{"id":2914,"date":"2019-12-07T00:19:07","date_gmt":"2019-12-06T21:19:07","guid":{"rendered":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/?p=2914"},"modified":"2020-06-02T00:33:32","modified_gmt":"2020-06-01T21:33:32","slug":"maurice-blanchotya-kisa-giris-c-fynsk-notlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/2019\/12\/07\/maurice-blanchotya-kisa-giris-c-fynsk-notlar\/","title":{"rendered":"Maurice Blanchot’ya K\u0131sa Giri\u015f | C. Fynsk (Notlar)"},"content":{"rendered":"\r\n

Christopher Fynsk’in European Graduate School’daki “Maurice Blanchot’ya K\u0131sa bir Giri\u015f” sunumundan<\/a> ald\u0131\u011f\u0131m notlar. Fynsk’in Blanchot seminerinin ilk dersi bu, t\u00fcm dersleri playlist yapm\u0131\u015flar<\/a>. Yer yer \u00e7eviriye yakla\u015f\u0131yor ama birebir \u00e7evirmedi\u011fimden, en fazla not diyebilirim. EGS’nin g\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fc korkun\u00e7 ses kay\u0131tlar\u0131n\u0131n ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 iki veya d\u00f6rt ki\u015finin i\u015fine yarar belki.<\/em><\/p>\r\n

Genel olarak, Blanchot’nun 1930’lardan bug\u00fcne ba\u015fkalar\u0131 taraf\u0131ndan nas\u0131l temkinle kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131ndan, gen\u00e7li\u011findeki sa\u011fc\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan, etraf\u0131ndaki haleden, \u015fimdiye kadar tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m Blanchot’ya bir yerden dokunmu\u015f herkesten duydu\u011fum “okudum ama ben tam bilmiyorum, g\u00fczel, nas\u0131l desem, pek bir \u015fey diyemem,” diye ba\u015flayan ifadelerin olas\u0131 sebeplerinden bahsediyor. Giri\u015f dersi oldu\u011fu i\u00e7in pek bir \u00f6zet ya da arg\u00fcman yok, ortam\u0131 \u0131s\u0131tmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor biraz da, o y\u00fczden, olduk\u00e7a \u00f6v\u00fcc\u00fc bir konu\u015fma. Y\u00fcceler Y\u00fccesi Blanchot i\u00e7in.<\/em><\/p>\r\n

\"\"<\/p>\r\n

Blanchot yayg\u0131n olarak bilinmiyor. Herkes bir duymu\u015ftur, etrafta hep “Blanchot’dan bir b\u00f6l\u00fcm okudum, hakk\u0131nda \u015f\u00f6yle bir \u015fey okudum” gibi \u015feyler duyar\u0131m fakat bu ki\u015filer buradan do\u011fru nas\u0131l ilerleyeceklerini bilmezler genelde, yazar\u0131 belli bir yere oturtamazlar. Bug\u00fcn teoriye dair g\u00fcncel tart\u0131\u015fmaya bakarsan\u0131z, Blanchot’nun 1985’ten beri bu tart\u0131\u015fmadaki g\u00f6lgemsi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sezersiniz, daima s\u0131n\u0131rlarda yer al\u0131r. Al\u0131nt\u0131lanan, tart\u0131\u015fmay\u0131 ilerleten bir noktadan do\u011fru olmasa da, hep oradad\u0131r ama bir yandan tam olarak da orada de\u011fildir. Birisi Blanchot dedi mi bir duraksama ya\u015fan\u0131r, konumlar\u0131n verili oldu\u011fu teorik alanda bir aksama olur.<\/p>\r\n

Blanchot, g\u00fcncel teoriyi teori k\u0131lan ki\u015filerdendir, \u00f6zellikle Fransa’da ve post-yap\u0131salc\u0131lar aras\u0131nda. Foucault, Deleuze, Derrida ve Lacan gibiler aras\u0131nda Blanchot edebiyat sorusunu, yaz\u0131nsal olana dair soruyu soran ba\u015fl\u0131ca yazard\u0131. Bu biraz m\u00fcbala\u011fa olarak g\u00f6r\u00fclebilir. Sonu\u00e7ta bu yazarlar da Heidegger, H\u00f6lderlin gibi \u015fiirsel yazarlar\u0131 okuyorlard\u0131. Bu a\u00e7\u0131dan \u015fiir, \u015fiirsel\/yaz\u0131nsal dile dair sorular ba\u015fka yollardan tart\u0131\u015fmaya girmi\u015fti. Felsefe\/\u015fiir ya da d\u00fc\u015f\u00fcnce\/\u015fiir a\u00e7\u0131s\u0131ndan bunlar \u00f6nemliydi.<\/p>\r\n

