165). Metaxa a\u00e7\u0131l\u0131yor yine, “Kerata, kadehleri g\u00f6rd\u00fcn g\u00f6z\u00fcn \u0131\u015f\u0131d\u0131, bana daha hi\u00e7 \u00f6yle bakmad\u0131n ha” (s. 167). D\u00f6rde bir kural\u0131 s\u00fcr\u00fcyor ama alkol\u00fcn hissi Aziz’i \u00e7ok iyi hissettiriyor. \u0130\u00e7kinin g\u00fcnah olmas\u0131ndan ba\u015flay\u0131p, insanlar\u0131n seviyeleri, karakterleri, herkesin t\u00fckenecek olu\u015fu, fark edilmeyeni fark etmek, \u00f6tekilere duyarl\u0131 olu\u015f, ve en altta olmak \u00fczerine bir konu\u015fma yap\u0131l\u0131yor. Sonunda bir s\u0131n\u0131f atlamayla Aziz Metaxa’da \u00fc\u00e7e bir oran\u0131na y\u00fckseliyor: “Seviyeni art\u0131racaks\u0131n. Seviyen artt\u0131k\u00e7a ba\u011fl\u0131 oldu\u011fun zincirler azalacak, daha h\u00fcr olacaks\u0131n” (s. 171).<\/p>\n Sonbahar geliyor, yaz\u0131n trenle Kars’a gitmi\u015fler. Burada Aziz’in ilk olmaya dair iste\u011finden rahats\u0131z edici bir \u015fekilde bahsediliyor, san\u0131r\u0131m bir kendini \u00f6ne koymama g\u00fczellemesinin bir par\u00e7as\u0131 (s. 172), al\u0131nt\u0131lamak istemedim.<\/p>\n Ge\u00e7en zamanla bir kademe olgunla\u015fma daha geliyor Aziz’e. Ucuna bu kez “Bey” eklenen Nazif Bey’e tekrar rastl\u0131yor bir g\u00fcn. Sa\u00e7\u0131 ve k\u00fcpesi Nazif’i rahats\u0131z ediyor, Nazif Baba’n\u0131n evine ziyarete gelmeye karar veriyor. Burada ya\u015fam, hakikat, ba\u015fa geleni yorumlama \u00fczerine Baba’n\u0131n bak\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u00f6zetleyen g\u00fczel bir pasaj var: “Baba’ya Nazif Bey’in birdenbire pat diye gelmesi ihtimaline kar\u015f\u0131 \u00f6\u011flenki kar\u015f\u0131la\u015fmay\u0131 ak\u015fam yeme\u011finden sonra \u00f6nemsiz bir \u015fey gibi anlatt\u0131. Baba sinirlenerek, “Kendi kendine bir \u015feyi k\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fcp b\u00fcy\u00fctme, daha h\u00fck\u00fcm verecek yerde de\u011filsin, belki de hi\u00e7 olmayacaks\u0131n. Ne ise, sana nas\u0131l akm\u0131\u015fsa muslu\u011fu oradan tut, do\u011fru olan onun o halidir. Sonra senin kendi kendine intibalar\u0131n, isteklerin zanlar\u0131n ile \u00e7izdi\u011fin resmin ger\u00e7ekle alakas\u0131 yoktur. Herkes hep b\u00f6yle yapt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in biz ge\u00e7mi\u015fi de ge\u00e7mi\u015ftekileri de asl\u0131nda hi\u00e7 bilmiyoruz. Anlatan bana bunlar dendi amma ben o s\u0131ra asl\u0131nda \u015fu haldeydim, o da onca cakas\u0131ndan sonra muhakkak bu hale d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr z\u0131rvalar\u0131n\u0131, tasvirlerini b\u0131rakan yok, hakikatin bir yakas\u0131n\u0131 b\u0131rakan yok,” diye ba\u011f\u0131rd\u0131” (s. 173). Anlamak yerine yavan olmas\u0131n\u0131, anlamazdan gelmesini \u00f6neriyor Baba. B\u00f6yle davranan insanlarla hayat\u0131mda \u00e7ok nadir kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m. Ama bir havalar\u0131 oldu\u011fu yalan de\u011fil.