![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/philippe-sollers-merkez.jpg?resize=300%2C501\")
<\/p>\nBu yaz\u0131 Papir\u00fcs Dergisi’nin, 24. (Mart-Nisan 2020) say\u0131s\u0131nda \u00e7\u0131kt\u0131. Bir yerde bas\u0131lan ilk ve son yaz\u0131m. Sollers’in Merkez roman\u0131 \u00fczerine. Derginin yeni say\u0131s\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131, buraya koymam ay\u0131p olmaz diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm.\u00a0<\/p>\n
<\/p>\n
Philippe Sollers\u2019ten okudu\u011fum ilk, T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7evrilen son kitap olan Merkez\u2019i bitirir bitirmez di\u011fer kitaplar\u0131na ula\u015ft\u0131m. Hayran\u0131 olup, yazd\u0131\u011f\u0131 her \u015feyi okuma iste\u011fi duymaktan ziyade, bir yazar\u0131n hangi evrelerden ge\u00e7erek b\u00f6yle bir yazma bi\u00e7imine ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 merak etmi\u015ftim. Roman\u0131n temel unsurlar\u0131ndan olay \u00f6rg\u00fcs\u00fcn\u00fc d\u0131\u015flayan, karakterleriniyse par\u00e7al\u0131 denemelerde tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 meselelere ancak bir dramatik destek noktas\u0131 olarak kullanan bir anlat\u0131 y\u00f6ntemiyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m. \u0130leri\u2019nin, \u201cele\u015ftirel metnin, d\u00fc\u015f\u00fcnce yaz\u0131s\u0131n\u0131n, denemenin aras\u0131na ya\u015fam\u00f6yk\u00fcsel, anekdotik malzemelerin, an\u0131lar\u0131n, g\u00fcndelik ya\u015famdan fragmanlar\u0131n yerle\u015ftirilmesi, hatta en iyi \u00f6rneklerinde, anlat\u0131 jestlerinin ele\u015ftiri yaz\u0131s\u0131nda yeniden denenmesi, s\u0131nanmas\u0131yla kendini var eden \u2026 melez bir t\u00fcr\u201d[1]<\/a> diye ifade etti\u011fi kurmaca ele\u015ftiri<\/em> yazarlar\u0131ndan biri Sollers. \u00dczerine bir kitap da yazan Barthes\u2019\u0131n \u201cmodas\u0131 ge\u00e7mi\u015f bir mitle birbirinden ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olan yazar ve ele\u015ftirmen, ayn\u0131 g\u00fc\u00e7 ko\u015fullar alt\u0131nda ve ayn\u0131 nesne, yani dil [langage] kar\u015f\u0131s\u0131nda yeniden bir araya geliyorlar\u201d[2]<\/a> derken m\u00fcjdeledi\u011fi s\u0131n\u0131r a\u015f\u0131m\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131ndan. Genelde bu noktaya yazarlar bir anda, bir kararla gelmiyor, yaz\u0131nlar\u0131n\u0131n y\u0131llar i\u00e7indeki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc sonucu, \u00fcsluplar\u0131n\u0131 ar\u0131la\u015ft\u0131rarak ya da ba\u015fka malzemelerle zenginle\u015ftirerek ula\u015f\u0131yorlar. Sollers ge\u00e7mi\u015fteki \u2013T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7evrilmemi\u015f ve hi\u00e7 noktalama i\u015fareti i\u00e7ermeyen blok roman\u0131 Paradis <\/em>gibi\u2013 \u00e7e\u015fitli bi\u00e7imsel denemelerine ra\u011fmen son romanlar\u0131nda eksiltmenin yolculu\u011funa \u00e7\u0131km\u0131\u015f.