Blanchot bu sorular\u0131 kuramla\u015ft\u0131rd\u0131. Heidegger dahil herkesten daha ileriye ta\u015f\u0131d\u0131. Ya\u015fam\u0131 boyunca iyi bir Heidegger okuruydu. Bir a\u00e7\u0131dan, post-yap\u0131salc\u0131l\u0131k dedi\u011fimiz, edebiyat teorisini d\u00fc\u015f\u00fcncenin alan\u0131na ta\u015f\u0131ma hamlesi Blanchot’nun Heidegger’i okuyup kendi yaz\u0131nsal prati\u011fini ve etkisini \u00fcretmesiyle ger\u00e7ekle\u015fti (maksad\u0131 ben abartm\u0131\u015f olabilirim ama b\u00f6yle anlad\u0131m, \u00fczg\u00fcn\u00fcm<\/em>).<\/p>\r\n

Fakat, Blanchot’nun yazd\u0131klar\u0131 70’lerden itibaren ve 80’lere do\u011fru (1980\/4’te Felaket Yaz\u0131s\u0131 ile) fragmanla\u015fmaya ba\u015flad\u0131. Teorik detayland\u0131rma ve \u00f6zetlemeleri kullanmay\u0131 b\u0131rakt\u0131. Yazd\u0131klar\u0131n\u0131n teorik referanslar\u0131na i\u015faret etmek g\u00fc\u00e7le\u015fti. Hep oradayd\u0131 fakat onu teoride bir yere yerle\u015ftirmek zorla\u015f\u0131yordu. Lacan, Derrida, Foucault ve Deleuze vb.’nin metinleri kendi ba\u015flar\u0131na teorik alanlard\u0131 fakat -\u00e7ok kabaca s\u00f6ylersem- bir yere yerle\u015ftirilebiliyorlard\u0131. Blanchot i\u00e7in bunu ayn\u0131 \u015fekilde s\u00f6yleyemiyorduk. Alan\u0131n kurulu\u015fu a\u00e7\u0131s\u0131ndan, Blanchot’nun metinleri inat\u00e7\u0131, ayr\u0131\u015fmayan (recalcitrant<\/em>) metinlerdi. Lacan vd.’nin metinleri de bu a\u00e7\u0131dan benzerdi, teorik bir \u00f6zetlemeye, konumland\u0131rmaya direniyorlard\u0131, onlar\u0131 konumlad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda indirgemi\u015f oluyordunuz. Fakat teorinin alan\u0131 da b\u00f6yle \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu: bu konumlamalar\u0131, neredeyse kar\u015f\u0131t denebilecek d\u00fc\u015f\u00fcnce mevzilerini kurmak. Bir yandan kar\u015f\u0131t \u00f6te yandansa yak\u0131nla\u015fmalar\u0131n ve etkile\u015fimin oldu\u011fu bir aland\u0131.<\/p>\r\n

Ek olarak, kendilerini ‘post-yap\u0131salc\u0131l\u0131k’ gibi bir yanl\u0131\u015f isme yakla\u015ft\u0131rm\u0131\u015flard\u0131. Bu ismin kendisi de bir teorik aktivite, bir alan\u0131n kurulmas\u0131 anlam\u0131na geliyordu. Blanchot, o alana \u00e7ekilmesi \u00e7ok zor biriydi. An\u0131lmas\u0131 zorunluydu fakat teorik ba\u011flant\u0131lar\u0131 pek net de\u011fildi.<\/p>\r\n

Yazarlar Blanchot’nun erken d\u00f6nem ele\u015ftirel yaz\u0131lar\u0131na ve edebi eserlerine daha a\u00e7\u0131k ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde ilgi duyuyordu. \u0130lk edebi eseri Karanl\u0131k Thomas (Metis, Thomas l’Obscur, 1941) \u00fczerine Lacan ders verip, dersini kitapla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131, Foucault onun hakk\u0131nda yaz\u0131yordu. Ge\u00e7 d\u00f6nem eserleri de okunuyordu fakat bunlar tart\u0131\u015fmaya pek dahil edilmiyordu.<\/p>\r\n

Benim de birka\u00e7 y\u0131ld\u0131r \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m “\u00d6teye Ad\u0131m Yok \u00d6tesi” (Le pas au-del\u00e0, 1973) neredeyse hi\u00e7 al\u0131nt\u0131 almaz. Ufak par\u00e7alar ya da ilgin\u00e7 Nietzsche ve bengi d\u00f6n\u00fc\u015f k\u0131s\u0131mlar\u0131 ba\u015fka metinlerle i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7irilir ama safi bu kitab\u0131n okumalar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015fmazs\u0131n\u0131z. Felaket Yaz\u0131s\u0131 daha fazla ilgi uyand\u0131rd\u0131 ama sadece belli b\u00f6l\u00fcmleriyle. O halde, elimizde Blanchot’nun ele\u015ftirel teori ve edebiyat ele\u015ftirisi \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcnen erken d\u00f6nem yap\u0131tlar\u0131 ile kariyeri ilerledik\u00e7e \u00f6zetlemesi ve konumland\u0131rmas\u0131 zorla\u015fan metinleri var.<\/p>\r\n

Sonu\u00e7 olarak, herkes orada ya da burada biraz Blanchot okumu\u015ftur ama \u00e7ok az say\u0131da insan, “evet Blanchot okuruyum, temel referanslar\u0131mdan biridir,” diyebilir. Bunda bir sorun g\u00f6rm\u00fcyorum; aksine, bunun akademide ve yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131n kamusal alan\u0131nda, teorik alan\u0131n nas\u0131l kuruldu\u011fu ve sunuldu\u011fuyla bir ilgisi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\r\n

