![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/berlin-odeon.jpg?resize=660%2C495\")
<\/p>\n<\/p>\n
Hayat\u0131mda ilk defa Noel’i kutland\u0131\u011f\u0131 bir yerde ge\u00e7irdim. Sokaklarda s\u0131k s\u0131k evine \u00e7am a\u011fac\u0131 ta\u015f\u0131yan insanlarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m. Evler, daha do\u011frusu g\u00f6rebildi\u011fim kadar\u0131yla pencereler, renk renk \u0131\u015f\u0131klarla s\u00fcslendi. Bir \u015fekilde etkile\u015fime ge\u00e7ti\u011fim insanlar \u0131srarla benim de Noel’imi kutlad\u0131lar, bunun verili kabul edilmesine biraz \u015fa\u015f\u0131rd\u0131m, biraz da ho\u015fuma gitti kutlanmak, sebebi \u00f6nemli de\u011fil. Hi\u00e7 Noel hediyesi veremedim ama sinema bileti hediyesi ald\u0131m, yasaklar kalk\u0131nca Yorck Sinemalar\u0131’na hac yolculu\u011fu yapaca\u011f\u0131m. Bir ak\u015fam Potsdamer Stra\u00dfe’yi takip eden Hauptstra\u00dfe’de y\u00fcr\u00fcrken kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m, eski us\u00fcl g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc ho\u015fuma giden Odeon Sinemas\u0131 da bu grubunmu\u015f.<\/p>\n
Bir de y\u0131lba\u015f\u0131 ge\u00e7irmi\u015f oldum burada. Havai fi\u015feklerden ilk kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131mda korktum. “Her y\u0131l kazalardan dolay\u0131 acillerin dolup ta\u015fmas\u0131na sebep olan havai fi\u015fekler pandemiye ra\u011fmen bu y\u0131l da yasaklanmad\u0131” haberleri de bunu tetikledi. Kurumlar de\u011fil ki\u015filer havai fi\u015fek t\u00fcketiyormu\u015f y\u0131lba\u015f\u0131nda. Birisi ya yanl\u0131\u015fl\u0131kla \u00fczerime s\u0131karsa diye \u00e7ekindim sokaklarda dola\u015f\u0131rken, sesleri de her patlamada s\u0131\u00e7ratt\u0131, tepkimi g\u00f6ren birka\u00e7 \u00e7ocuk g\u00fcld\u00fc. Bir kere de Metrob\u00fcs’te kolum demire as\u0131l\u0131 dururken bir \u00e7ocuk ceketimi \u00e7ekip para istemi\u015fti. Birden irkilip s\u0131\u00e7ray\u0131nca, \u00e7ocuk da benim korkuma kar\u015f\u0131 g\u00fclmeye ba\u015flay\u0131p arkada\u015flar\u0131yla birlikte dalga ge\u00e7mi\u015fti. Sabah karanl\u0131\u011f\u0131nda birlikte kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 baya g\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fck.<\/p>\n
\u015eans\u0131ma evin alt\u0131nda da havai fi\u015fek satan bir d\u00fckkan var, \u00f6n\u00fcnde g\u00fcnlerce s\u0131ra oldu, m\u00fc\u015fteriler havai fi\u015fek, torpil, maytap ve bilmedi\u011fim ba\u015fka bir \u015feyler ald\u0131lar. Y\u0131lba\u015f\u0131ndan \u00f6nceki haftada \u00fc\u00e7 kez d\u00fckkan\u0131 soymaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flar, apartman\u0131n kap\u0131s\u0131n\u0131 da k\u0131rm\u0131\u015flar. Ben hi\u00e7 duymad\u0131m. Bir g\u00fcn evden \u00e7\u0131karken apartman \u00e7ok a\u011f\u0131r sigara kokuyordu, zemin kata inince e\u015fyalar\u0131n\u0131 sermi\u015f yerlere uzanm\u0131\u015f sigara i\u00e7ip dinlenen bir grupla kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131m, arka kap\u0131y\u0131 kesiyorlard\u0131, s\u00f6zs\u00fcz selamla\u015fm\u0131\u015ft\u0131k. Onlar bir \u015feyler toplad\u0131 m\u0131 bilmiyorum. Y\u0131lba\u015f\u0131 ertesindeyse sokaklar i\u00e7i bo\u015f e\u011flencelik patlay\u0131c\u0131larla doldu, uzun s\u00fcre kimse temizlemiyormu\u015f bu hat\u0131ray\u0131 sokaklardan. Hala basmaya korkuyorum ya patlamam\u0131\u015f bir \u015feyler kald\u0131ysa i\u00e7inde diye.<\/p>\n
Yasa d\u0131\u015f\u0131 film ve dizi indirmekten 1200 Euro’luk tazminat talep eden bir dava mektubu ald\u0131m. \u0130lk g\u00fcnlerimde kart\u0131m\u0131 basmay\u0131 unuttu\u011fum i\u00e7in 60 Euro ceza yemi\u015ftim. Cezalar\u0131n trendi korkutmaya ba\u015flad\u0131. Ev sahibinden her mesaj geldi\u011finde kalbim s\u0131k\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n