<\/p>\n \u00c7evredeki kitap\u00e7\u0131lar\u0131 dola\u015f\u0131p yazar\u0131n T\u00fcrk\u00e7ede yay\u0131mlanan eserlerini taray\u0131nca, ilk olarak s\u00f6yle\u015fi ve ele\u015ftiri kitaplar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m. Julia Kristeva ile s\u00f6yle\u015filerinden olu\u015fan G\u00fczel Sanatlar\u0131n Bir Dal\u0131 Olarak Evlilik, <\/em>Roland Barthes \u00fczerine yaz\u0131lar\u0131 ve Barthes\u2019\u0131n ona yazd\u0131\u011f\u0131 mektuplardan olu\u015fan Roland Barthes\u2019\u0131n Dostlu\u011fu<\/em>, mimar Christian de Portzamparc ile s\u00f6yle\u015ftikleri G\u00f6rmek ve Yazmak<\/em>. Hi\u00e7biri kurmaca de\u011fil. Oysa Sollers\u2019in yirmiyi a\u015fk\u0131n roman\u0131 oldu\u011funu okumu\u015ftum. Merkez \u00f6ncesinde yedi roman\u0131 T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7evrilmi\u015f.[3]<\/a> Hi\u00e7birinin g\u00fcncel bask\u0131s\u0131 yoktu. T\u00fcrk\u00e7ede 90\u2019lardan itibaren birka\u00e7 y\u0131lda bir yay\u0131mlanm\u0131\u015f, tek bask\u0131larda kalm\u0131\u015f bir kenar yazar, yeni kitab\u0131yla geri d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n Kitaplar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu sahaflar\u0131 internetten \u00e7\u0131kar\u0131p listeleyerek Be\u015fikta\u015f\u2019tan Beyo\u011flu\u2019na oradan da Kad\u0131k\u00f6y\u2019e \u00e7\u0131kan bir yol \u00e7izdim. Bir cumartesi g\u00fcn\u00fc bu rotada romanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131 toparlad\u0131m. Hepsini ba\u015ftan sona okumak i\u00e7in olmasa da, en az\u0131ndan bir kar\u0131\u015ft\u0131rmak, iz s\u00fcrebilmek i\u00e7in. \u0130lk \u00e7evirisi 1993\u2019te Kad\u0131nlar<\/em> roman\u0131yla olmu\u015f, arka kapakta \u201cFransa\u2019n\u0131n en \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lan erkek romanc\u0131s\u0131ndan!\u201d diye imlemi\u015fler. Kad\u0131nlar\u0131 nesnele\u015ftirerek y\u00fcceltme niyeti \u00fczerinden a\u011f\u0131r ele\u015ftiriler alan roman T\u00fcrkiye\u2019de o kadar tart\u0131\u015f\u0131lmam\u0131\u015f. Neredeyse t\u00fcm kitaplar\u0131n\u0131n arkas\u0131nda \u201c\u00e7a\u011fda\u015f Frans\u0131z edebiyat\u0131n\u0131n yenilik\u00e7i ve put k\u0131r\u0131c\u0131 yazarlar\u0131ndan\u201d, \u201cyaz\u0131n d\u00fcnyas\u0131n\u0131n en renkli, en h\u0131r\u00e7\u0131n y\u00fczlerinden\u201d, \u201cedebiyat\u0131n ayk\u0131r\u0131 kalemi\u201d yazsa da buralarda o maya pek tutmam\u0131\u015f. Nitekim orada uyand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 yank\u0131lar sadece yay\u0131mlanan kitaplar\u0131ndan kaynaklanm\u0131yormu\u015f. Gallimard yay\u0131nevinde \u00f6nce Tel Quel<\/em> ve sonras\u0131nda L\u2019Infini<\/em> ad\u0131nda d\u00f6nemin \u00f6nemli yazarlar\u0131n tart\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri dergileri \u00e7\u0131karmas\u0131, kendi yazd\u0131\u011f\u0131 say\u0131s\u0131z makale ve medyada radikal entelekt\u00fcel pozisyonuyla yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalarla da harlan\u0131yormu\u015f. Merkez roman\u0131nda b\u00f6yle k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131 ifadeler var m\u0131? Shakespeare\u2019i bir \u0131rk\u00e7\u0131 ve