Son d\u00f6nem eserlerinden bahsetti\u011fimize g\u00f6re iki ilgin\u00e7 noktay\u0131 anmak istiyorum. \u00d6zellikle Fransa’da, 60’lardan 80’lerin ba\u015f\u0131na kadar, Blanchot’nun bir yazar ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr olarak bir aura’s\u0131 vard\u0131. G\u00f6z korkutucuydu, insanlar aptal g\u00f6r\u00fcnme tehlikesiyle ve o y\u00fcce metnin kar\u015f\u0131s\u0131nda yetersiz g\u00f6r\u00fcnme korkusuyla, onun hakk\u0131nda yazmamay\u0131 tercih ederdi. (Biraz da g\u00fclelim: t\u0131pk\u0131 Frans\u0131zlar\u0131n \u0130ngilizce konu\u015fmaktan, aptalca g\u00f6r\u00fcnmemek ad\u0131na, imtina etmesi gibi<\/em>).<\/p>\r\n

Jean-Luc Nancy, “birliktelik” (community) fikri etraf\u0131nda Blanchot ile kar\u015f\u0131la\u015fmalar\u0131na istinaden, La communaut\u00e9 d\u00e9soeuvr\u00e9e’yi (The Inoperative Community) yazd\u0131ktan sonra Blanchot’nun ona yan\u0131t\u0131n\u0131n g\u00f6z korkutucu oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. [0] Sonu\u00e7 olarak, Blanchot’nun etraf\u0131nda o d\u00f6nem tuhaf bir sessizli\u011fin oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\r\n

Bu sessizli\u011fin ikinci bir yan\u0131 Blanchot’nun politik ge\u00e7mi\u015fiydi: bu herkes i\u00e7in rahats\u0131z edici ve b\u00fcy\u00fck bir soruydu. 30’larda Blanchot sa\u011f d\u00fc\u015f\u00fcnceye -yer yer a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011fa- yak\u0131n bir gazeteciydi. Bir anlamda devrimci sa\u011f (?) ile yak\u0131nla\u015f\u0131yordu ama Katolik bir noktadan, Frans\u0131z ulusunu y\u00fccelten yazarlarla yak\u0131nd\u0131. Milliyet\u00e7iydi.<\/p>\r\n

Yapt\u0131\u011f\u0131 her i\u015fte radikal bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fc. Siyasi bir tutkusu vard\u0131. Bu tutkuyu sa\u011f d\u00fc\u015f\u00fcnceye aktard\u0131\u011f\u0131nda bunu da \u00f6d\u00fcn vermeden yapm\u0131\u015ft\u0131. O d\u00f6nemde, klasik sa\u011f d\u00fc\u015f\u00fcncede g\u00f6rebildi\u011fimiz baz\u0131 t\u00fcyler \u00fcrpertici ifadeleri vard\u0131.<\/p>\r\n

1938-1939 y\u0131llar\u0131 civar\u0131nda Blanchot’nun o pozisyondan do\u011fru konu\u015fma potansiyeli sars\u0131l\u0131verdi. Bunun apa\u00e7\u0131k bir tarihi yok. Christophe Bident’\u0131n iyi bir Blanchot biyografisi var. Ek olarak Michael Holland’\u0131n [1] ve Leslie Hill’in [2] kitaplar\u0131 var. Blanchot \u00fczerine yaz\u0131lm\u0131\u015f epeyce metinden s\u00f6z edilebilir fakat otoriter bir metin hen\u00fcz yaz\u0131lm\u0131\u015f de\u011fil. 1938-1942 aras\u0131 mu\u011flakt\u0131. Hala Vichy i\u00e7indeydi, P\u00e9tain teslim oldu\u011funda oradayd\u0131, i\u015fbirlik\u00e7ilerle ileti\u015fim halindeydi fakat eylemleri g\u00f6lgedeydi, direni\u015f\u00e7ilerle de ili\u015fkileri vard\u0131.<\/p>\r\n

1941-1942 y\u0131llar\u0131nda Georges Bataille ile tan\u0131\u015ft\u0131, yak\u0131nla\u015ft\u0131. Onunla s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc tart\u0131\u015fmalar olmu\u015ftu, d\u00fczenli bulu\u015ftuklar\u0131n\u0131 -b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde Bataille’\u0131n g\u00f6z\u00fcnden, \u00e7\u00fcnk\u00fc Blanchot i\u00e7ine kapan\u0131kt\u0131- biliyoruz. Bu bulu\u015fmalar\u0131n Bataille’\u0131n radikal d\u00fc\u015f\u00fcnceleri \u00fczerinde g\u00fc\u00e7l\u00fc bir etkisi olmu\u015ftu. Pek bilmedi\u011fimiz ise Blanchot \u00fczerindeki etkisi. Fakat, Blanchot sava\u015f d\u00f6neminden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde sol d\u00fc\u015f\u00fcnceye kaym\u0131\u015ft\u0131. D\u00fc\u015f\u00fcnceleri, 30’lardaki radikal yaz\u0131lar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131nca sadece siyasi d\u00fc\u015f\u00fcnceleri ya da gazetecili\u011fi diyemeyiz, edebi metinleri de buraya kaym\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\r\n