Daha \u00e7ok y\u00fcr\u00fcmeye ve biraz da ko\u015fmay\u0131 denemeye ba\u015flad\u0131m. Bir yandan da sesli kitap dinlemeyi tekrar al\u0131\u015fkanl\u0131k haline getirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. \u0130lk olarak eskiden dinledi\u011fim kitaplardan Solnit’in Wanderlust’<\/em>\u0131n\u0131 tekrar dinledim. Acaba tekrar ba\u015flasam iyi olur mu diye tartmak i\u00e7in. \u0130yi mi k\u00f6t\u00fc m\u00fc bilmiyorum ama bu kitap y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f s\u0131ras\u0131nda dinleyince bana sanki o an y\u00fcce bir eylem i\u00e7inde oldu\u011fum il\u00fczyonunu yarat\u0131yor. Yeni kitaplar dinlemeye karar verdim bunun ard\u0131na. Sonunda Gun, Germs, and Steel’<\/em>\u0131 dinledim. Sonras\u0131nda ad\u0131 uzun Prisoners of Geography: Ten Maps That Tell You Everything You Need to Know About Global Politics<\/em> kitab\u0131yla devam ettim. Asl\u0131nda b\u00f6yle kitaplara hi\u00e7 ilgim yok ama bir yerde g\u00f6r\u00fcp merak etmi\u015ftim. Yazar\u0131n d\u00fcnya co\u011frafyas\u0131n\u0131 sanki evinin bah\u00e7esini anlat\u0131yormu\u015f\u00e7as\u0131na detayl\u0131ca anlatt\u0131\u011f\u0131 k\u0131s\u0131mlar politik analizlerinden daha \u00e7ok ilgimi \u00e7ekti. \u0130ki kitab\u0131n da ho\u015fuma giden yan\u0131 neredeyse ya\u015fam boyu bir mesle\u011fi yapt\u0131ktan sonra biriktirilenlerden yola \u00e7\u0131karak yaz\u0131lm\u0131\u015f olmalar\u0131 oldu. Tarihe girmi\u015fken biraz devam edeyim diye daha temel bir okumaya ge\u00e7tim. Bu iki kitaptan sonra zihnimde tarih boyu faillik ekinler, da\u011flar, ovalar, evcille\u015fen hayvanlar, kitle k\u0131y\u0131ma yol a\u00e7an vir\u00fcsler, kendili\u011finden olu\u015fan politik\/ekonomik organizasyonlara do\u011fru kaym\u0131\u015ft\u0131. Bu var olan ko\u015fullar alt\u0131nda tarihi insanlar\u0131n nas\u0131l yapt\u0131\u011f\u0131na dair de bir \u015feyler duymak i\u00e7in ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m Hobsbawm’\u0131n 19. y\u00fczy\u0131l tarihi kitaplar\u0131n\u0131n ikincisindeyim \u015fimdi. \u0130lk cildin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 Ku’Damm’da zengin ma\u011fazalar\u0131n\u0131 seyrederek t\u00fckettim. Y\u00fcr\u00fcrken dinledi\u011fim kitaplar\u0131n 40%’\u0131n\u0131 anlayabiliyorum, \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 sonradan hat\u0131rl\u0131yorum, dinlerken bazen dal\u0131p ka\u00e7\u0131r\u0131yorum, nadiren geri sar\u0131yorum. Ama biri sorsa utanmadan okumu\u015ftum derim. \u00c7ifte devrim diyordu, \u0130ngilizler ve Frans\u0131zlar. 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n yeni co\u011frafi\/s\u00f6m\u00fcr\u00fc ke\u015ffiyse Arktika olacakm\u0131\u015f.<\/p>\n S\u00fcrekli dizi izledim ve sonunda paydos ettim. En ba\u015fta planlad\u0131\u011f\u0131m kitaplar\u0131 okuyamad\u0131m, filmleri seyredemedim. Kafamda \u015fu an bir \u015fekilde Almanya veya Berlin \u00fc\u00e7lemesi gibi bir yer edinen Babylon Berlin<\/em>, Deutschland 83\/86\/89<\/em> ve Berlin Alexanderplatz’<\/em>\u0131n 2020 uyarlamas\u0131n\u0131 izledim. Dizileri s\u0131ras\u0131yla \u00e7ok iyi, eh ve ba\u015far\u0131s\u0131z buldum. \u00dc\u00e7\u00fcnde de 1920’ler, 1980’ler ve 2010’larda Berlin’e gelen ki\u015filer s\u00f6z konusu: polis, ajan ve m\u00fclteci. Hepsinin hayat\u0131 -benimkine g\u00f6re- \u00e7ok enteresan olaylarla dolu. Weimar d\u00f6neminin \u00e7alkant\u0131lar\u0131, So\u011fuk Sava\u015f’\u0131n son y\u0131llar\u0131n\u0131n gerilimi ve m\u00fcltecilerin \u0131st\u0131rab\u0131yla bir 100 y\u0131l katetmi\u015f oldum. S\u0131ras\u0131yla; \u00fclke halk\u0131 ya\u015fam m\u00fccadelesi veriyor, Do\u011fu Berlin’de ya\u015fayanlar ya\u015fam m\u00fccadelesi veriyor, \u00fclkeye s\u0131\u011f\u0131nan m\u00fclteciler ya\u015fam