![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/park-am-gleisdreick-tren-raylarinda.jpg?resize=660%2C495\")
<\/p>\n<\/p>\n
\u0130zledi\u011fim filmler aras\u0131nda Berlin\u2019e dair hat\u0131ramda en \u00e7ok yer eden film en eskisiymi\u015f, <\/span>Berlin: Symphony of a Great City<\/span><\/i>, 1929<\/em>. \u0130nternette \u00e7e\u015fitli m\u00fczikli versiyonlar\u0131 mevcut. Bu etki sadece filmin kendisiyle ilgili de\u011fil, her etki b\u0131rakan \u015fey gibi etraf\u0131n\u0131 \u00e7evreleyenlerden ileri geliyor. Y\u00fcksek lisansta ald\u0131\u011f\u0131m dersler aras\u0131nda en ilgimi \u00e7eken tart\u0131\u015fmalar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi derslerden biri olan <\/span>Cinema and The City<\/span><\/i> dersinin ilk haftalar\u0131nda izlemi\u015ftik. Bir yandan modernite ve kentler \u00fczerine metinler okuyor bir yandan da daha \u00f6nce haberimiz olmayan acayip filmler izliyorduk. Sinemay\u0131 seven ve farkl\u0131 hatlardan bir \u015feyler bilen ama \u00e7o\u011fu \u015feyi hi\u00e7 bilmeyen interdisipliner s\u0131n\u0131f\u0131m\u0131z i\u00e7in \u00e7ok ufuk a\u00e7\u0131c\u0131 bir ders olmu\u015ftu. Dersten akl\u0131mda kalan di\u011fer iki iyi film, sonradan takip edememi\u015f olsam da city-essay\u2019in bir \u00f6rne\u011fi Patrick Keiller\u2019in London\u2019\u0131 (1994) ve k\u00fclt\/anaak\u0131m olsa da o zamanlar kabuslar\u0131ma girdi\u011fini ancak \u015fimdi hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m iki karakteri i\u00e7eren Midnight Cowboy olmu\u015ftu.<\/span><\/p>\n Ge\u00e7mi\u015fe d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 yerde akl\u0131ma hep yeni bir \u015fey ya\u015fay\u0131p ya\u015famad\u0131\u011f\u0131ma dair bir soru geliyor. Bu filmi anmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken fark ettim. Yepyeni bir yere gelmi\u015fken neden ge\u00e7mi\u015fte iz b\u0131rakan \u015feylere do\u011fru yol al\u0131yorum? \u0130lk d\u00fc\u015f\u00fcncem <\/span>Berlin: Symphony of a Great City<\/span><\/i>\u2019nin bir trenle Berlin\u2019e girerek bahsi demiryollar\u0131ndan do\u011fru a\u00e7mas\u0131yd\u0131. <\/span>Man with a Movie Camera<\/span><\/i> ise film g\u00f6sterimiyle a\u00e7\u0131l\u0131yordu. Bunlar\u0131n yan\u0131na o g\u00fcnlerde not ald\u0131\u011f\u0131m Manhatta<\/em>‘n\u0131n tamam\u0131n\u0131 ise y\u0131llard\u0131r hala izlememi\u015fim. Ula\u015f\u0131m ve g\u00f6steriyle ba\u015flayan iki film \u00e7ok\u00e7a fabrikalar ve sokaklar \u00fczerinden kent ya\u015fam\u0131na dair enstantanelerle ilerliyordu. Burada birka\u00e7 kere dola\u015ft\u0131\u011f\u0131m Park am Gleisdreieck<\/em>\u2019\u0131n i\u00e7ine yay\u0131lm\u0131\u015f tren raylar\u0131 ve park\u0131n i\u00e7inden ve \u00fcst\u00fcnden ge\u00e7en demiryollar\u0131 bana Ruttmann\u2019\u0131n filminin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatt\u0131. Berlin end\u00fcstriyelle\u015fme ve bug\u00fcnk\u00fc anlam\u0131yla modern kentlerin olu\u015fumunu, y\u0131k\u0131m\u0131n\u0131 ve yeniden yap\u0131lmas\u0131n\u0131 pek \u00e7ok tart\u0131\u015fma ve m\u00fccadeleyle ya\u015fam\u0131\u015f bir kent olsa gerek.