\u0130lk kitab\u0131 Karanl\u0131k Thomas’ya 30’larda ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131, tam tarihini bilmiyoruz. 1940’ta ilk hali yay\u0131mland\u0131, 250 sayfa civar\u0131yd\u0131. Yo\u011fun ve olduk\u00e7a deneysel bir romand\u0131. Bir anlamda roman formunu benimsiyordu ama ger\u00e7ek\u00fcst\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn etkisini g\u00f6rebiliyordunuz. Kendi yaz\u0131nsal bi\u00e7imini yaratm\u0131\u015ft\u0131. Karanl\u0131k Thomas tuhaf bir \u00e7al\u0131\u015fmayd\u0131. Sava\u015ftan sonra tekrar ba\u015ftan yazd\u0131. Uzunlu\u011fu, ilkinin yakla\u015f\u0131k olarak d\u00f6rtte biriydi. Bu ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir \u00e7al\u0131\u015fma olabilir: kitab\u0131n iki versiyonu aras\u0131ndaki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc incelemek. Bu inceleme, bir anlamda bug\u00fcn sava\u015f sonras\u0131 kimli\u011fiyle bildi\u011fimiz Blanchot’nun olu\u015fumuna dair i\u015faretler sunabilir.<\/p>\r\n

Bu deneysel, tuhaf, u\u00e7 metin Blanchot’nun sa\u011f kanat gazetecili\u011fiyle tamamen uyumsuzdu. Bir \u00e7e\u015fit b\u00f6l\u00fcnme ya\u015f\u0131yor gibiydi. Kendisi de s\u00f6ylemi\u015ftir, “bir g\u00fcnd\u00fcz varolu\u015fum bir de gece varolu\u015fum var,” diye. G\u00fcnd\u00fcz varolu\u015funda \u00e7e\u015fitli metinler yaz\u0131yor, san\u0131r\u0131m bir d\u00f6nem bir antropologla birlikte \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, yazar ve gazeteci olarak hayat\u0131n\u0131 nas\u0131l gerekiyorsa \u00f6yle ge\u00e7iriyor. Geceleriyse, bizim Blanchot ile ili\u015fkilendirdi\u011fimiz metinleri yaz\u0131yor. O keskin yaz\u0131nsal deneyleri. Sava\u015f s\u0131ras\u0131nda bir noktada bu yar\u0131lm\u0131\u015f varolu\u015flar i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7iyor, ikilik art\u0131k s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez oluyor. D\u00fc\u015f\u00fcnceler yaz\u0131yla uzla\u015f\u0131yor. B\u00fct\u00fcn yaz\u0131nsal prati\u011fi, bug\u00fcn bildi\u011fimiz haliyle Blanchot’ya do\u011fru evriliyor.<\/p>\r\n

80’lerin ba\u015flar\u0131nda Victor Farias’\u0131n kitab\u0131yla [3] patlak veren Heidegger olay\u0131 bir\u00e7ok insan i\u00e7in bir ayd\u0131nlanma anlam\u0131na gelmi\u015fti. Heidegger \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsan\u0131z malzemelerden \u00e7o\u011funun zaten ortada oldu\u011funu bilirsiniz. Fakat \u00f6nceden bu ba\u011flamda okunmam\u0131\u015ft\u0131. Bir ara verip bunun hakk\u0131nda konu\u015fal\u0131m \u00e7\u00fcnk\u00fc ilgin\u00e7 bir tarihi olay. Heidegger’in Nazilere dahil oldu\u011fu, sava\u015f sonras\u0131 d\u00f6nemde biliniyordu. Sonradan, Frans\u0131zlar taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen nazisizle\u015ftirme s\u00fcrecine kat\u0131lmas\u0131 gerekmi\u015fti. Heidegger’in kim oldu\u011fu, ne yapt\u0131\u011f\u0131na dair bir gizem yoktu. Ne derecede aktif kat\u0131l\u0131m g\u00f6sterdi\u011fine, \u00fcst pozisyonlara ne denli talip oldu\u011funa dair \u00e7ok fazla bilgi yoktu ama bunlar detayd\u0131. Politik ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131 konusunda kimsenin kafas\u0131 kar\u0131\u015f\u0131k de\u011fildi.<\/p>\r\n