antisemit olarak sunu\u015fu, Papal\u0131\u011fa dair H\u0131ristiyanl\u0131k kar\u015f\u0131t\u0131 yorumlar\u0131, alayc\u0131 bir tonda ele ald\u0131\u011f\u0131 sperm don\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc geneli derinden etkilemez, belki y\u00fckselen toplumsal cinsiyet tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n bir mizandri \u00fcretti\u011fi gibi imalar\u0131 tepki \u00e7ekebilir. Radikal entelekt\u00fceller, genelde sa\u011f siyasetten duymaya al\u0131\u015f\u0131k olunan arg\u00fcmanlar\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fck bayra\u011f\u0131 alt\u0131nda tart\u0131\u015fmaya a\u00e7may\u0131 seviyorlar.<\/p>\n \u201c\u015eimdi siklonun g\u00f6z\u00fcnde, kas\u0131rgan\u0131n tam merkezindeyiz. Her \u015fey \u00f6ylesine ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir sakinlikte ki, hi\u00e7bir \u015fey anlamam gerekmiyor,\u201d[4]<\/a> c\u00fcmlesiyle a\u00e7\u0131l\u0131yor roman. Bir yazar olan anlat\u0131c\u0131n\u0131n, sevgilisi Nora ile ili\u015fkisinden yola \u00e7\u0131karak ba\u015fta psikanaliz olmak \u00fczere hakikat-sonras\u0131, kutsal ve klasikle\u015fmi\u015f metinler, teknolojik yenilikler, bireyin ya\u015fam m\u00fccadelesi gibi temalar etraf\u0131nda dola\u015fan k\u0131sa denemelerinin u\u00e7 uca eklenmesinden olu\u015fuyor. \u2018Siklonun g\u00f6z\u00fc\u2019 hem Sollers\u2019in yazarl\u0131\u011f\u0131na, romanlar\u0131ndaki anlat\u0131c\u0131 karaktere ve onun g\u00f6z\u00fcnden bakt\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnyaya hem de g\u00fcn boyu analizanlar\u0131 dinleyen Nora\u2019ya i\u015faret eden \u00fcretken bir imge. Yunanca \u2018halka, daire\u2019 anlam\u0131na gelen kuklos<\/em> k\u00f6k\u00fcnden t\u00fcreyen y\u00fcksek \u015fiddetli f\u0131rt\u0131na siklon, tek g\u00f6zl\u00fc mitolojik devleri, kiklop<\/em>\u2019lar\u0131 da \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor. Bir g\u00f6z etraf\u0131nda d\u00f6nen hava hareketinden evrene bak\u0131yor Merkez\u2019in anlat\u0131c\u0131s\u0131. Bu bak\u0131\u015f, sadece bu romana \u00f6zg\u00fc de\u011fil, bir ele\u015ftirmen bu kitab\u0131n \u00e7ok \u00f6ncesinde \u201cSollers\u2019in edebiyat\u0131nda anlat\u0131c\u0131, paradoksal olarak, kendini toplumsal fars \u00e7eperinin en ucuna konumland\u0131rarak, onun en derin merkezine yerle\u015fir\u201d[5]<\/a> diyerek merkezi i\u015faretlemi\u015f. Farkl\u0131 kahramanlar\u0131n ve seslerin bir aradal\u0131\u011f\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131 ucunda, metnin her noktas\u0131nda olup biteni haz\u0131r ve naz\u0131r g\u00f6zleyen, tekil kaynaktan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 apa\u00e7\u0131k bir sesle ve bilgiyle yaz\u0131yor Sollers. Birinci tekil anlat\u0131c\u0131da Tanr\u0131 anlat\u0131c\u0131n\u0131n imk\u00e2nlar\u0131n\u0131 ar\u0131yor. Karakterleri ve farkl\u0131 sesleri konu\u015fturmak yerine, kendisi s\u0131k s\u0131k edebiyat tarihinden bug\u00fcn bile yank\u0131s\u0131 kuvvetli seslere kulak kabart\u0131yor. Tam da bu hattan s\u00f6ze giren \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n h\u0131z\u0131na yeti\u015fmek gayret istiyor. Ben kendi ad\u0131ma, e\u011fer referans\u0131 \u00e7evreleyen tart\u0131\u015fma ilgimi \u00e7ekerse gayret g\u00f6steriyorum, \u00e7ekmezse pe\u015finde fazlaca ko\u015fmuyorum. Okurlukta kusursuz ve sonsuz takip \u00e7abas\u0131 \u00e7ok maliyetli olabiliyor, kitaplar asla sonlanm\u0131yor.