{"id":3030,"date":"2020-01-20T22:25:15","date_gmt":"2020-01-20T19:25:15","guid":{"rendered":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/?p=3030"},"modified":"2023-05-13T02:04:10","modified_gmt":"2023-05-13T00:04:10","slug":"bruges-la-morte-ve-olu-brugge","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/2020\/01\/20\/bruges-la-morte-ve-olu-brugge\/","title":{"rendered":"Bruges-La-Morte ve \u00d6l\u00fc Brugge"},"content":{"rendered":"\r\n<p>Yak\u0131nlarda yay\u0131mlanan, ilgimi \u00e7eken bir kitaptan bir ba\u015fka \u00e7eviriyle daha kar\u015f\u0131la\u015f\u0131nca onu da al\u0131p okudum. Ele\u015ftirel bir kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yazmay\u0131 de\u011fil de \u2013ki beceremem\u2013 bir kitab\u0131n nas\u0131l iki farkl\u0131 bi\u00e7im ve i\u00e7erikle bas\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair detaylara bak\u0131p onlar\u0131 payla\u015fmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yorum. Daha yazar\u0131n ad\u0131n\u0131n do\u011fru telaffuzunu yeni <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=4i142JiaXSY\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">\u00f6\u011frendim<\/a>, \u00fcz\u00fcld\u00fcm, dilim d\u00f6nm\u00fcyor. Flamanca <em>Brugge<\/em> demek ise bir ba\u015fka <a href=\"https:\/\/forvo.com\/word\/brugge\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">dertmi\u015f<\/a>.<\/p>\r\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"3031\" data-permalink=\"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/2020\/01\/20\/bruges-la-morte-ve-olu-brugge\/bruges-la-morte-georges-rodenbach\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/bruges-la-morte-georges-rodenbach.jpg?fit=706%2C500&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"706,500\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;1&quot;}\" data-image-title=\"bruges-la-morte &amp;#8211; georges rodenbach\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/bruges-la-morte-georges-rodenbach.jpg?fit=660%2C467&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-3031 size-full\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/bruges-la-morte-georges-rodenbach.jpg?resize=660%2C467\" alt=\"\" width=\"660\" height=\"467\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/bruges-la-morte-georges-rodenbach.jpg?w=706&amp;ssl=1 706w, https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/bruges-la-morte-georges-rodenbach.jpg?resize=300%2C212&amp;ssl=1 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 660px) 100vw, 660px\" \/><\/p>\r\n<p><strong>1892<\/strong><\/p>\r\n<p>Georges Rodenbach&#8217;\u0131n Bruges-la-Morte adl\u0131 novellas\u0131 Le Figaro&#8217;da tefrika edilmi\u015f. O haliyle roman olarak yay\u0131mlanmaya hacmen uygun g\u00f6r\u00fclmedi\u011finden, yazar\u0131n sonradan ekledi\u011fi baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmler ve foto\u011fraflarla geni\u015fletilerek, yaz\u0131 tipi ve sayfa marjlar\u0131 b\u00fcy\u00fct\u00fclerek, foto\u011frafl\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerin ard\u0131ndaki sayfalar bo\u015f b\u0131rak\u0131larak iki y\u00fcz sayfay\u0131 bulan bir roman haline getirilmi\u015f. Ayn\u0131 y\u0131l Flammarion&#8217;dan yay\u0131mlanm\u0131\u015f. (Grojnowski &amp; Bertrand, Everest bas\u0131m\u0131, s. 12-3).<\/p>\r\n<p><strong>2019<\/strong><\/p>\r\n<p>Rodenbach&#8217;\u0131n bu y\u0131la kadar kitap formunda bas\u0131lan bir ba\u015fka \u00e7evirisine rastlamad\u0131m. \u015eiirleri, dergilerin sembolizmi konu eden say\u0131lar\u0131nda ya da \u015faire \u00f6zel ilgi duyanlar (belki Ahmet Ha\u015fim) vas\u0131tas\u0131yla \u00e7evrilmi\u015ftir. Y\u00fcz y\u0131ldan sonra tek roman\u0131 birka\u00e7 ay arayla iki yay\u0131nevinden \u00e7\u0131kt\u0131. Haziran&#8217;da Everest Yay\u0131nlar\u0131&#8217;ndan Alper Bak\u0131m (AB) \u00e7evirisiyle, Kas\u0131m&#8217;da yeni kurulan bir yay\u0131nevi olan Yort Kitap&#8217;tan Roza Hakmen (RH) \u00e7evirisiyle. Yort Kitap bask\u0131s\u0131nda Kas\u0131m yaz\u0131yor ama sanki kitap\u00e7\u0131lara \u00e7ok daha ge\u00e7 geldi, 2020&#8217;nin Ocak ay\u0131nda g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131m ben kitab\u0131.<\/p>\r\n<p>Ne oldu da b\u00f6yle birden Rodenbach&#8217;larla geldiler diye merak ettim. Telifin d\u00fc\u015fmesi \u00e7o\u011fu \u00fclkede yazar\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden 70 y\u0131l sonra oluyor. Fransa&#8217;da durum farkl\u0131 m\u0131 bilmiyorum. Rodenbach 1898&#8217;de \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcne g\u00f6re telifi \u00e7oktan kalkm\u0131\u015f olmal\u0131. Bilen birisi yazarsa sevinirim, ara\u015ft\u0131rma becerim yetmedi bu tesad\u00fcf\u00fcn ard\u0131ndaki sebebi bulmaya.<\/p>\r\n<p>\u0130ki bas\u0131m\u0131n kapaklar\u0131, foto\u011fraf kullan\u0131mlar\u0131, sayfa d\u00fczenleri, ek metinleri ve \u00e7evirileri \u00fczerine g\u00f6zlemlerimi kay\u0131t alt\u0131na alaca\u011f\u0131m.<\/p>\r\n<p><strong>Kapaklar<\/strong><\/p>\r\n<p>Roman\u0131n kahraman\u0131 Hugues Viane&#8217;in hayat\u0131nda iki ba\u015fat etki unsuru var. Birka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce \u00f6lmesine ra\u011fmen unutamad\u0131\u011f\u0131, bir g\u00fcn doppelg\u00e4nger&#8217;ine rastlad\u0131\u011f\u0131 e\u015fi ile b\u00fct\u00fcn anlat\u0131m\u0131 ku\u015fatan ve &#8220;eylemlere y\u00f6n veren&#8221; Bruges kenti. Yay\u0131nevleri kapaklarda bu iki imgeyi payla\u015fm\u0131\u015f.