70’lerin sonu, 80’lerin ba\u015f\u0131nda Shoah’ya dair -\u00f6zellikle Claude Lanzmann’\u0131n filminin ad\u0131yla an\u0131yorum \u00e7\u00fcnk\u00fc bir \u00e7e\u015fit sosyok\u00fclt\u00fcrel ad\u0131mdan ya da olaydan s\u00f6z edilebilir- yeni sorular sorulmaya ba\u015fland\u0131. Nachtr\u00e4glich\/Belated\/Gecikmi\u015f bir \u015fekilde Frans\u0131z toplumu Holokost’u ele almaya ba\u015flad\u0131. Heidegger \u00fczerine ilgili kitab\u0131n yay\u0131mlanmas\u0131 bu s\u00fcre\u00e7le kesi\u015fti: Shoah’ya yeni(den) bir ilgi uyand\u0131. Heidegger’in siyasi d\u00fc\u015f\u00fcncesi tekrardan de\u011ferlendirilebilir oldu, kendini yeni okumalara a\u00e7t\u0131. Blanchot bir anlamda bu dalgaya yakaland\u0131. \u0130nsanlar onun ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 pek bilmiyordu, sa\u011f kanattan oldu\u011funu biliyordu. \u0130lgin\u00e7 bir olgu olarak, Levinas’la, 20’lerden gelen yak\u0131n arkada\u015fl\u0131klar\u0131 biliniyordu. \u0130kisi de Strazburg’da Heidegger \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131. Blanchot biraz da filosemitik olarak biliniyordu, \u00e7ok fazla Yahudi arkada\u015f\u0131 vard\u0131. Bu da sa\u011fc\u0131lar aras\u0131nda sorun te\u015fkil ediyordu. Yazd\u0131klar\u0131 bu a\u00e7\u0131dan biraz mu\u011flakt\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc yazd\u0131klar\u0131nda anti-semitist g\u00f6r\u00fc\u015flere sahip a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f s\u00f6ylemi itham etmiyordu.<\/p>\r\n

Bu y\u00fczden, 70’ler ve 80’lerin ba\u015f\u0131nda Blanchot’ya dair \u00e7ok fazla soru vard\u0131. Bir yandan, Lacan, Derrida, Deleuze ve Foucault gibi d\u00f6nemin en sayg\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerinin se\u00e7ilmi\u015f ki\u015fi olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc, g\u00f6z korkutan bir yaz\u0131nsal fig\u00fcrd\u00fc. \u00d6te yandansa alt\u0131ndan ne \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 hi\u00e7 belli olmayan \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc birisi. Dolay\u0131s\u0131yla, bu d\u00f6nemde Blanchot’ya kar\u015f\u0131 ihtiyatl\u0131 bir sessizlik h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\r\n

Nancy, belli bir yazara, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcre ya da sanat\u00e7\u0131ya dair yaz\u0131 yazabilecek en iyi ki\u015filerin yazd\u0131\u011f\u0131 metinlerden olu\u015fan, \u00e7ok kaliteli bir koleksiyon olmay\u0131 ama\u00e7layan “Cahiers de l’Herne” serisinde Blanchot kitab\u0131 yapmay\u0131 denedi. Lacoue-Labarthe ve Nancy kitap i\u00e7in yaz\u0131 yazacak ki\u015filer arad\u0131lar fakat katk\u0131 sa\u011flayacak pek kimse bulamad\u0131lar. Davetlerini sadece birka\u00e7 ki\u015fi kabul etti. Baz\u0131 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 ret cevaplar\u0131 geldi. 70’ler ve 80’lerde, pek kimse Blanchot’ya dokunmak istemiyordu.<\/p>\r\n

80’lerden 2000’lerin ba\u015f\u0131na kadar bu tedirginlik devam etti. Blanchot’nun tart\u0131\u015fmaya dahil edilmesi olduk\u00e7a yava\u015f ger\u00e7ekle\u015fti. Bu yolda hem 30’larda ve 40’larda neler olup bitti\u011fine dair g\u00f6r\u00fc\u015fler geli\u015fti hem de metinleri daha ciddi, dikkatlice ve etrafl\u0131ca okunmaya ba\u015fland\u0131. Bug\u00fcn olana ise bir \u00e7e\u015fit d\u00f6n\u00fc\u015f, ilgilerin yenilenmesi denebilir. Leslie Hill g\u00fczel bir kitap yazd\u0131, iki hafta \u00f6nce yay\u0131mland\u0131: Maurice Blanchot and Fragmentary Writing, tavsiye ederim.<\/p>\r\n

\u00c7e\u015fitli yerlerde Blanchot’yu yenilenmi\u015f bir kapasiteyle okumaya dair\u00a0 i\u015faretler bulunuyor. Bu \u015fekilde okunmaya ba\u015flamas\u0131 bence yeni bir \u015fey. O halde, birka\u00e7 s\u00f6zle ba\u011flayay\u0131m. San\u0131r\u0131m modern Frans\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcncesinde Blanchot’nun kaplad\u0131\u011f\u0131 alana dair bir taslak \u00e7izmi\u015f oldum. \u0130lk b\u00fcy\u00fck edebi eseri Karanl\u0131k Thomas’yd\u0131. Sava\u015f sonras\u0131 d\u00f6nemde edebiyat teorisi ve yaz\u0131nsal d\u00fc\u015f\u00fcnceye dair iki \u00f6nemli derlemesi vard\u0131: Yaz\u0131nsal Uzam (YKY, L’espace litt\u00e9raire) ve Le Livre \u00e0 venir (The Book to Come). Frans\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcnce ba\u011flam\u0131n\u0131 i\u015faretleyen, denemelerden olu\u015fan kitaplar. Ba\u015fka kitaplar\u0131 da vard\u0131, La part du feu (\u00e7evrilmemi\u015f, Ate\u015fin Pay\u0131), Dostluk (\u00e7evrilmemi\u015f [4], L’amiti\u00e9) ya ba\u015fka hat\u0131rlamad\u0131\u011f\u0131m derlemeler. Ama \u00f6zellikle i\u015faret etmek istediklerim, ilk and\u0131\u011f\u0131m iki kitap.<\/p>\r\n

