{"id":2813,"date":"2019-11-10T10:48:24","date_gmt":"2019-11-10T07:48:24","guid":{"rendered":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/?p=2813"},"modified":"2025-10-04T13:00:07","modified_gmt":"2025-10-04T11:00:07","slug":"elif-batuman-budala-okuma-notlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/2019\/11\/10\/elif-batuman-budala-okuma-notlari\/","title":{"rendered":"Elif Batuman | Budala (Okuma Notlar\u0131)"},"content":{"rendered":"\r\n

\"\"<\/p>\r\n

Budala, T\u00fcrkiye\u2019den ABD\u2019ye g\u00f6\u00e7m\u00fc\u015f bir ailenin k\u0131z\u0131 Selin\u2019in \u00fcniversitedeki ilk y\u0131l\u0131ndaki kar\u015f\u0131la\u015fmalar\u0131n\u0131 konu ediyor. Selin, 90\u2019lar\u0131n ortas\u0131nda Harvard\u2019da e-postayla, ilk a\u015fk\u0131yla, Macaristan\u2019da \u00f6\u011fretmenlik yapma deneyimiyle tan\u0131\u015f\u0131yor. Bir yazar\u0131n b\u00fcy\u00fcme roman\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclebilecek kitap, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde Elif Batuman\u2019\u0131n kendi ba\u015f\u0131ndan ge\u00e7en olaylardan yola \u00e7\u0131k\u0131yor. Bir \u00f6nceki kurmaca d\u0131\u015f\u0131 kitab\u0131 Ecinniler\u2019deki otobiyografik \u00f6\u011felerin hafif de\u011fi\u015ftirilmi\u015f hallerinin izi s\u00fcr\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\r\n

Olay \u00f6rg\u00fcs\u00fcn\u00fcn ve di\u011fer karakterlerin seslerinin asgaride tutuldu\u011fu romanda, anlat\u0131c\u0131 Selin, durmaks\u0131z\u0131n fiziksel ve d\u00fc\u015f\u00fcnsel hareket halinde, anlama merak\u0131n\u0131n pe\u015finde ko\u015fuyor: \u201c\u00dcniversiteyle ilgili en iyi \u015fey buydu: Ayr\u0131lmak \u00e7ok kolayd\u0131.\u201d (s. 36) Epigraf\u2019ta, \u201cbir \u015feyler \u00f6\u011frendi\u011fimiz tek ya\u015f, ilkgen\u00e7liktir\u201d diye sonlanan Proust al\u0131nt\u0131s\u0131ndaki ortama Harvard gibi olanaklarla dolu bir \u00fcniversite kamp\u00fcs\u00fc ve kurmaca d\u00fcnyalar i\u00e7in ya\u015fayan bir kahraman eklenince roman okurlar\u0131n\u0131 ikiye b\u00f6lme potansiyeline var\u0131yor. S\u00f6z\u00fc edilenlere ilgi ve yak\u0131nl\u0131k duyanlar i\u00e7in n\u00fckteli ve d\u00fc\u015f\u00fcnceli bir kitap kurtlu\u011fu g\u00fczellemesi ya da bu kadar\u0131yla tatmin olmayanlar i\u00e7in k\u00fclt\u00fcrl\u00fc bir ergenin s\u00f6zde-edebi say\u0131klamalar\u0131…<\/p>\r\n

S\u00f6z\u00fc edilen olaylar\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc, Selin\u2019in dili, edebiyat\u0131 ve ileti\u015fimi bir sorun olarak kar\u015f\u0131s\u0131na almas\u0131na i\u015faret edecek \u015fekilde dizilmi\u015f. \u0130lk a\u015fk\u0131 e-posta yaz\u0131\u015fmalar\u0131yla elektrikleniyor, yeni diller \u00f6\u011freniyor, T\u00fcrk\u00e7e\u2019nin son ekleri \u00fczerine \u00f6dev yaz\u0131yor, dilbilim ve kurmaca dersleri al\u0131yor, \u0130ngilizce \u00f6\u011fretiyor, \u00f6yk\u00fc yaz\u0131yor, Dickens\u2019tan Kundera\u2019ya s\u00fcrekli roman okuyor. Ayakkab\u0131 al\u0131\u015fveri\u015fi yapmakta bir K\u00fcl Kedisi h\u00fczn\u00fc buldu\u011fu g\u00fcndelik ya\u015fam\u0131 metinlerle hep i\u00e7 i\u00e7e: \u201cIvan\u2019\u0131 daha iyi anlamak istedi\u011fim i\u00e7in G\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcn ve Unutu\u015fun Kitab\u0131\u2019n\u0131 okudum\u201d (s. 96).<\/p>\r\n

\u00d6te yandan, Selin kendisine belli bir mesafeden bakmaya da muktedir. Meksika seyahatinde bir otelde ba\u015f\u0131na gelenleri y\u00fccelterek yazd\u0131\u011f\u0131 \u00f6yk\u00fcye dair: \u201cOraya annesi taraf\u0131ndan getirilmi\u015f, d\u00fcnyan\u0131n en s\u0131radan ve vakur insan\u0131yd\u0131m, Amerikal\u0131 bir ergendim\u201d (s. 61) diyebiliyor. \u0130leri bir noktadaysa, bu kez oda arkada\u015f\u0131 ikisini di\u011fer insanlardan ay\u0131ran \u015feyin \u201cya\u015famlar\u0131n\u0131 estetik bir anlat\u0131 olarak kurmas\u0131\u201d oldu\u011funu s\u00f6yledi\u011finde, bunun s\u0131n\u0131fsal bir ayr\u0131cal\u0131k, bo\u015f vakte sahip olman\u0131n getirdi\u011fi bir f\u0131rsat oldu\u011funu seziyor (s. 347).<\/p>\r\n

Roman, kamp\u00fcs g\u00fcnleri ve Macaristan seyahati olarak ortadan ikiye ayr\u0131labilir. Ele\u015ftirilerde rastlad\u0131\u011f\u0131m, seyahatname k\u0131sm\u0131n\u0131n zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131na i\u015faret etmeye veya bu b\u00f6l\u00fcm\u00fc es ge\u00e7meye d\u00f6n\u00fck, kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m bir e\u011filim var. Batuman, entelekt\u00fcel olana dair sorgu ve mizansenlerde g\u00fc\u00e7l\u00fcyken, daha do\u011frudan ili\u015fki kurulan anlar\u0131 konu ederken canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yitiriyor. Yazmakta oldu\u011fu devam roman\u0131nda bu a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131n ne y\u00f6ne evrilece\u011fini merak ediyorum.<\/p>\r\n

Elif Batuman, Budala, \u00e7ev. Hande D\u00f6nmez, \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131, 2019 [2017].<\/p>\r\n

—<\/p>\r\n

Elif Batuman Konu\u015fmalar\u0131:<\/strong><\/p>\r\n