<\/p>\r\n<p>Everest&#8217;teki kapak Vertigo&#8217;nun Madelaine&#8217;i Kim Novak&#8217;\u0131n kendisi gibi topuz sa\u00e7l\u0131 bir kad\u0131n\u0131n portresine bakt\u0131\u011f\u0131 plandan. Kapaktaki hali, internetteki kesilmi\u015f bir versiyonundan <a href=\"https:\/\/tr.pinterest.com\/pin\/291397038364321345\/?lp=true\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">al\u0131nm\u0131\u015f<\/a> olsa gerek. Tam da bu sahneyi Chris Marker Sans Soleil&#8217;de &#8220;zaman\u0131n spirali&#8221; olarak an\u0131yordu. Filmdeki orijinal plan\u0131 bulup (~26. dk), ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc ekledim. Kitaptaki karakterin (Jane) topuzu Vertigo&#8217;da da k\u00f6kensel bir anlama sahip. Hik\u00e2ye de \u00e7ok paralel. Vertigo filminin senaryosu Boileau ve Narcejac&#8217;\u0131n 1954 tarihli <em>Vertigo: \u00d6l\u00fcler Aras\u0131nda <\/em>(Alakarga) roman\u0131ndan uyarlanm\u0131\u015f fakat Bruges-la-Morte&#8217;u okuyunca bu kitab\u0131n da Vertigo&#8217;nun imgeleri, ana hik\u00e2yesi ve psikolojik gerilimi \u00fczerindeki etkileri ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. [I]\u00a0<\/p>\r\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"3033\" data-permalink=\"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/2020\/01\/20\/bruges-la-morte-ve-olu-brugge\/vertigo-kim-novak-topuz\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/vertigo-kim-novak-topuz.jpg?fit=1111%2C600&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"1111,600\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;1&quot;}\" data-image-title=\"vertigo &amp;#8211; kim novak &amp;#8211; topuz\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/vertigo-kim-novak-topuz.jpg?fit=660%2C356&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-3033 size-large\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/vertigo-kim-novak-topuz.jpg?resize=660%2C356\" alt=\"\" width=\"660\" height=\"356\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/vertigo-kim-novak-topuz.jpg?resize=1024%2C553&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/vertigo-kim-novak-topuz.jpg?resize=300%2C162&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/vertigo-kim-novak-topuz.jpg?resize=768%2C415&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/vertigo-kim-novak-topuz.jpg?w=1111&amp;ssl=1 1111w\" sizes=\"auto, (max-width: 660px) 100vw, 660px\" \/><\/p>\r\n<p>Yort Kitap \u00f6n d\u0131\u015f kapakta bir Bruges haritas\u0131 kullanm\u0131\u015f. Onun d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7evirmeni ve sons\u00f6z yazar\u0131n\u0131n isimlerini \u00f6ne \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f. Bu kitab\u0131n kapak tasar\u0131m\u0131na dair g\u00fczel olan, i\u00e7 kapa\u011f\u0131ndaki k\u0131z\u0131l arka plan \u00fczerine bas\u0131lm\u0131\u015f harita. Kitab\u0131n cildini y\u0131rt\u0131p \u00e7\u0131karmaya k\u0131yabilen i\u00e7in g\u00fczel bir uzun dikd\u00f6rtgen, yar\u0131m Bruges haritas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015febilir i\u00e7 kartonu.<\/p>\r\n<p>En tepede iki kapa\u011f\u0131 yan yana yerle\u015ftirirken, Yort i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131m kapak foto\u011fraf\u0131n\u0131 yay\u0131nevinin Fongogo sayfas\u0131ndan indirmi\u015ftim. O kapak son hali de\u011filmi\u015f, Selim \u0130leri&#8217;nin sons\u00f6z\u00fc yokmu\u015f o g\u00fcnlerde. Bas\u0131lan halinde onun ad\u0131 da eklenmi\u015f kapa\u011fa, yaz\u0131lar sola kayd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f.<\/p>\r\n<p><strong>Foto\u011fraflar\u0131n Kullan\u0131m\u0131<\/strong><\/p>\r\n<p>Yort bas\u0131m\u0131nda foto\u011fraflar b\u00f6l\u00fcm ba\u015flar\u0131nda sol sayfada \u00fcste ve kenara yap\u0131\u015f\u0131k k\u00fc\u00e7\u00fck boyutlarda kullan\u0131lm\u0131\u015f. Everest bas\u0131m\u0131nda ise t\u00fcm foto\u011fraflar sayfay\u0131 tamamen kaplayacak, arka sayfas\u0131 bo\u015f b\u0131rak\u0131lacak \u015fekilde yerle\u015ftirilmi\u015f. Bir di\u011fer fark da, Yort&#8217;da t\u00fcm foto\u011fraflar\u0131n yatay (landscape) \u015fekilde d\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesine kar\u015f\u0131n Everest&#8217;te eldeki fiziksel kitab\u0131 \u00e7evirmeyi mecbur edecek \u015fekilde dikey (portrait) olarak yerle\u015ftirilmesi. Hem foto\u011fraf konumlar\u0131 hem de marjinlerin boyutlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan Everest&#8217;in sayfa d\u00fczeni \u00f6zg\u00fcn Flammarion bas\u0131m\u0131na olduk\u00e7a yak\u0131n. \u00d6ns\u00f6z yazarlar\u0131n\u0131n da bu konuda bir savunusu var. Cem \u0130leri&#8217;nin Okurun Belle\u011fi&#8217;nde Sebald&#8217;\u0131n \u0130leti\u015fim ve Can Yay\u0131nlar\u0131 bas\u0131mlar\u0131ndaki foto\u011fraf yerle\u015ftirmelerine dair ele\u015ftirilerini hat\u0131rlad\u0131m bu kitapla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131nca, foto\u011frafl\u0131 romana hakk\u0131n\u0131 b\u00f6ylece teslim etmi\u015f.