40’lar, 50’ler ve 60’lar boyunca Blanchot haftal\u0131k olarak d\u00fczenli yaz\u0131yordu. Ba\u015fka metinleri de\u011ferlendirme amac\u0131yla denemeler yaz\u0131yordu. Yazd\u0131klar\u0131n\u0131n baz\u0131lar\u0131 daha m\u00fctefekkirdi. Uzunca bir s\u00fcre La Nouvelle Revue Fran\u00e7aise’de yazd\u0131. D\u00f6neminin, \u00f6nde gelen \u00e7ok \u00e7e\u015fitli Avrupa merkezli metinlerini yorumluyordu. Yay\u0131mlar\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, yaz\u0131nsal d\u00fc\u015f\u00fcnceye dair prati\u011fi b\u00fcsb\u00fct\u00fcn \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131yd\u0131. Ele\u015ftirel angajman\u0131 kendine hast\u0131. \u015eahane bir okurdu. Gide’i, Alman yazarlar\u0131n\u0131, ne bileyim, Rilke’yi ya da bir ba\u015fkas\u0131na dair yazd\u0131klar\u0131n\u0131 okurken bu yazarlar\u0131 Blanchot’nun okumas\u0131yla okuyordunuz. Ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir \u00fcretimi vard\u0131, d\u00f6nemin yaz\u0131nsal \u00fcretimini yak\u0131ndan takip ediyordu.<\/p>\r\n

40’lar, 50’ler ve 60’larda edebiyat ele\u015ftirisi, -modern k\u0131ta Avrupas\u0131 felsefesinin s\u0131k\u0131 bir okuru oldu\u011fundan felsefe y\u00fckl\u00fc- edebiyat teorisi ve edebiyat eserleri verdi. Deneysel metinler yazmaya devam etti. Deneysel ama bir yandan da tuhaf bir \u015fekilde g\u00fczel metinler. Sava\u015f sonras\u0131 d\u00f6nemde biri Blanchot’dan bahsetti\u011finde edebiyat ele\u015ftirmeni ve yazar kimli\u011fine i\u015faret ediyordu ama belki her \u015feyden \u00f6nce, yazar kimli\u011fine. Bence, Blanchot’nun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc daima yazarl\u0131\u011f\u0131nda gizliydi. Sava\u015f sonras\u0131 d\u00f6nemde Frans\u0131z yaz\u0131n\u0131nda neredeyse egemen bir pozisyonu oldu. Her zaman egemenlik kavram\u0131n\u0131 ve otoriteyi yap\u0131s\u00f6k\u00fcme u\u011fratmay\u0131 ama\u00e7lam\u0131\u015f, yaz\u0131da g\u00fcnden g\u00fcne daha \u00e7ok anonimli\u011fi savunmu\u015f olsa da. O y\u00fczden, “yazar\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc” tart\u0131\u015fmas\u0131 kolayca Blanchot’nun yap\u0131tlar\u0131yla d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir.<\/p>\r\n

On y\u0131llar boyunca \u00fcretkenli\u011fini s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc. Geni\u015f, ola\u011fan\u00fcst\u00fc zengin bir k\u00fclliyat\u0131 var. Ayn\u0131 zamanda, o derece zorlu bir k\u00fclliyat. T\u00fcm bunlar da Blanchot’ya dair o m\u00fcphemli\u011fi, “Blanchot kim?” sorusunu besliyor. Etkileyici ve zorlu bir kariyer ama i\u015fte bir yandan da \u00e7ok g\u00fczel. Yazd\u0131klar\u0131ndan b\u00fcy\u00fclenmek \u00e7ok kolay, birden geri d\u00f6n\u00fclmez bir yola girebilirsiniz yazd\u0131klar\u0131n\u0131 okuduk\u00e7a. Benim amac\u0131m da sizi bu yolda ba\u015ftan \u00e7\u0131karmak, size bu tuhaf tutkuyu aktarmak. Bunlara dair sorular\u0131n\u0131z var m\u0131? \ud83d\ude42<\/p>\r\n

\r\n

[0] Burada Fynsk’in bahsetti\u011fi metin Blanchot’nun \u0130tiraf Edilemeyen Cemaat’i olmal\u0131, emin de\u011filim.<\/p>\r\n

[1] Michael Holland (ed.), The Blanchot Reader, Wiley-Blackwell, 1995<\/p>\r\n

[2] Leslie Hill, Maurice Blanchot and Fragmentary Writing: A Change of Epoch, Continuum, 2012<\/p>\r\n