<\/p>\n Merkez\u2019in pe\u015finde ko\u015fturmaya davet eden yap\u0131s\u0131n\u0131n temel \u00f6\u011felerinden birisi, ele ald\u0131\u011f\u0131 meselelere dair \u00f6n bilgi beklentisi ve isim ge\u00e7irme (namedropping<\/em>) oyunlar\u0131. \u2018\u0130sim ge\u00e7irmek\u2019 \u00e7evirisini \u00f6neren Alpay, ilgili prati\u011fi \u201cbir u\u00e7ta masum d\u00fc\u015f\u00fcnsel yordamlar\u0131n vazge\u00e7ilmez ortak k\u00fclt\u00fcr u\u011fraklar\u0131, di\u011fer u\u00e7ta bazen sonu gelmez bir \u00f6zg\u00fcven yoksunu \u00e7\u0131rakl\u0131k duygusu ya da \u2018b\u00fcy\u00fck\u2019lere hizalanmak arzusu\u201d[6]<\/a> buldu\u011fu ipin iki ucu aras\u0131na geriyor. \u0130sim ge\u00e7irmenin biz \u00e7eper \u00fclke okur\/yazarlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6zellikle farkl\u0131 deneyimlendi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Bu isimlerin olu\u015fturdu\u011fu ortak k\u00fclt\u00fcr alan\u0131na g\u00f6steri\u015f\u00e7ilikten uzak durarak ve tamamen de yaslanmadan, dengesinin bilincinde bir kullan\u0131mla ad\u0131m atmay\u0131 \u00f6neriyor. Entelekt\u00fcel alan\u0131n y\u00fcksek katlar\u0131ndan yazan bir Frans\u0131z yazar i\u00e7in bunlar ge\u00e7er \u00f6l\u00e7\u00fc de\u011fil elbette. \u0130sim ge\u00e7irmelere kategorik olarak kar\u015f\u0131 okur i\u00e7in yazar\u0131n bu isim ge\u00e7irme sevdas\u0131 ilk raunttan havlu atma sebebi. \u00dcstelik kimi anlarda sadece isimler de kurtarm\u0131yor anlat\u0131c\u0131n\u0131n kibrini: \u201cGen\u00e7liklerinde Latince dersi almam\u0131\u015f olan Rimbaud hayranlar\u0131 beni g\u00fcld\u00fcr\u00fcyor\u201d.[7]<\/a><\/p>\n Sollers, en merkezi temas\u0131 olan psikanalizi, Freud ya da Lacan\u2019\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015flerini ya da psikanalizin bug\u00fcnk\u00fc konumunu tart\u0131\u015fmaktan ziyade kenardaki hik\u00e2yelerle ve biyografik detaylarla dolayl\u0131 olarak konu ediyor. Okurun psikanalizin d\u00fcn\u00fc ve bug\u00fcn\u00fcne dair tarihsel olaylara ve teorik tart\u0131\u015fmalara vak\u0131f oldu\u011funu varsay\u0131yor. \u201cAnalizin zaman\u0131 ge\u00e7ti, de\u011feri d\u00fc\u015ft\u00fc, zay\u0131flad\u0131, k\u00fcresel g\u00f6sterinin ve sinirbilimlerin ak\u0131n\u0131na u\u011frad\u0131\u201d[8]<\/a> diye ge\u00e7i\u015ftirebiliyor psikanaliz ele\u015ftirisi k\u00fclliyat\u0131n\u0131. Ge\u00e7mi\u015f romanlar\u0131nda Proust\u2019un karakterlerinden hepimizin yak\u0131ndan tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 kamusal fig\u00fcrlermi\u015f\u00e7esine s\u00f6z edi\u015fi, belki de bu tarz\u0131n\u0131n en kristal \u00f6rne\u011fi. Freud\u2019un kokainin