<\/span><\/p>\n Enine do\u011fru g\u00f6rece geni\u015f ve aktif bir cadde ve \u00fcst\u00fcnden ge\u00e7en metro hatlar\u0131, boyuna do\u011fruysa bizzat i\u00e7inden ge\u00e7en bir\u00e7ok demiryoluyla b\u00f6l\u00fcnen Park am Gleisdreieck olduk\u00e7a yeni bir park. \u0130lk b\u00f6l\u00fcm\u00fc 2011\u2019de, tamam\u0131 ise 2014\u2019de a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f. Par\u00e7a par\u00e7a, her yerine girip dola\u015famad\u0131\u011f\u0131m, haritadaki g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcnden daha k\u00fc\u00e7\u00fck bir boyutu ve asl\u0131nda bamba\u015fka bir organizasyonu olan bir yer, haritan\u0131n o boyal\u0131 ye\u015fillik temsilinden \u00e7ok uzak. Park\u0131n giri\u015flerinden birinde yer alan bilgilendirici tabletleri okudum ama 19. yy\u2019da demiryollar\u0131 ve kentin tasarlan\u0131\u015f\u0131na dair planc\u0131lar, halk ve demiryolu i\u015fletmeleri aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fan \u00e7\u0131karlarla \u00f6r\u00fcl\u00fc tarihinin hikayesini hen\u00fcz tamamen anlayamad\u0131m. \u015eu anki hali, end\u00fcstriyel alanla ye\u015fil rekreasyon alan\u0131n\u0131n garip bir birle\u015fimi. Yak\u0131n\u0131ndaki Anhalter tren istasyonunun II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n hasarlar\u0131yla kullan\u0131lamaz duruma gelmesiyle uzun s\u00fcre at\u0131l konumda kald\u0131ktan sonra b\u00f6lge sakinleri ve bir ye\u015fil Berlin inisiyatifiyle \u00e7e\u015fitli kurumlardan destek al\u0131narak yap\u0131lm\u0131\u015f. Burada san\u0131r\u0131m kamu ve sivil toplum i\u015fbirli\u011fiyle kamusal alanlara dair kararlar al\u0131nmas\u0131 gibi bir pratik i\u015fliyor. Havaalan\u0131ndan \u00e7evrilme Tempelhof sahas\u0131 da buna \u00f6rnek olabilir. \u0130lk kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131mda daha naif\u00e7e bu \u201cev kira, semt bizim\u201d prati\u011finden \u00e7ok etkilenmi\u015ftim ama buradan bir arkada\u015f\u0131mla konu\u015funca as\u0131l karar al\u0131c\u0131lar\u0131n at\u0131l durumdaki b\u00f6lgenin \u00e7evresine evler diken ve oralarda ya\u015famaya ba\u015flayan orta\/\u00fcst s\u0131n\u0131flar olabileceklerine dair bir uyar\u0131yla olup bitene ele\u015ftirel yakla\u015fabilece\u011fimi \u00f6\u011frendim. Park\u0131n tarihini anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken anlayamad\u0131\u011f\u0131m yerlere tak\u0131ld\u0131k\u00e7a do\u011fru d\u00fcr\u00fcst teorik ve tarihsel okuma yapmadan \u00f6ylece dola\u015farak ve \u00e7evreyi seyrederek bir \u015feyleri anlaman\u0131n en az\u0131ndan benim i\u00e7in pek m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark ettim.<\/span><\/p>\n \u0130nsanlar\u0131n parklarda veya sokaklarda s\u00fcrekli sa\u011fl\u0131k merkezli aktiviteler pe\u015finde olmas\u0131 kafam\u0131 kurcal\u0131yor. \u00d6nce bunu k\u00fclt\u00fcrel bir fark olarak g\u00f6r\u00fcyordum yani Avrupal\u0131lar sa\u011fl\u0131klar\u0131na \u00e7ok dikkat ediyor diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum fakat zamanla bunun s\u0131n\u0131fsal yanlar\u0131n\u0131 da fark ettim. Belki baz\u0131lar\u0131 daha keskin g\u00f6zlemliyordur fakat bana yeni bir yere gidince hen\u00fcz o k\u00fclt\u00fcr\u00fcn k\u0131r\u0131l\u0131mlar\u0131ndan bihaber oldu\u011fum i\u00e7in g\u00f6zlemledi\u011fim t\u00fcm farklar k\u00fclt\u00fcrel geliyor.