<\/p>\r\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"3038\" data-permalink=\"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/2020\/01\/20\/bruges-la-morte-ve-olu-brugge\/olu-brugge-yort-fotograflar\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/olu-brugge-yort-fotograflar.jpg?fit=677%2C500&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"677,500\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"olu brugge &amp;#8211; yort &amp;#8211; fotograflar\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/olu-brugge-yort-fotograflar.jpg?fit=660%2C487&amp;ssl=1\" class=\"wp-image-3038 aligncenter\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/olu-brugge-yort-fotograflar.jpg?resize=500%2C369\" alt=\"\" width=\"500\" height=\"369\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/olu-brugge-yort-fotograflar.jpg?resize=300%2C222&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/olu-brugge-yort-fotograflar.jpg?w=677&amp;ssl=1 677w\" sizes=\"auto, (max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/><\/p>\r\n<p style=\"text-align: center;\"><em>I. Yort Kitap<\/em><\/p>\r\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"3039\" data-permalink=\"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/2020\/01\/20\/bruges-la-morte-ve-olu-brugge\/bruges-la-morte-everest-fotograflar\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/bruges-la-morte-everest-fotograflar.jpg?fit=652%2C500&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"652,500\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"bruges la morte &amp;#8211; everest &amp;#8211; fotograflar\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/bruges-la-morte-everest-fotograflar.jpg?fit=652%2C500&amp;ssl=1\" class=\"wp-image-3039 aligncenter\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/bruges-la-morte-everest-fotograflar.jpg?resize=500%2C383\" alt=\"\" width=\"500\" height=\"383\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/bruges-la-morte-everest-fotograflar.jpg?resize=300%2C230&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/bruges-la-morte-everest-fotograflar.jpg?w=652&amp;ssl=1 652w\" sizes=\"auto, (max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/><\/p>\r\n<p style=\"text-align: center;\"><em>II. Everest Yay\u0131nlar\u0131<\/em><\/p>\r\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"3041\" data-permalink=\"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/2020\/01\/20\/bruges-la-morte-ve-olu-brugge\/bruges-la-morte-flammarion-fotograflar\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/bruges-la-morte-flammarion-fotograflar.jpg?fit=1043%2C844&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"1043,844\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"bruges la morte &amp;#8211; flammarion &amp;#8211; fotograflar\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/bruges-la-morte-flammarion-fotograflar.jpg?fit=660%2C534&amp;ssl=1\" class=\"wp-image-3041 aligncenter\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/bruges-la-morte-flammarion-fotograflar.jpg?resize=500%2C405\" alt=\"\" width=\"500\" height=\"405\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/bruges-la-morte-flammarion-fotograflar.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/bruges-la-morte-flammarion-fotograflar.jpg?resize=1024%2C829&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/bruges-la-morte-flammarion-fotograflar.jpg?resize=768%2C621&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/bruges-la-morte-flammarion-fotograflar.jpg?w=1043&amp;ssl=1 1043w\" sizes=\"auto, (max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/><\/p>\r\n<p style=\"text-align: center;\"><em>III. Flammarion (<a href=\"https:\/\/archive.org\/details\/brugeslamorterom00rode\/page\/n7\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">archive.org&#8217;dan<\/a>)<\/em><\/p>\r\n<p><strong>Ek Metinler<\/strong><\/p>\r\n<p>Beni bir yaz\u0131 yazmaya iten temel soru burada filizlendi sonra d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Everest&#8217;ten \u00e7\u0131kan kitap 295, Yort&#8217;tan \u00e7\u0131kansa 135 sayfa. Bu fark\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131 foto\u011fraf ve sayfa marjlar\u0131 olu\u015fturuyor. Bir di\u011fer fark ise kitaba eklenen metinler. Everest bas\u0131m\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda Grojnowski ve Bertrand&#8217;\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131 40 sayfal\u0131k bir sunu\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc var. (Aslen kitab\u0131n Frans\u0131zca bas\u0131m\u0131na yazm\u0131\u015flar bu <a href=\"https:\/\/www.amazon.com\/Bruges-Morte-French-Georges-Rodenbach\/dp\/2080710117\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">metni<\/a>. Bu kitab\u0131 bulamad\u0131m.) Sonundaysa sayfalara d\u00fc\u015f\u00fclen son notlar, yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde Rodenbach&#8217;a gelen mektuplar, gazetelerde \u00e7\u0131kan yaz\u0131lar, Hugues&#8217;\u00fcn roman boyunca kat etti\u011fi mekanlar\u0131n i\u015faretlendi\u011fi bir metin var. Yort bas\u0131m\u0131ndaysa Selim \u0130leri&#8217;nin yazd\u0131\u011f\u0131, romanla ki\u015fisel kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131n d\u00f6k\u00fcm\u00fcn\u00fc sundu\u011fu bir sons\u00f6z var.