faydalar\u0131na dair sevgilisine yazd\u0131\u011f\u0131 bir mektup, Lacan\u2019\u0131n kendini be\u015f ya\u015f\u0131nda kalm\u0131\u015f gibi hissetmesi, terapi \u00fccretlerinin fahi\u015fli\u011fi ve hep nakit \u00f6denmesi gibi detaylardan sorular ve spek\u00fclasyonlar \u00fcretiyor. Devasa bir k\u00fct\u00fcphanenin i\u00e7inden, hem ge\u00e7mi\u015fin b\u00fcy\u00fck yazarlar\u0131n\u0131n u\u011fultular\u0131yla ho\u015fbe\u015f i\u00e7inde bir hafiflikle hem de bu yank\u0131lar\u0131n onda yaratt\u0131\u011f\u0131 g\u00fcr\u00fclt\u00fcy\u00fc dindirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rcas\u0131na yaz\u0131yor: \u201cSiklonun g\u00f6z\u00fcnde g\u00f6zlerimizi kapatabiliriz ama her \u015feyi duyar\u0131z\u201d[9]<\/a>. \u00dcslubu e\u011fer aldatm\u0131yorsa, her ne kadar yazarak \u00e7ile dolduran yazarlara \u00e7ok ilgili olsa da kendisinin yazmayla ili\u015fkisi daha \u00e7ok hazza dayal\u0131 izlenimi veriyor.<\/p>\n Psikanalizin g\u00fcncelli\u011fi ve \u00e7arp\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 konusunda, aksi y\u00f6ndeki geli\u015fmelere kar\u015f\u0131 savunmada: \u201cT\u00fcm fedak\u00e2rl\u0131klar\u0131na ve teredd\u00fctlerine ra\u011fmen psikanaliz hi\u00e7bir \u015feyin skandal yaratmad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fcnyada olas\u0131 bir skandal olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor\u201d[10]<\/a>. Anlat\u0131c\u0131, bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc sayfa haberinin esiniyle, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde hen\u00fcz itiraf edilememi\u015f bir\u00e7ok deneyimin perde arkas\u0131nda cinselli\u011fe dair gerilimlerin kurucu i\u015flevi oldu\u011fu konusunda \u0131srar ediyor. Her ne kadar \u015fimdilerde pek \u00e7ok ele\u015ftirinin m\u00fcsebbibi olsa, duraklama ve y\u00fczeyselle\u015fme d\u00f6nemi ya\u015famakta olsa da \u2013Lacan Quotidien<\/em>\u2019deki o yaz\u0131lar (?)\u2013 psikanalizi savunmak, a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 yoldan ilerlemek gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Ki\u015filerin unuttuklar\u0131 ya da d\u00f6n\u00fcp d\u00fc\u015f\u00fcnmedik\u00e7e ve s\u00f6ze d\u00f6kmedik\u00e7e fark\u0131na varamad\u0131klar\u0131 deneyimlerini hat\u0131rlamas\u0131n\u0131 kendilerini tan\u0131mak konusunda \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7\u0131c\u0131 ve geli\u015ftirilmesi gerekli bir u\u011fra\u015f olarak g\u00f6r\u00fcyor. Kolektif belle\u011fe kar\u015f\u0131, ki\u015fisel olan\u0131n k\u0131ymetini \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131yor. Daimi \u00e7ift y\u00f6nl\u00fc, alayc\u0131 ve tepeden \u00fcslubu ise bu noktada devreye giriyor. Hem anlat\u0131c\u0131 hem Nora, analize gelenlerin bireysel dramlar\u0131na alabildi\u011fine kay\u0131ts\u0131z ve onlara kar\u015f\u0131 alayc\u0131 bir \u015fekilde yakla\u015f\u0131yor. Vakalar \u00fczerinden ilerleyen, ki\u015fisel geli\u015fim veya hayat\u0131n nas\u0131l ya\u015fanabilece\u011fine dair ipu\u00e7lar\u0131 i\u00e7eren psikoterapist