<\/p>\n Bu konu\u015fmalar \u00fczerine Aziz’in gel gitleri s\u00fcr\u00fcyor. Bir g\u00fcn iyi \u00fc\u00e7 g\u00fcn k\u00f6t\u00fc, “Kendini bir b\u00fct\u00fcnde, kendi b\u00fct\u00fcn\u00fcnde bir t\u00fcrl\u00fc g\u00f6remiyor, bulam\u0131yor, sordu\u011fu sorulmas\u0131 beklenenin uza\u011f\u0131na, att\u0131\u011f\u0131 kendi aya\u011f\u0131n\u0131n dibine d\u00fc\u015f\u00fcyordu” (s. 174). Baba’yla konu\u015fmalar\u0131nda Baba s\u0131k s\u0131k Aziz’e g\u00fcn\u00fcn\u00fc, g\u00f6rd\u00fcklerini, ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatmas\u0131n\u0131 istiyor, onda bir kendine bak\u0131\u015f geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor (s. 175). Metaxa’n\u0131n da deste\u011fiyle sabahlara kadar sohbet ediyorlar. \u00d6ne \u00e7\u0131kanlar\u0131n aptall\u0131klar\u0131ndan, onlar\u0131n bir devri i\u015faretlemesinden, az olman\u0131n, kendini yok sayman\u0131n nimetlerinden s\u00f6z ediyor Baba. O g\u00fcnlerde H\u00fcseyin’in bir r\u00fcyas\u0131n\u0131 Baba’dan yorumlamas\u0131 istemesi \u00fczerine, Baba H\u00fcseyin’i \u00e7ekip olanlar ve onlara dair \u00fcretti\u011fimiz anlat\u0131lar \u00fczerine konu\u015fuyor: “H\u00fcsseyn, hat\u0131rlamaya \u00e7al\u0131\u015fmakla uydurmaya \u00e7al\u0131\u015fmak aras\u0131nda \u00e7ok ince bir \u00e7izgi vard\u0131r ve bu \u00e7izgi hep uydurma taraf\u0131na ge\u00e7er, \u00e7\u00fcnk\u00fc hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n hi\u00e7bir \u015fey bir hat halinde devam etmez, nokta ya da bir k\u0131r\u0131kt\u0131r” (s. 178).<\/p>\n \u015eeker ve \u00e7ay: “Aziz de bu tar\u00e7\u0131nl\u0131 akide ile \u00e7ay i\u00e7meye mestti. A\u011fz\u0131nda o varken elinde de \u00e7ay barda\u011f\u0131 avurdundan \u0131s\u0131nd\u0131k\u00e7a damlayan tar\u00e7\u0131nl\u0131 \u015feker ile d\u00fcnyada kazand\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek bir r\u00fctbeyi idrak eder gibi oluyordu” (s. 179). Proust’tan Roza Hakmen’in \u00e7evirisiyle bir benzeri “Ama i\u00e7inde kek k\u0131r\u0131nt\u0131lar\u0131 bulunan \u00e7ay dama\u011f\u0131ma de\u011fdi\u011fi anda irkilerek, i\u00e7imde olup biten ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u015feye dikkat kesildim. Sebebi hakk\u0131nda en ufak bir fikre bile sahip olmad\u0131\u011f\u0131m, soyutlanm\u0131\u015f, harikulade bir haz, benli\u011fimi sarm\u0131\u015ft\u0131. Bir anda, hayat\u0131n dertlerini \u00f6nemsiz, felaketlerini zarars\u0131z, k\u0131sal\u0131\u011f\u0131n\u0131 bo\u015f k\u0131lm\u0131\u015f, a\u015fkla ayn\u0131 y\u00f6ntemi izleyerek, benli\u011fimi de\u011ferli bir \u00f6zle doldurmu\u015ftu; daha do\u011frusu, bu \u00f6z, benli\u011fimde de\u011fildi, benli\u011fimin ta kendisiydi. Kendimi vasat, s\u0131radan ve \u00f6l\u00fcml\u00fc hissetmiyordum art\u0131k. Bu yo\u011fun mutluluk nereden gelmi\u015f olabilirdi bana? \u00c7ay\u0131n ve kekin tad\u0131yla bir ba\u011flant\u0131s\u0131 oldu\u011funu, ama onu kat kat a\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, farkl\u0131 bir niteli\u011fi olmas\u0131 gerekti\u011fini seziyordum. Nereden geliyordu? Anlam\u0131 neydi? Nerede yakalanabilirdi?”