<\/p>\n \u015eimdiye kadar sadece bu parkta tan\u0131k oldu\u011fum sportif aktivitelerin dizini: ko\u015fanlar, paten ve kaykay kayanlar, bisikletliler, basketbolcular, boks ve tekvando yapanlar, frizbiciler, her t\u00fcrden fitness \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, u\u00e7urtma u\u00e7uranlar, a\u00e7\u0131k alan masa tenis\u00e7ileri \u2013\u00e7ok \u00f6zeniyorum, metal telli bir \u00f6rnek masa tenisi masalar\u0131nda oyun oynayan bu insanlara\u2013, hafif curling’e benzeyen Frans\u0131z men\u015feili p\u00e9tanque<\/em> (?)\u00a0 oynayanlar, tahta raketlerle paddle ball (?)<\/em>, yere tak\u0131l\u0131 yaylanan a\u011f\u0131n \u00fczerinde voleybol benzeri spikeball<\/em> oynayanlar… Parkta bira i\u00e7ip muhabbet etmek d\u0131\u015f\u0131nda bu kadar \u00e7e\u015fitli \u015feylerin yap\u0131l\u0131yor olmas\u0131 dar hayal d\u00fcnyam\u0131 geni\u015fletti. Ger\u00e7i Ma\u00e7ka Park\u0131’nda slackline kurup \u00e7ok e\u011flenmi\u015ftik bir kere, \u00e7ocuklar da gelmi\u015fti hoplay\u0131p z\u0131plam\u0131\u015ft\u0131k. Sonu\u00e7 olarak park\u0131 bir ay boyunca g\u00f6zlemledikten sonra yeterince heveslendim, hareketsiz ya da sadece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fle ge\u00e7en aylar\u0131n ard\u0131ndan ilk kez ko\u015fmaya \u00e7\u0131kt\u0131m. S\u0131rt\u0131m\u0131 incittim.<\/p>\n Yine de<\/span><\/p>\n Gleisdreieck Park\u0131\u2019nda geceleri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fe \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131mda karanl\u0131\u011f\u0131n i\u00e7inde yer yer metro ya da trenlerin ge\u00e7ti\u011fi anlarda bir anl\u0131\u011f\u0131na park\u0131n da ayd\u0131nlan\u0131p s\u00f6n\u00fcvermesiyle olu\u015fan g\u00f6r\u00fcnt\u00fcden etkilendim. Havan\u0131n so\u011fuklu\u011fundan dolay\u0131 gidip \u00e7imenlerde uzun uzun oturmad\u0131m hen\u00fcz ama y\u00fcr\u00fcrken bile o anl\u0131k ayd\u0131nlanma ve s\u00f6nme garip bir his uyand\u0131r\u0131yor. D\u00fcn gece ilk defa her y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcmde basit ama an\u0131tsal ah\u015fap tasar\u0131mlar\u0131na hayran oldu\u011fum sal\u0131ncaklardan birinde salland\u0131m. \u00d6zlemi\u015fim bu duyguyu, daha do\u011frusu ge\u00e7enlerde bir arkada\u015f\u0131m\u0131n bebe\u011fini sallarken \u00f6zledi\u011fimi hat\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131m. Sal\u0131nca\u011f\u0131n yan\u0131nda tek ba\u015f\u0131na bir a\u011fa\u00e7, onun ard\u0131nda da \u00fcstten ge\u00e7en tren raylar\u0131. I\u015f\u0131klar belli aral\u0131klarla \u00e7imenleri yak\u0131yor. B\u00f6ylece<\/span> park geceleri ba\u015fka bir atmosfere b\u00fcr\u00fcn\u00fcyor. Tek t\u00fck insan ge\u00e7iyor. Burada ya\u015fayan bir fare, tav\u015fan ya da sincap olmak ne kadar farkl\u0131 bir programlanma anlam\u0131na geliyor diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Metro saatlerine ba\u011fl\u0131 bir ka\u00e7\u0131\u015fma… Karanl\u0131kta se\u00e7emiyorum, g\u00f6z\u00fcm de tam g\u00f6rm\u00fcyor. Gece yar\u0131s\u0131nda hala squat \u00e7al\u0131\u015fanlar ve g\u00fcnl\u00fck egzersizlerini tamamlayamaya \u00e7al\u0131\u015fan insanlar var. \u00c7o\u011fu ki\u015fi geceleri ko\u015fuya \u00e7\u0131k\u0131yorlarsa kendi \u00fczerilerine veya evcil hayvanlar\u0131n\u0131 dola\u015ft\u0131r\u0131yorlarsa onlar\u0131n boyunlar\u0131na k\u0131rm\u0131z\u0131 ve mavi \u0131\u015f\u0131k sa\u00e7an lambalar tak\u0131yorlar. B\u00f6ylece kimse kimseyle \u00e7arp\u0131\u015fm\u0131yor.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/gleisdreick-salincaklari-1.jpg?resize=660%2C409\")
<\/p>\n