kitaplar\u0131ndaki analizlerin tersine, Sollers tekil vakalar\u0131 bir vasat\u0131n ifadesiymi\u015f\u00e7esine ge\u00e7i\u015ftirerek an\u0131yor: bir oyuncuyla ili\u015fki ya\u015fayan yarat\u0131c\u0131l\u0131k krizinde bir y\u00f6netmen, ba\u015far\u0131s\u0131z reklamc\u0131, yazar t\u0131kanmas\u0131 ya\u015fayan bir kad\u0131n, sol g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc ama inan\u00e7 krizi ya\u015fayan bir di\u011feri, pedofili e\u011filimleri olan bir rahip, a\u015fk\u0131 arayan gey bir \u00f6\u011fretmen, terapiyle sorunlar\u0131n\u0131 a\u015farsa kitap yazacak.<\/p>\n Sollers, k\u0131r\u0131lmalar\u0131n yazar\u0131 olmay\u0131 arzuluyor. S\u00fcreklilik izlenimi veren d\u00fcnyada \u00f6rt\u00fcl\u00fc bir paradigma de\u011fi\u015fiminin, toplumsal kopu\u015flar\u0131n s\u00f6zc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne aday oluyor. Yaz\u0131n ve bilim tarihinden benimsedi\u011fi ba\u015fl\u0131ca referanslar b\u00f6yle ka\u015fifler ve \u015fairler: Dante, Rimbaud, Baudelaire gibi yazarlar ya da Freud, Kopernik gibi yazarlardan bahsederken onlar\u0131n yap\u0131tlar\u0131na yakla\u015f\u0131m\u0131 da genelde tespit ettikleri s\u0131\u00e7ramalar\u0131n \u00f6vg\u00fcs\u00fcyle ba\u015fl\u0131yor. 2001 y\u0131l\u0131nda Kitap-l\u0131k dergisi i\u00e7in Levent Y\u0131lmaz\u2019la yapt\u0131\u011f\u0131, T\u00fcrk\u00e7ede eri\u015febildi\u011fim tek s\u00f6yle\u015fisinde, kavram\u0131 direkt kullanmasa da postmodernist s\u00f6ylemi Dante\u2019yle birle\u015ftiriyor: \u201cModern zamanlar\u0131n son d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrleri size, isterlerse, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyay\u0131 saran ekonomik hesaplar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda tarihin t\u00fckendi\u011fini, isterlerse bir k\u0131yamet \u00f6ng\u00f6r\u00fcs\u00fcyle, d\u00fcnyan\u0131n sonunu ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 s\u00f6yleyebilirler. Hay\u0131r. Bir \u00e7a\u011fdan bir di\u011ferine ge\u00e7iyoruz. Ve Dante bunu modern \u00e7a\u011f\u0131n ba\u015f\u0131ndan beri belirtiyordu.\u201d[11]<\/a> 1965\u2019e d\u00f6nersek, orada bir s\u00f6yle\u015fide \u201cku\u015fkusuz hi\u00e7bir alan\u0131n, en \u00e7ok da dilin asla yabanc\u0131 kalamayaca\u011f\u0131, genel yorum \u00e7a\u011f\u0131na girdik. Bu da beklendik bir durum, dilin dikkatimiz \u00fczerinde kurdu\u011fu \u0131srarl\u0131 hak talebi, sahip oldu\u011fumuz bilginin k\u00fcresel anlamda g\u00f6zden ge\u00e7irilmesinin ihtiyac\u0131n\u0131 do\u011furmakta\u201d[12]<\/a> diyor. \u00d6ncelikle k\u00fcreselle\u015fme, \u015fimdilerdeyse dijitalle\u015fme \u00fczerine yaz\u0131lan metinlerde benzer ifadelere rastlamak i\u015ften bile de\u011fil. Son olarak bu ba\u011flamda Merkez\u2019e d\u00f6nersek bu kez bilginin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcne dair g\u00fcncel ve yayg\u0131n bir kavram kar\u015f\u0131m\u0131zda: \u201chakikat-sonras\u0131 \u00e7a\u011fda hi\u00e7bir \u015fey hayrete d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fcyor. Ger\u00e7ek