.<\/p>\n H\u00fcseyin’in r\u00fcyas\u0131 ve Baba’n\u0131n yorumlar\u0131 burada pek ilgimi \u00e7ekmedi, m\u00e2n\u00e2s\u0131na varamad\u0131m. Bu r\u00fcya yorumuyla ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fcn sonuna var\u0131yoruz. Baba’n\u0131n uzun bir tirad\u0131yla bitiyor b\u00f6l\u00fcm. Ya\u015fam dedi\u011finin \u00e7ok daha matah bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131, sonunda be\u015ferin her t\u00fcrl\u00fc \u015fa\u015ft\u0131\u011f\u0131ndan bahsediyor, kendini fazla \u00f6nemsememesi ve kendinden memnuniyet duymamas\u0131 \u00fczerine s\u00f6z\u00fc m\u00fch\u00fcrl\u00fcyor Baba (s. 182).<\/p>\n \u015eule G\u00fcrb\u00fcz, K\u0131yamet Emeklisi \u2013 Birinci Cilt<\/em>, \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131, 2022.<\/p>\n Ek<\/strong><\/p>\n Hen\u00fcz kitaptaki cemaat(ler)i tan\u0131yabilece\u011fim k\u0131s\u0131mlara gelmemi\u015ftim bu b\u00f6l\u00fcm\u00fc okumadan. Bilenler en ba\u015fta anlam\u0131\u015ft\u0131r belki. H\u0131zl\u0131ca bir internette kitap ile ilgili ilk yorumlara bakay\u0131m dedim. Erol G\u00f6ka’n\u0131n tweet’ini<\/a> g\u00f6rd\u00fcm, not d\u00fc\u015feyim, kitapla ilgili birka\u00e7 yorum var hesab\u0131nda, kim oldu\u011funu bilmiyorum: “1975-1980 aras\u0131nda Erzurum\u2019da ge\u00e7iyor kitab\u0131n ilk cildinin \u00e7o\u011fu. Erzurum halk\u0131n\u0131n %99 unun bilmedi\u011fi Melamilik var, Halveti-U\u015f\u015fakilik var; o y\u0131llarda Erzurum\u2019u saran \u00fclk\u00fcc\u00fcl\u00fck yok. Olabilir \u201ckurmaca\u201d nihayetinde. Zaten ger\u00e7eklikten onca kopuklu\u011funa ra\u011fmen yine de g\u00fczel\u2026” ve di\u011feri<\/a>, “Kitaptaki anlat\u0131mdan hala memnunum ama olaylar\u0131n ger\u00e7eklikten kopuklu\u011funun artmas\u0131na bir de Melamilik g\u00fczellemesi eklenmesi, ele\u015ftirme iste\u011fimin okuma arzumdan bask\u0131n gelmesine yol a\u00e7\u0131yor.” Bir de bir yerde “Mevlana ve Mevlevilik edebiyatta t\u00fcketildi t\u00fcketildi s\u0131ra Melamili\u011fe geldi” gibi bir yorum g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcm de \u015fimdi tekrar bak\u0131nca bulamad\u0131m. Biraz Melamilik’e dair bir \u015feyler dinleyeyim diyince Memduh Bayraktaro\u011flu’nun “Melamilik, “Haydar Haydar” ve Nesimi<\/a>” videosuna denk geldim. Bu “namaz\u0131n kazas\u0131 olur sohbetin olmaz” al\u0131nt\u0131s\u0131 kitapta da ge\u00e7iyor muydu, hat\u0131rlayamad\u0131m. Videoda adam\u0131n arkas\u0131ndaki tu\u011fla kitaplar pek \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc. T***z sa\u011folsun bir de Cavit Sunar’\u0131n “Melamilik ve Bekta\u015filik” kitab\u0131n\u0131 edindim.<\/p>\n Bir ba\u015fkas\u0131, Efe Ba\u015ft\u00fcrk, kitap i\u00e7in “Proust okumu\u015f olma hissi ya\u015fatt\u0131.” demi\u015f, ben sadece ara ara nesnelerle kurulan “involuntary memory<\/a>” anlar\u0131nda hat\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131m Proust’u.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"