<\/p>\r\n<p>\u0130nternette pek \u00e7ok kitapla ilgili \u00e7e\u015fitli entelekt\u00fcel seviyelerde yaz\u0131 bulmak m\u00fcmk\u00fcn. T\u00fcrkiye&#8217;de pop\u00fcler olmayan kitaplara dair ise \u00f6zellikle onlar\u0131n tarihsel pozisyonunu a\u00e7\u0131klayan yaz\u0131lar bulmak zor olabiliyor. Bu a\u00e7\u0131dan, Everest&#8217;in y\u00f6ntemi, &#8220;Modern Klasikler&#8221; dizisinin alt\u0131nda sundu\u011fu bir kitab\u0131 neden b\u00f6ylesi bir vaatle yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131na dair bir savunuyu i\u00e7eriyor. \u00d6zellikle \u00f6ns\u00f6z, kitab\u0131n edebiyat tarihindeki konumlan\u0131\u015f\u0131na, etkilere, ba\u015fka metinlerle payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 temalara dair \u00f6\u011fretici. Foto\u011frafl\u0131 roman, yazar\u0131n sembolizmle ili\u015fkisi, bek\u00e2r adam\u0131n roman\u0131 olmas\u0131 \u00fczerinden erkeklikle ve bir \u00e7e\u015fit yaln\u0131zl\u0131kla ili\u015fkisi gibi okudu\u011fumda roman\u0131 bir yere yerle\u015ftirmemi, bu y\u00f6nde okumaya devam etmek istersem en yak\u0131n u\u011fraklar\u0131 tespit edebilmemi sa\u011flayan ip u\u00e7lar\u0131 vard\u0131 \u00f6ns\u00f6zde. Nitekim ya da ne yaz\u0131k ki, hemen ard\u0131na bir vecd ile &#8220;as\u0131l&#8221; sembolist roman oldu\u011fu s\u00f6ylenen J. K. Huysmans&#8217;\u0131n Tersine roman\u0131n\u0131 ald\u0131m ama takip etmeye nefesim yetmedi, bir s\u00fcre dinlenmeye b\u0131rakt\u0131m.<\/p>\r\n<p>Everest&#8217;in sons\u00f6z\u00fc ise Yort&#8217;un Selim \u0130leri sons\u00f6z\u00fcne duygusall\u0131\u011f\u0131 ve entelijansiyan\u0131n ki\u015fisel ba\u011flar\u0131n\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kararak i\u015faret etmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan benziyordu. Birinde okur ve dostlar\u0131 di\u011ferindeyse yazar ve dostlar\u0131 var. Selim \u0130leri, Peride Celal ve Fatih \u00d6zg\u00fcven&#8217;in kitab\u0131 ona \u00f6nermesinden s\u00f6z a\u00e7arken di\u011fer kitapta Daudet, Mallarm\u00e9 ve Goncourt&#8217;un yazar dostlar\u0131na mektuplar\u0131 vard\u0131.<\/p>\r\n<p><strong>\u00c7eviri<\/strong><\/p>\r\n<p>Bir\u00e7ok ki\u015fi i\u00e7in en \u00f6nemli \u015feyi en sona b\u0131rakt\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu konuda s\u00f6yleyecek anlaml\u0131 bir s\u00f6z\u00fcm yok. Roza Hakmen bu kitaptan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, benim gibi \u00e7eviriyi de\u011ferlendirmeye dair bir bilgisi olmayan okurlar da dahil olmak \u00fczere, bir efsane, \u00fcst-\u00e7evirmen. Proust \u00e7evirisinin hacminden dolay\u0131, \u015fimdiye kadar en \u00e7ok okudu\u011fum \u00e7evirmen olabilir belki. \u0130lk okudu\u011fum \u00e7eviri olan Alper Bak\u0131m \u00e7evirisi de ba\u015far\u0131l\u0131yd\u0131. Hakmen&#8217;den okuyunca \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir fark hissetmedim. Bu denli \u015fiirselli\u011fi \u00f6n planda bir metin i\u00e7in benim farklar\u0131 tespit edememi\u015f olmam, dilden anlamad\u0131\u011f\u0131m\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\r\n<p>\u0130ki kapa\u011fa bakan bir ki\u015finin an\u0131nda g\u00f6rece\u011fi \u00e7eviri fark\u0131n\u0131 not etmek istiyorum. Everest bas\u0131m\u0131nda kitab\u0131n \u00f6zg\u00fcn ad\u0131 hi\u00e7 \u00e7evrilmeden kullan\u0131lm\u0131\u015f. Yort bas\u0131m\u0131nda ise \u00d6l\u00fc \u015eehir Brugge olarak \u00e7evrilmi\u015f. \u015eehrin ad\u0131 \u00f6zg\u00fcn metinde Frans\u0131zca olmas\u0131na ra\u011fmen Flamancas\u0131na \u00e7evrilerek konulmu\u015f. Dolay\u0131s\u0131yla bir \u00e7eviride &#8220;\u00d6l\u00fc-Bruges&#8217;d\u00fc&#8221; denirken di\u011ferinde &#8220;\u00d6l\u00fc Brugge&#8217;ydi&#8221; deniyor. Bu farkl\u0131 tercihlerin sebebini ise biraz seziyorum ama oturtam\u0131yorum. Sanki bir \u00e7evirmen yazar\u0131n &#8220;-&#8221; kullan\u0131m\u0131na sad\u0131k kalmak istemi\u015f di\u011feriyse \u015fehrin \u00f6zg\u00fcn ad\u0131na.<\/p>\r\n<p>Okurken alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi\u011fim birka\u00e7 yeri iki \u00e7evirmen nas\u0131l \u00e7evirmi\u015f diye \u00f6rnek olmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ekliyorum. Y\u00fcr\u00fcme temal\u0131 olanlar\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131r\u0131m kesin. Biraz da \u00e7e\u015fitli ifadelerin keyfini s\u00fcrerim.<\/p>\r\n<p>I. Bu c\u00fcmlelerde Hakmen&#8217;in Bak\u0131m&#8217;a g\u00f6re daha sadele\u015ftirerek \u00e7evirdi\u011fini fark ediyorum. Di\u011fer kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m yerlerde de buna rastlad\u0131m. Sanki Bak\u0131m kelime kelime \u00e7evirmeye e\u011filimliyken Hakmen ifade edileni daha s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir T\u00fcrk\u00e7e ile s\u00f6ylemenin yollar\u0131n\u0131 ar\u0131yor.<\/p>\r\n<p>&#8220;<em>Neden fiziksel ac\u0131lar\u0131n etraf\u0131nda susmak ve sessizce y\u00fcr\u00fcmek gerekir? Neden g\u00fcr\u00fclt\u00fcler, sesler yaralar\u0131 \u00f6rten sarg\u0131lar\u0131 \u00f6rseler ve onlar\u0131n yeniden kanamalar\u0131na sebep olur?<\/em>&#8221; (AB, 66)<\/p>\r\n<p>&#8220;<em>Fiziksel ac\u0131lar\u0131n yak\u0131n\u0131ndayken susmak, bir hasta odas\u0131nda sessizce hareket etmek ni\u00e7in gerekir? G\u00fcr\u00fclt\u00fcler, sesler ni\u00e7in pansuman\u0131 bozup yaray\u0131 de\u015fer?<\/em>&#8221; (RH, 19)<\/p>\r\n<p>II. Bu b\u00f6l\u00fcmde, evlere sokakta olup biteni g\u00f6zlemek i\u00e7in kurulan ayna d\u00fczeneklerinden bahsediliyordu. Daha \u00f6nce rastlamad\u0131\u011f\u0131m bir r\u00f6ntgen arac\u0131 idi bu, o y\u00fczden etkilenmi\u015ftim. \u0130ki pasaj aras\u0131ndaki temel bir fark, bir \u00e7evirmenin &#8220;merakl\u0131 burjuvalar&#8221; derken di\u011ferinin &#8220;merakl\u0131 burjuva kad\u0131nlar&#8221; demesi. \u0130lk okudu\u011fumda bunu hi\u00e7 cinsiyet \u00fczerinden d\u00fc\u015f\u00fcnmemi\u015ftim o k\u0131s\u0131t olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in. Bak\u0131m&#8217;\u0131n \u00e7evirisi \u00fc\u00e7 nokta ile biten bir e\u015fya manzaras\u0131 sunarken Hakmen&#8217;in \u00e7evirisi daha ziyade teknik izahat. Rebecca Solnit&#8217;in, san\u0131r\u0131m Yol A\u015fk\u0131&#8217;nda, \u0130ngiliz parklar\u0131nda yap\u0131lan y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015flerin ne denli y\u00fckl\u00fc seyirlik etkinlikler oldu\u011funu anlatt\u0131\u011f\u0131 pasaj akl\u0131ma gelmi\u015fti buray\u0131 okurken. G\u00f6rsel sanatlar, haberler ya da g\u00fcn\u00fcm\u00fcz sosyal medya seyretme ve r\u00f6ntgenleme bi\u00e7imlerinin ge\u00e7mi\u015fteki b\u00f6ylesi beklenmedik bi\u00e7imleriyle kar\u015f\u0131la\u015fmak bug\u00fcnleri ola\u011fanla\u015ft\u0131r\u0131yor.