yanl\u0131\u015f\u0131n bir an\u0131, yanl\u0131\u015f da ba\u015fka bir yanl\u0131\u015f\u0131n an\u0131\u201d[13]<\/a>. Burada, ba\u015fka noktalarda da yapt\u0131\u011f\u0131 gibi, Debord\u2019un G\u00f6steri Toplumu\u2019na yine at\u0131fs\u0131z bir g\u00f6ndermede mi bulunuyor? B\u00f6yle sorular \u00fcretmeyi seviyor olmal\u0131. Ayn\u0131 zamanda, t\u00fcm bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler i\u00e7inde edebi, bilimsel ve toplumsal bulu\u015flara inanmas\u0131 ve a\u015fk, tutku ve dostlu\u011fa ba\u011fl\u0131 romantik taraf\u0131, Sollers\u2019in anlat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 iyimser k\u0131l\u0131yor: \u201cgenel tahribata ra\u011fmen Nora\u2019yla, insan zek\u00e2s\u0131n\u0131n ilerlemesine her zamankinden daha fazla inan\u0131yorum\u201d[14]<\/a>.<\/p>\n Referanslar<\/strong><\/p>\n [1]<\/a> Cem \u0130leri, Okurun Belle\u011fi<\/em>, \u0130stanbul: Everest Yay\u0131nlar\u0131, 2016, s. 31.<\/p>\n [2]<\/a> Roland Barthes, Ele\u015ftiri ve Hakikat<\/em>, \u00e7ev. Elif Bildirici, Melike I\u015f\u0131k Durmaz, \u0130stanbul: \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131, 2016 [1966], s. 41.<\/p>\n [3]<\/a> Esin Talu \u00c7elikkan\u2019\u0131n \u00e7evirdi\u011fi Kad\u0131nlar<\/em> (1993), St\u00fcdyo<\/em> (1999); P\u0131nar Yasemin Alkan\u2019\u0131n \u00e7evirdi\u011fi Sabit Tutku<\/em> (2004); Aysel Bora\u2019n\u0131n \u00e7evirdi\u011fi Venedik Karnaval\u0131<\/em> (2007) ve Medyum<\/em> (2016) YKY\u2019den \u00e7\u0131km\u0131\u015f. Serdar Rifat K\u0131rko\u011flu\u2019nun \u00e7evirisi Hayran Olunas\u0131 Casanova<\/em> (2002) Ayr\u0131nt\u0131 Yay\u0131nlar\u0131, Ender Bedisel \u00e7evirisi Tanr\u0131sal Hayat<\/em> (2006) ise Agora Yay\u0131nlar\u0131 taraf\u0131ndan bas\u0131lm\u0131\u015f.<\/p>\n [4]<\/a> Philippe Sollers, Merkez<\/em>, \u00e7ev. Nilg\u00fcn Tutal, \u0130stanbul: Alfa Yay\u0131nlar\u0131, s. 7.<\/p>\n [5]<\/a> Forest\u2019ten aktaran Armine Kotin Mortimer, \u201cPhilippe Sollers, Secret Agent\u201d, Journal of Modern Literature<\/em>, 23:2, K\u0131\u015f 1999-2000, s. 313.<\/p>\n [6]<\/a> Necmiye Alpay, \u201c\u2018\u0130sim ge\u00e7irmek\u2019 ile \u2018ortak k\u00fclt\u00fcr\u2019 aras\u0131nda\u201d, K24<\/em>, Mart 2019, https:\/\/t24.com.tr\/k24\/yazi\/isim-gecirmek-ile-ortak-kultur-arasinda,2213<\/a>, Eri\u015fim tarihi: 11 \u015eubat 2020.<\/p>\n [7]<\/a> Sollers, Merkez, a.g.y<\/em>., s. 85.<\/p>\n [8]<\/a> A.g.y.<\/em>, s. 40.<\/p>\n [9]<\/a> A.g.y.<\/em>, s. 21.<\/p>\n [10]<\/a> A.g.y.<\/em>, s. 40.<\/p>\n [11]<\/a> Philippe Sollers, \u201cPlaneter Bir D\u00fcnyaya Do\u011fru\u201d, S\u00f6yle\u015fiyi yapan: Levent Y\u0131lmaz, Kitap-l\u0131k,<\/em> 45, Ocak-\u015eubat 2001, s. 118.<\/p>\n [12]<\/a> Philippe Sollers\u2019ten aktaran, Daniel Brewer, \u201cWriting and the Experience of Limits\u201d, Modern Philology<\/em>, 84, A\u011fustos 1986, s. 112.<\/p>\n [13]<\/a> Sollers, Merkez, a.g.y<\/em>., s 64.<\/p>\n [14]<\/a> A.g.y.,<\/em> s. 30.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"