m\u00fccadelesi veriyor. Babylon Berlin’in d\u00f6nemin politik arkaplan\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra y\u00fckselen k\u00fclt\u00fcrel, sanatsal ve bilimsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlerini anlat\u0131\u015f bi\u00e7imini \u00e7ok sevdim. Charlotte Ritter’i unutmayaca\u011f\u0131m ama kara film detektifi Gereon Rath’\u0131 unutabilirim. Deutschland 8x<\/em> serisi biraz y\u00fczeysel geldi ama daha \u00e7ok d\u00f6nemin arka plan\u0131na dair bir i\u015ftahla izledim. Berlin Alexanderplatz 2020<\/em> neredeyse B-Movie gibiydi, az daha ileri gitse istismar sinemas\u0131 olacakm\u0131\u015f. Hapisten \u00e7\u0131kan Franz Biberkopf’u s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131ya aktarma fikri b\u00fct\u00fcn insani haklar\u0131 gaspa u\u011fram\u0131\u015f birinin hikayesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan iyi bir fikir ama dizi radikal olmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken \u00e7uvallam\u0131\u015f diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm.<\/p>\n Neredeyse hi\u00e7 kitap okumad\u0131m. Neredeyse bir sene olacak, \u0130stanbul’dayken i\u015ften ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131mdan beri kitap okumak hi\u00e7 i\u00e7imden gelmiyordu, nadiren bitirebiliyordum bir kitab\u0131, o zamanlar i\u015fsizli\u011fin getirdi\u011fi g\u00fcvencesizlik duygusuyla ilgili diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum ama hala s\u00fcr\u00fcyor. Dinleyerek \u00f6teliyorum \u015fimdilik. Bir iki romana ba\u015flay\u0131p sonra okumak \u00fczere erteledim. Barney White-Spunner’in Berlin: The Story of a City<\/em> kitab\u0131na ba\u015flad\u0131m ama bitirmesi \u00e7ok uzun s\u00fcrecek b\u00f6yle devam ederse.<\/p>\n Peter Stamm’\u0131n san\u0131r\u0131m T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7evrilmeyen ama en me\u015fhur roman\u0131 gibi g\u00f6r\u00fcnen Agnes’in film uyarlamas\u0131 varm\u0131\u015f, onu izledim. Kar\u015f\u0131la\u015fma, a\u015fk ve yaz\u0131 \u00fczerine birlikte d\u00fc\u015f\u00fcnen klasik bir yazar temas\u0131: k\u00fct\u00fcphanede tan\u0131\u015fma, bir araya geli\u015f ve kendine d\u00f6nen \u00fcstkurmaca. Bir di\u011fer u\u00e7ucu a\u015fk filmi, belki birka\u00e7 sahnesi, Petzold’un hikayeden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak etkileyici sinemas\u0131 ve iki iyi oyuncusuyla akl\u0131mda kalacak film, Undine<\/em>. Garip bir \u015fekilde, akl\u0131ma On Body and Soul<\/em>‘u getirdi, belki Ahu \u00d6zt\u00fcrk’\u00fcn yaz\u0131s\u0131n\u0131<\/a> yeni okudum diyedir. R\u00fcyadaki geyiklerle kurulan ba\u011f ile suyla kurulan ba\u011f bir \u015fekilde do\u011fayla ili\u015fkilenme a\u00e7\u0131s\u0131ndan birle\u015fti. Tenet’ten iyiydi. Wenders’in yol filmleri \u00fc\u00e7lemesine de Alice in den St\u00e4dten<\/em> ile giri\u015f yapt\u0131m. Bug\u00fcnden bak\u0131nca art\u0131k b\u00f6yle bir yabanc\u0131 yeti\u015fkin ve \u00e7ocu\u011fun yol maceras\u0131 miad\u0131n\u0131 doldurmu\u015f mudur, bilmiyorum. Garip bir ge\u00e7mi\u015fte kalm\u0131\u015fl\u0131k hissi uyand\u0131rd\u0131. Film ve kitaplar\u0131 tamamen ara\u00e7sal olarak g\u00f6rmeyi b\u0131rak\u0131p Almanya ve Almancayla ilgili olmayan bir \u015fey izleyeyim diyince de kar\u015f\u0131ma Never Rarely Sometimes Always<\/em> \u00e7\u0131kt\u0131, birden sarst\u0131. Twitter’da g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcm fakat \u015fimdi bulamad\u0131m, “i\u015fte b\u00f6yle bir gen\u00e7 kad\u0131n dayan\u0131\u015fmas\u0131, birbirine sessizce destek olmak” gibi bir yorum, bu fikir s\u00fcrekli kendini dayatt\u0131 filmi izlerken. Hat\u0131rlarken \u00e7arp\u0131tm\u0131\u015f olabilirim.<\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/hic-berline-gitmedim.png?resize=660%2C371\")
<\/p>\n