<\/p>\r\n<p>&#8220;<em>Merakl\u0131 burjuvalar, i\u015fsiz g\u00fc\u00e7s\u00fcz ge\u00e7en \u00f6\u011fle sonralar\u0131n\u0131n bo\u015flu\u011funda, pencerelerinin \u00f6n\u00fcne kurulmu\u015f bir vaziyette, her evin d\u0131\u015f pencere pervaz\u0131na koyulan ve\u00a0ispiyon ad\u0131 verilen k\u00fc\u00e7\u00fck aynalardan bakarak onun yolunu g\u00f6zl\u00fcyorlard\u0131: Soka\u011f\u0131n \u00e7ift tarafl\u0131 g\u00f6z\u00fckt\u00fc\u011f\u00fc \u00e7ukur aynalar; yoldan ge\u00e7enler fark\u0131nda olmaks\u0131z\u0131n onlar\u0131n \u00e7evirdikleri b\u00fct\u00fcn dolaplar\u0131, hareketleri, g\u00fcl\u00fcmsemeleri, g\u00f6zlerindeki saniyelik d\u00fc\u015f\u00fcnceleri yakalay\u0131p i\u00e7lerinde birisinin d\u0131\u015far\u0131y\u0131 g\u00f6zetlemekte oldu\u011fu evlere yans\u0131tan tuzaklar&#8230;<\/em>&#8221; (AB, 113)<\/p>\r\n<p>&#8220;<em>Aylak \u00f6\u011fle sonralar\u0131n\u0131n bo\u015flu\u011funda merakl\u0131 burjuva kad\u0131nlar pencerelerinde oturup b\u00fct\u00fcn konutlarda mevcut, pencerelerin d\u0131\u015f denizli\u011fine sabitlenmi\u015f, dikiz aynas\u0131 denilen k\u00fc\u00e7\u00fck aynalardan onun gidi\u015f geli\u015flerini g\u00f6zetlerdi. Bu verevine aynalarda sokaklar\u0131n \u015f\u00fcpheli s\u00fbretleri yer al\u0131r; bu par\u0131lt\u0131l\u0131 tuzaklar gelip ge\u00e7enlerin b\u00fct\u00fcn i\u015flerini, hareketlerini, g\u00fcl\u00fcmsemelerini, bak\u0131\u015flar\u0131ndaki bir anl\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcnceleri onlardan habersiz yakalar ve b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 birinin pusuya yatt\u0131\u011f\u0131 evlerin i\u00e7ine yans\u0131t\u0131r.<\/em>&#8221; (RH, 45)<\/p>\r\n<p>III. Konu benzerlik, \u00e7eviriler de epey benzer. Bak\u0131m \u00e7evirirken sanki biraz daha y\u00fccele\u015ftirme yanl\u0131s\u0131. \u00d6te yandan Bak\u0131m&#8217;\u0131n &#8216;do\u011fa&#8217;, &#8216;y\u00fcz&#8217; gibi se\u00e7imlerine kar\u015f\u0131 Hakmen&#8217;in &#8216;miza\u00e7&#8217;, &#8216;\u00e7ehre&#8217; se\u00e7imleri var. \u0130kinci c\u00fcmlede yine Hakmen&#8217;de sadele\u015ftirme, Bak\u0131m&#8217;da kelime kelime \u00e7evirme var.<\/p>\r\n<p>&#8220;<em>Benzerlik, insan do\u011fas\u0131n\u0131n birbiriyle \u00e7eli\u015fen iki ihtiyac\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k gelir: Al\u0131\u015fkanl\u0131k ve yenilik. Al\u0131\u015fkanl\u0131k yasas\u0131, varl\u0131\u011f\u0131n kendi ritmidir. Hugues bunu \u00f6yle yo\u011fun bir \u015fekilde tecr\u00fcbe etmi\u015fti ki bi\u00e7are kaderinin de onun taraf\u0131ndan belirlendi\u011fini anlam\u0131\u015ft\u0131. H\u00e2l\u00e2 sonsuz sevgi besledi\u011fi bir kad\u0131nla on y\u0131l boyunca diz dize ya\u015fam\u0131\u015f oldu\u011fundan art\u0131k ondan vazge\u00e7emiyor, onu d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ve y\u00fcz\u00fcn\u00fc ba\u015fka y\u00fczlerde aramaya devam ediyordu.<\/em>&#8221; (AB, 119-20)<\/p>\r\n<p>&#8220;<em>Benzerlik insan mizac\u0131n\u0131n iki z\u0131t ihtiyac\u0131n\u0131, al\u0131\u015fkanl\u0131k ve yenilik ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lar. Al\u0131\u015fkanl\u0131k insan\u0131n kural\u0131, ritmidir. Hugues bunu kaderinin \u00e7aresizli\u011fini belirleyen bir \u015fiddette ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131. Hep sevdi\u011fi bir kad\u0131nla on y\u0131l birlikte ya\u015fad\u0131\u011f\u0131ndan, art\u0131k ona olan al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndan vazge\u00e7emiyordu, var olmayan kad\u0131nla ilgilenmeye, ba\u015fka \u00e7ehrelerde onun y\u00fcz\u00fcn\u00fc aramaya devam ediyordu.<\/em>&#8221; (RH, 50)<\/p>\r\n<p>IV. Ah, g\u00fczel y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f paragraflar\u0131&#8230; Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f, esneme, bo\u015fluk temalar\u0131 oldu\u011funda \u00e7o\u011fu yazar, \u00e7eviri ya da kendi dilinde, &#8220;-yordu&#8221; son ekini seviyor. Zamanda biraz olsun yay\u0131lma niyeti i\u00e7eriyor bu anlar. \u00dc\u00e7 perdelik bir drama: D\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yordu, eve d\u00f6n\u00fcyordu, tekrar d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yordu.<\/p>\r\n<p>&#8220;<em>B\u00f6ylece yeniden y\u00fcr\u00fcmeye ba\u015fl\u0131yor, teredd\u00fcde kap\u0131l\u0131yor, dar sokaklarda d\u00f6n\u00fcp duruyor ve fark\u0131na varmadan Rosaire R\u0131ht\u0131m\u0131&#8217;na gitmi\u015f oluyordu. Sonra kendi evine d\u00f6nmeye ve Jane&#8217;i daha sonra gece vakti ziyaret etmeye karar veriyor, evinde koltu\u011fa oturup bir \u015feyler okumaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, birka\u00e7 saniye sonra yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131nda bo\u011fulmu\u015f, uzun koridorlar\u0131n so\u011fuk sessizli\u011fi alt\u0131nda ezilmi\u015f bir halde yeniden d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yordu.