[3] Victor Far\u00edas, Heidegger And Nazism, Temple Univ Press, 1989 (Heidegger y el Nazismo, 1987)<\/p>\r\n

[4] Blanchot’nun Dostluk kitab\u0131n\u0131n \u00e7evirisini bulamad\u0131m. Murat Er\u015fen’in Gazete Kar\u0131nca i\u00e7in \u00e7evirdi\u011fi bir pasaj varm\u0131\u015f<\/a>.<\/p>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Genel olarak, Blanchot’nun 1930’lardan bug\u00fcne ba\u015fkalar\u0131 taraf\u0131ndan nas\u0131l temkinle kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131ndan, gen\u00e7li\u011findeki sa\u011fc\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan, etraf\u0131ndaki haleden, \u015fimdiye kadar tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m Blanchot’ya bir yerden dokunmu\u015f herkesten duydu\u011fum “okudum ama ben tam bilmiyorum, g\u00fczel, nas\u0131l desem, pek bir \u015fey diyemem,” diye ba\u015flayan ifadelerin olas\u0131 sebeplerinden bahsediyor. Giri\u015f dersi oldu\u011fu i\u00e7in pek bir \u00f6zet ya da arg\u00fcman yok, ortam\u0131 \u0131s\u0131tmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor biraz da, o y\u00fczden, olduk\u00e7a \u00f6v\u00fcc\u00fc bir konu\u015fma. Y\u00fcceler Y\u00fccesi Blanchot i\u00e7in.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[248,7,105,252],"tags":[597,269],"class_list":["post-2914","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ceviri","category-edebiyat","category-ders-notlari","category-yazin","tag-christopher-fynsk","tag-maurice-blanchot"],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p9WYIs-L0","jetpack-related-posts":[{"id":1632,"url":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/2018\/05\/29\/levinas-siirden-duz-yaziya-blanchot-bahsi\/","url_meta":{"origin":2914,"position":0},"title":"Levinas, \u015eiirden D\u00fcz Yaz\u0131ya (Blanchot Bahsi)","author":"yalpertem","date":"29 May 2018","format":false,"excerpt":"\" \u0130fadenin gelip d\u00fc\u015f\u00fcnceye eklenmemesi, onun -metaforun- bu d\u00fc\u015f\u00fcnceyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen teman\u0131n \u00f6tesine ta\u015f\u0131mas\u0131; -hala bir \u00e7eki\u00e7 ya da bir belge gibi aktar\u0131labilir olan- bu teman\u0131n \u00f6tesinde, harflerin -a\u00e7\u0131l\u0131p serpilmeleri i\u00e7inde, edebiyatlar\u0131 i\u00e7inde- S\u00f6ylenenin spermsi nedenlerini korumas\u0131 ve yorumcuya, yani okuyucuya daha uzak ve daha eski ya da daha derin bir\u2026","rel":"","context":"In "al\u0131nt\u0131"","block_context":{"text":"al\u0131nt\u0131","link":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/category\/alinti\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/emmanuel-levinas-maurice-blanchot-%C3%BCst%C3%BCne-214x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":1876,"url":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/2018\/07\/09\/coetzee-karakteri-tanitmak-iii-bikkin-akademisyen\/","url_meta":{"origin":2914,"position":1},"title":"Coetzee, Karakteri Tan\u0131tmak (III) [B\u0131kk\u0131n Akademisyen]","author":"yalpertem","date":"9 July 2018","format":false,"excerpt":"Art arda okurken, Auster'in roman a\u00e7\u0131l\u0131\u015flar\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m m\u00fcthi\u015f karakter tan\u0131tma pasajlar\u0131 b\u00f6ylesi bir depolama yapma fikri uyand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Sunset Park'dan Miles Heller ve Bing Nathan'\u0131n tan\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131 pasaj ile Cam Kent'de Quinn'e giri\u015f yap\u0131lan y\u00fcr\u00fcme ve bo\u015fluk hissine vurgu yap\u0131lan\u00a0pasaj\u0131\u00a0blog'a ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131m. Bunu bir seri h\u00e2line getirme fikri Utan\u00e7'daki hoca David Lurie giri\u015fiyle\u2026","rel":"","context":"In "al\u0131nt\u0131"","block_context":{"text":"al\u0131nt\u0131","link":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/category\/alinti\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/j.-m.-coetzee-utan%C3%A7-183x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":1003,"url":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/2018\/03\/04\/blanchot-yazma-kitap-ve-okuma-uzerine-i\/","url_meta":{"origin":2914,"position":2},"title":"Blanchot, Yazma, Kitap ve Okuma \u00dczerine (I)","author":"yalpertem","date":"4 March 2018","format":false,"excerpt":"Bir Blanchot kitab\u0131ndan \"yaz\u0131\" \u00fczerine k\u0131sa bir pasaj al\u0131nt\u0131lamak ahmakl\u0131k. K\u00fclliyat\u0131 zaten yazmay\u0131, okumay\u0131, al\u0131nt\u0131lamay\u0131, ba\u015fka metinleri, onlar\u0131n yazarlar\u0131yla muhabbeti ku\u015fatm\u0131\u015f okur-yazardan b\u00f6ylesi bir par\u00e7a s\u00f6k\u00fcp \u00e7\u0131karmak utan\u00e7 verici. Ne okumak, ne yazmak, ne konu\u015fmak, ne var ki