<\/em>&#8221; (AB, 170)<\/p>\r\n<p>&#8220;<em>Tekrar y\u00fcr\u00fcmeye koyuluyor, duraks\u0131yor, darac\u0131k sokaklarda d\u00f6n\u00fcp duruyor ve fark\u0131na varmadan Rosaire R\u0131ht\u0131m\u0131na var\u0131yordu. Bunun \u00fczerine kendi evine d\u00f6nmeye karar veriyordu; Jane&#8217;e daha sonra gidecekti, ak\u015fama; bir koltu\u011fa oturup bir \u015feyler okumaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu; az sonra yaln\u0131zl\u0131ktan bo\u011fuluyor, uzun koridorlar\u0131n so\u011fuk sessizli\u011fi i\u00e7ini kapl\u0131yor, tekrar d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yordu.<\/em>&#8221; (RH, 80)<\/p>\r\n<p>V. Bu pasajda roman\u0131n temel meselelerinden olan, \u015fehrin Hugues \u00fczerindeki etkisi konu ediliyor. Bak\u0131m, Hugues&#8217;\u00fc edilgenle\u015ftirerek \u015fehir taraf\u0131ndan y\u00f6netildi\u011fini, Hakmen \u015fehri \u00f6zne k\u0131larak itaati dayatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 yazm\u0131\u015f. \u0130lk c\u00fcmlede yine bir y\u00fcz\/\u00e7ehre ayr\u0131m\u0131 var, \u00f6nceki \u00e7evirilerle tutarl\u0131. &#8220;\u0130man maskesi&#8221; iddial\u0131. Buradaki iman\/inan\u00e7 konusu da romanda merkezi bir yeri olan Bruges dindarl\u0131\u011f\u0131na i\u015faret ediyor.<\/p>\r\n<p>&#8220;<em>\u015eehir y\u00fcz\u00fcne bir iman maskesi ge\u00e7irmi\u015fti. \u0130\u00e7indeki bak\u0131mevlerinin ve manast\u0131rlar\u0131n duvarlar\u0131; her tarafa yay\u0131lm\u0131\u015f, s\u0131rtlar\u0131ndaki ta\u015f tunikleriyle diz \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f kiliselerin hepsi inanma ve geri ad\u0131m atma nasihatleri veriyorlard\u0131. Hugues de yeniden \u015fehir taraf\u0131ndan y\u00f6netilmeye ve boyun e\u011fmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. \u015eehir; hayat\u0131n\u0131n tek muhatab\u0131 olarak onu etkisi alt\u0131na al\u0131yor, uzak durmas\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor, emrediyor, insan\u0131n ne y\u00f6ne gitmesi gerekti\u011fini ve eyleme ge\u00e7me nedenlerini onda buldu\u011fu bir Karakter g\u00f6revi g\u00f6r\u00fcyordu.<\/em>&#8221; (AB, 183)<\/p>\r\n<p>&#8220;<em>\u015eehrin \u00e7ehresi her \u015feyden \u00e7ok \u0130nan\u00e7l\u0131&#8217;d\u0131r. \u015eehirden, bak\u0131mevleriyle manast\u0131rlar\u0131n duvarlar\u0131ndan, ad\u0131m ba\u015f\u0131 ta\u015ftan pelerinleriyle diz \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f kiliselerinden yay\u0131lan \u015fey, inan\u00e7 ve vazge\u00e7i\u015f \u00f6\u011f\u00fctleridir. \u015eehir Hugues&#8217;e h\u00e2kim olmaya, ona itaati dayatmaya ba\u015flad\u0131. Yeniden bir \u015eahsiyet, etkileyen, vazge\u00e7iren, emir veren, y\u00f6nlendiren ve b\u00fct\u00fcn eylemlerinin kayna\u011f\u0131 olan, hayat\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca muhatab\u0131 haline geldi.<\/em>&#8221; (RH, 90)<\/p>\r\n<p>VI. Kuleler, g\u00f6lgelerinin a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131 ve son: \u00f6l\u00fc \u015fehir.<\/p>\r\n<p>&#8220;<em>B\u00f6ylece, can \u00e7eki\u015fmekte oldu\u011funu hissetti\u011fi bu r\u00fcyan\u0131n sonunu b\u00fcy\u00fck bir kederle tasavvur etti. (A\u015fk ili\u015fkilerindeki sonlar da k\u00fc\u00e7\u00fck birer \u00f6l\u00fcm gibidir, ayr\u0131lma vakti geldi\u011finde veda edilmez.) Fakat onu \u015fu an i\u00e7in en \u00e7ok \u00fczen, ne Jane&#8217;den ayr\u0131lmas\u0131 ne de g\u00f6r\u00fcnt\u00fcy\u00fc yans\u0131tan ayna k\u0131r\u0131klar\u0131yd\u0131: Yeniden kendi ba\u015f\u0131na \u2013\u015fehirle y\u00fcz y\u00fcze, onunla aras\u0131nda art\u0131k kimse olmaks\u0131z\u0131n\u2013 kalma tehdidiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesiydi as\u0131l onu deh\u015fete d\u00fc\u015f\u00fcren. Bu \u00e7aresiz Bruges&#8217;\u00fc ve onun gri melankolisini tabii ki kendisi tercih etmi\u015fti. Fakat kulelerin g\u00f6lgeleri \u015fu an fazla a\u011f\u0131rd\u0131! Eskiden ruhunun \u00fczerine d\u00fc\u015fen g\u00f6lgelerin Jane taraf\u0131ndan engellenmesi ona tuhaf gelmezdi. \u015eimdi ise hepsine katlanmak zorundayd\u0131. Yeniden tek ba\u015f\u0131na kalacakt\u0131, \u00e7anlara yem olarak! Daha da yaln\u0131z, sanki ikinci kez dul kal\u0131yormu\u015f gibi! \u015eehir de ona sanki daha \u00f6l\u00fcym\u00fc\u015f gibi g\u00f6z\u00fckecekti.<\/em>&#8221; (AB, 213-4)<\/p>\r\n<p>&#8220;<em>Bunun \u00fczerine, can \u00e7eki\u015fmekte oldu\u011funu hissetti\u011fi bu r\u00fcyan\u0131n sonuyla y\u00fcz y\u00fcze gelince, muazzam bir \u00e7aresizlik duygusuna kap\u0131ld\u0131 birden (a\u015fk ayr\u0131l\u0131klar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck birer \u00f6l\u00fcm gibidir, vedala\u015fmadan gidilir onlarda da). Ama Hugues&#8217;\u00fc o anda allak bullak eden \u015fey yaln\u0131zca Jane&#8217;den ayr\u0131lmak ya da par\u0131lt\u0131l\u0131 aynan\u0131n k\u0131r\u0131lmas\u0131 de\u011fildi; yine \u015fehirle kendisi aras\u0131nda kimse olmadan, \u015fehirle y\u00fcz y\u00fcze, tek ba\u015f\u0131na kalma tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmek onu \u00f6zellikle korkutuyordu. Evet, bu \u00e7aresiz Brugge&#8217;yi ve gri h\u00fczn\u00fcn\u00fc o se\u00e7mi\u015fti. Ama kulelerinin g\u00f6lgesi fazlas\u0131yla a\u011f\u0131rd\u0131! Ve Jane ruhunda g\u00f6lgeyi hissetmemeye al\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131 onu. \u015eimdi g\u00f6lge oldu\u011fu gibi \u00fczerine \u00e7\u00f6kecekti. \u00c7anlara maruz, tek ba\u015f\u0131na kalacakt\u0131 yine! \u0130kinci kez dul kalm\u0131\u015f gibi, iyice yaln\u0131z! \u015eehir de g\u00f6z\u00fcne daha \u00f6l\u00fc g\u00f6r\u00fcnecekti.<\/em>&#8221; (RH, 105)<\/p>\r\n<p><strong>Dipnot<\/strong><\/p>\r\n<p>[I] Ben az \u00f6rnek bildi\u011fim i\u00e7in direkt Vertigo ile ili\u015fkilendirdim. Everest bas\u0131m\u0131ndaki dipnotlarda bu ba\u011flamdaki birka\u00e7 ba\u015fka \u00f6rne\u011fe i\u015faret edilmi\u015f. Listede Gautier, Poe ve Nerval var. &#8220;Ah! \u00d6l\u00fc kar\u0131s\u0131na ne kadar \u00e7ok benziyordu!&#8221;: Seven adam\u0131n elinden \u00f6l\u00fcm\u00fcn ald\u0131\u011f\u0131 kad\u0131n\u0131n yeniden ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 (ya da dirilmesi, canlanmas\u0131) romantik \u00e7a\u011fda fantastik yan\u0131 olan bir\u00e7ok hik\u00e2yeye ilham kayna\u011f\u0131 olmu\u015ftur. Th. Gautier (&#8220;<em>La Morte amoureuse<\/em>&#8220;), E.A. Poe (&#8220;<em>Ligea<\/em>&#8220;), G. de Nerval (<em>Aur\u00e9lia<\/em>). A. Hitchcock\u00a0<em>Vertigo<\/em> (1959) adl\u0131 filminde Boileau-Narcejac&#8217;\u0131n\u00a0<em>Vertigo: \u00d6l\u00fcler Aras\u0131nda<\/em> adl\u0131 roman\u0131ndan ilham alarak bu konuyu i\u015flemi\u015ftir.&#8221; (255)<\/p>\r\n<p><strong>Kitaplar<\/strong><\/p>\r\n<p>Georges Rodenbach, Bruges-la-Morte, \u00e7ev. Alper Bak\u0131m, Everest Yay\u0131nlar\u0131, 2019.<\/p>\r\n<p>Georges Rodenbach, \u00d6l\u00fc Brugge, \u00e7ev. Roza Hakmen, Yort Kitap, 2019.<\/p>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yak\u0131nlarda yay\u0131mlanan, ilgimi \u00e7eken bir kitaptan bir ba\u015fka \u00e7eviriyle daha kar\u015f\u0131la\u015f\u0131nca onu da al\u0131p okudum. Ele\u015ftirel bir kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yazmay\u0131 de\u011fil de \u2013ki beceremem\u2013 bir kitab\u0131n nas\u0131l iki farkl\u0131 bi\u00e7im ve i\u00e7erikle bas\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair detaylara bak\u0131p onlar\u0131 payla\u015fmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yorum. Daha yazar\u0131n ad\u0131n\u0131n do\u011fru telaffuzunu yeni \u00f6\u011frendim, \u00fcz\u00fcld\u00fcm, dilim d\u00f6nm\u00fcyor. Flamanca Brugge demek ise bir ba\u015fka dertmi\u015f. &hellip; <a href=\"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/2020\/01\/20\/bruges-la-morte-ve-olu-brugge\/\" class=\"more-link\">Continue reading <span class=\"screen-reader-text\">Bruges-La-Morte ve \u00d6l\u00fc Brugge<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[222,105,8],"tags":[608,603,605,602,604,607,606],"class_list":["post-3030","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kent","category-ders-notlari","category-roman","tag-alper-bakim","tag-bruges-la-morte","tag-everest-yayinlari","tag-georges-rodenbach","tag-olu-brugge","tag-roza-hakmen","tag-yort-kitap"],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p9WYIs-MS","jetpack-related-posts":[{"id":466,"url":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/2017\/11\/12\/parnet-deleuze-yazmak-ve-yazanin-olusu-uzerine\/","url_meta":{"origin":3030,"position":0},"title":"Parnet &#038; Deleuze, Yazmak ve Yazan\u0131n (-)Olu\u015fu \u00dczerine","author":"yalpertem","date":"12 November 2017","format":false,"excerpt":"(\u00c7eviride baz\u0131 k\u0131s\u0131mlar -ilk c\u00fcmleden itibaren ve kitap boyunca- hatal\u0131 gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor fakat belki de metnin kendisi dilbilgisi kurallar\u0131ndan ka\u00e7\u0131\u015f amac\u0131ndad\u0131r, benim dilbilgim do\u011fruyu s\u00f6ylemeye ne yaz\u0131k ki yetmiyor -muhattap Ali Akay. Oldu\u011fu gibi aktar\u0131yorum.) \"\u00d6yle ki yazmak i\u00e7in ka\u00e7\u0131\u015f \u00e7izgileriyle, \u00f6z\u00fcnde, bir ili\u015fki kurmakt\u0131r. Yazmak; hayalg\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u00fcr\u00fcn\u00fc olmayan ve\u2026","rel":"","context":"In &quot;al\u0131nt\u0131&quot;","block_context":{"text":"al\u0131nt\u0131","link":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/category\/alinti\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/diyaloglar-deleuze-parnet-208x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":3292,"url":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/2020\/03\/23\/lerner-ironi-ve-samimiyet-2204\/","url_meta":{"origin":3030,"position":1},"title":"Lerner, \u0130roni ve Samimiyet: 22:04","author":"yalpertem","date":"23 March 2020","format":false,"excerpt":"Birka\u00e7 ay \u00f6nce, bir \u00f6dev i\u00e7in, bir kitap yaz\u0131s\u0131 \u00fczerine yaz\u0131 yazmay\u0131 denemi\u015ftim. Yaz\u0131 \u00e7ok k\u00f6t\u00fc oldu ama en az\u0131ndan bana Ben Lerner ve ironi bir d\u00fc\u015f\u00fcnme f\u0131rsat\u0131 verdi. Vaktim k\u0131sa oldu\u011fu i\u00e7in \"okuma\" f\u0131rsat\u0131 veremedi. \u0130roni ve samimiyet \u00fczerine okuduk\u00e7a buraya par\u00e7alar eklemek istiyorum. Kitap ele\u015ftirisini yazan Darmin Hadzibegovi\u00e7\u2026","rel":"","context":"In &quot;okuma notlar\u0131&quot;","block_context":{"text":"okuma notlar\u0131","link":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/category\/ders-notlari\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/ben-lerner-22_04-194x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":2207,"url":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/2018\/10\/30\/vila-matas-montano-hastaliginda-sebald-referanslari\/","url_meta":{"origin":3030,"position":2},"title":"Vila-Matas, Montano Hastal\u0131\u011f\u0131&#8217;nda Sebald Referanslar\u0131","author":"yalpertem","date":"30 October 