sadece bunlarda yatar daha \u015fimdiden s\u00f6ylenmi\u015f olandan, Bilme'den, anla\u015fmadan kurtulu\u015fumuz, verilenin belki\u2026","rel":"","context":"In "al\u0131nt\u0131"","block_context":{"text":"al\u0131nt\u0131","link":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/category\/alinti\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/maurice-blanchot-felaket-yazisi-198x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":1150,"url":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/2018\/03\/26\/blanchot-yabanci-surgun-kamp\/","url_meta":{"origin":2914,"position":3},"title":"Blanchot, Yabanc\u0131-S\u00fcrg\u00fcn-Kamp","author":"yalpertem","date":"26 March 2018","format":false,"excerpt":"\"Camus onu \"bildik\" k\u0131laca\u011f\u0131 i\u00e7in hemen tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m izlektir bu; yani onun imledi\u011fi \u015feyin kar\u015f\u0131t\u0131, birka\u00e7 y\u0131l sonra, ilk s\u00f6zc\u00fcklerden itibaren g\u00f6sterilir: \"Yabanc\u0131.\" Yabanc\u0131 kimdir? Burada yeterli bir tan\u0131m yoktur. D\u0131\u015far\u0131dan gelir. \u0130yi kar\u015f\u0131lan\u0131r, ama tabi olamayaca\u011f\u0131 ve onu her \u015fekilde -\u00f6l\u00fcm\u00fcn e\u015fi\u011finde- s\u0131nava \u00e7eken kurallara g\u00f6re. Kendisi, bundan \"ahlak\"\u0131 \u00e7\u0131karacak\u2026","rel":"","context":"In "al\u0131nt\u0131"","block_context":{"text":"al\u0131nt\u0131","link":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/category\/alinti\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/maurice-blanchot-sonradan-sonsuz-yineleme-184x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":6241,"url":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/2023\/05\/26\/blanchot-yazi-gozlem-ve-imleme\/","url_meta":{"origin":2914,"position":4},"title":"Blanchot, Yaz\u0131, G\u00f6zlem ve \u0130mleme","author":"yalpertem","date":"26 May 2023","format":false,"excerpt":"Birka\u00e7 y\u0131l ge\u00e7tikten sonra yine hi\u00e7bir \u015fey anlamadan Blanchot okumaya kald\u0131\u011f\u0131m yerden devam ediyorum. \"Ve i\u015fte yazd\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7ok g\u00f6zlemleyen bir adam: bir \u00e7am korusunda dola\u015f\u0131yor, bir e\u015fekar\u0131s\u0131na bak\u0131yor, bir ta\u015f\u0131 yerden al\u0131yor. Bir \u00e7e\u015fit bilgin bu ama bilgin bildi\u011fi \u015fey \u00f6n\u00fcnde, bazen de bilmek istedi\u011fi \u015fey \u00f6n\u00fcnde kendini siler, insanlar\u0131n\u2026","rel":"","context":"In "al\u0131nt\u0131"","block_context":{"text":"al\u0131nt\u0131","link":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/category\/alinti\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/dodona-300x88.jpeg?resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/dodona-300x88.jpeg?resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/dodona-300x88.jpeg?resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/dodona-300x88.jpeg?resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":1262,"url":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/2018\/04\/24\/birsel-gozlemciye-giris\/","url_meta":{"origin":2914,"position":5},"title":"Birsel, G\u00f6zlemciye Giri\u015f (I)","author":"yalpertem","date":"24 April 2018","format":false,"excerpt":"\" Ben bir g\u00f6zlemciyim, uluslararas\u0131 bir g\u00f6zlemci. Gece uyurken bile g\u00f6zlemcilik g\u00f6revimi elden b\u0131rakmam. Gazinoda oturanlar, i\u015fportac\u0131lar, memurlar, m\u00fcd\u00fcrler, sat\u0131nalma kurulu \u00fcyeleri, \u015fof\u00f6rler, karaborsac\u0131lar, \u00f6nemli derneklerin genelyazmanlar\u0131, orospular, h\u0131rs\u0131zlar, ayd\u0131nlar hep benim g\u00f6zetimim alt\u0131ndad\u0131r. Ben, bu g\u00f6zlemcili\u011fe, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m T\u00fct\u00fcn Yaprakevi'nin deposunda al\u0131\u015ft\u0131m. \u0130\u015fimin, g\u00fcn\u00fcn yirmi d\u00f6rt saatinde etraf\u0131 kola\u00e7an etmek\u2026","rel":"","context":"In "al\u0131nt\u0131"","block_context":{"text":"al\u0131nt\u0131","link":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/category\/alinti\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/salah-birsel-d%C3%B6rt-k%C3%B6%C5%9Feli-%C3%BC%C3%A7gen-200x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2914","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2914"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2914\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3570,"href":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2914\/revisions\/3570"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2914"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2914"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2914"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}