2018","format":false,"excerpt":"Montano Hastal\u0131\u011f\u0131, oda\u011f\u0131nda Sebald metinleri olan bir roman de\u011fil. Oda\u011f\u0131nda -ki referans verdi\u011fi metinler s\u00f6z konusu oldu\u011funda bir referans oda\u011f\u0131 yok asl\u0131nda- pek \u00e7ok edebi metin var. Sebald ilk on aday listesini ancak zorlar fakat se\u00e7ici ge\u00e7irgenlik ve\u00a0baader-meinhof fenomeni uyar\u0131nca ben onu se\u00e7ip ta\u015f\u0131d\u0131m. Referanslar\u0131 buraya \u00e7ekilse telif sorunu ya\u015fatacak\u2026","rel":"","context":"In &quot;al\u0131nt\u0131&quot;","block_context":{"text":"al\u0131nt\u0131","link":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/category\/alinti\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/enrique-vila-matas-montano-hastal%C4%B1%C4%9F%C4%B1-195x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":175,"url":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/2017\/03\/16\/romancinin-romani-j-m-coetzee\/","url_meta":{"origin":3030,"position":3},"title":"Romanc\u0131n\u0131n Roman\u0131 &#8211; J. M. Coetzee","author":"yalpertem","date":"16 March 2017","format":false,"excerpt":"T\u00fcrk\u00e7eye Romanc\u0131n\u0131n Roman\u0131 olarak \u00e7evrilen bu metni internette \u201cNovelist\u2019s Novel\u201d diye birka\u00e7 kere arat\u0131p bulamay\u0131p, orijinal ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n romandaki yazar\u0131n ad\u0131 olan \u201cElisabeth Costello\u201d oldu\u011funu \u00f6\u011frendim (O zamanlar ya kitaplar\u0131n orijinal adlar\u0131n\u0131n kitab\u0131n ba\u015f\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmiyordum ya da o g\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcnememi\u015fim). Romanc\u0131n\u0131n Roman\u0131, cesur ve iki yoruma a\u00e7\u0131k bir \u00e7eviri hamlesi,\u2026","rel":"","context":"In &quot;genel&quot;","block_context":{"text":"genel","link":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/category\/genel\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/romancinin-romani-jm-coetzee-min-192x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":2949,"url":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/2019\/12\/12\/canetti-robert-walser-i\/","url_meta":{"origin":3030,"position":4},"title":"Canetti, Robert Walser (I)","author":"yalpertem","date":"12 December 2019","format":false,"excerpt":"D\u00fcnyaya beliren k\u00f6kensiz bir hayranl\u0131k, yazar\u0131n ve karakterlerinin kendilerini s\u00fcrekli d\u0131\u015far\u0131da hissetmeleri, imkans\u0131z fakat k\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fcde bir inkarc\u0131l\u0131k, her t\u00fcr b\u00fcy\u00fckl\u00fckten ka\u00e7\u0131\u015f \u00e7izgileri, bir ak\u0131l hastanesi benzetmesi olarak 'modern manast\u0131r', kahramanlar\u0131n\u0131n s\u0131k an\u0131lan e\u015fsizli\u011fi ve yenili\u011fi (g\u00fczel bir tart\u0131\u015fma, daha \u00f6nceden olmayan neyi bulmu\u015f bu yazar?), Canetti'nin i\u00e7ten \u00f6yk\u00fcnmeleri ve\u2026","rel":"","context":"In &quot;al\u0131nt\u0131&quot;","block_context":{"text":"al\u0131nt\u0131","link":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/category\/alinti\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/elias-canetti-edebiyat%C3%A7%C4%B1lar-%C3%BCzerine-206x300.png?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":894,"url":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/2018\/01\/23\/gurbilek-ayhan-gecgin-ve-olumsuz-yasam-uzerine\/","url_meta":{"origin":3030,"position":5},"title":"Nurdan G\u00fcrbilek: Ayhan Ge\u00e7gin ve Olumsuz Ya\u015fam \u00dczerine","author":"yalpertem","date":"23 January 2018","format":false,"excerpt":"Not: San\u0131r\u0131m bu post internette payla\u015f\u0131lm\u0131\u015f, ziyaret edenler olmu\u015f. Eski ba\u015fl\u0131ktaki virg\u00fcllerden dolay\u0131, ba\u015fkas\u0131n\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131 bir metin oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f olabilir. Tepeye de not d\u00fc\u015feyim dedim, a\u015fa\u011f\u0131daki b\u00f6l\u00fcm Nurdan G\u00fcrbilek'in Express'te (Yaz 2016, say\u0131 144) yay\u0131mlanan \"Uzun Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f, Eksik Halk\" adl\u0131 uzun ve derin denemesinden \"ka\u00e7\u0131\u015f \u00e7izgisi\" kavram\u0131n\u0131 oda\u011f\u0131na alan bir\u2026","rel":"","context":"In &quot;al\u0131nt\u0131&quot;","block_context":{"text":"al\u0131nt\u0131","link":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/category\/alinti\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/nurdan-gurbilek-uzun-yuruyus-eksik-halk-ayhan-gecgin-1-1024x465.png?resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/nurdan-gurbilek-uzun-yuruyus-eksik-halk-ayhan-gecgin-1-1024x465.png?resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/nurdan-gurbilek-uzun-yuruyus-eksik-halk-ayhan-gecgin-1-1024x465.png?resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]}],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3030","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3030"}],"version-history":[{"count":55,"href":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3030\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6191,"href":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3030\/revisions\/6191"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3030"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3030"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3030"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}