{"id":2579,"date":"2019-04-09T22:16:27","date_gmt":"2019-04-09T19:16:27","guid":{"rendered":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/?p=2579"},"modified":"2023-05-07T23:57:23","modified_gmt":"2023-05-07T21:57:23","slug":"yesayan-bazi-insanlar-ve-digerleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/2019\/04\/09\/yesayan-bazi-insanlar-ve-digerleri\/","title":{"rendered":"Yesayan, Baz\u0131 \u0130nsanlar ve Di\u011ferleri"},"content":{"rendered":"\r\n
Zabel Yesayan Son Kadeh’te s\u0131k s\u0131k yo\u011fun bir a\u015fk\u0131, arzulayan bir \u00f6znenin dilinden anlat\u0131yor. Ben o dalgal\u0131 pasajlar yerine yine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f insan\u0131 ve onun di\u011ferleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 buldu\u011fum yerleri \u00e7izdim.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Ge\u00e7enlerde de bir arkada\u015f\u0131mla kendi hayatlar\u0131m\u0131z \u00fczerine konu\u015furken buna yak\u0131n bir \u015feyler sezmi\u015ftik. Sabah kalk, i\u015fe git, \u00e7al\u0131\u015f, arkada\u015flar\u0131nla g\u00f6r\u00fc\u015f, evde bir \u015feyler yap, dola\u015f, sevdi\u011fin bir \u015feylerle u\u011fra\u015f, stres yap, sevin, \u00fcz\u00fcl, reddet, kucakla, haftasonunu ge\u00e7ir, k\u00fc\u00e7\u00fck ba\u015far\u0131 kazan, k\u00fc\u00e7\u00fck yenilgi al derken \u00e7ok sapmayan, \u00f6nceden kestirilebilir bir hat \u00fczerinde ya\u015fay\u0131p gidiyoruz -biz. Ki\u015fili\u011fimiz k\u00fc\u00e7\u00fck anlarda, belli ba\u015fl\u0131 kararlar ile hayat\u0131m\u0131za y\u00f6n veriyor elbette fakat b\u00fcy\u00fck k\u0131r\u0131lmalar ya\u015fama olana\u011f\u0131 bizimki gibi s\u0131radan hayat s\u00fcren insanlara, e\u011fer kendimiz ya\u015fam\u0131 zorlam\u0131yorsak, nadiren kendini g\u00f6steriyor. Baz\u0131 k\u0131y\u0131ya vurmu\u015f ruh hallerine girdi\u011fimizde ya da b\u00fcy\u00fck bir olay ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bir eyleme ihtimaliyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geliyoruz (Romanda da tam b\u00f6ylesi bir an var). Bu da \u00fc\u00e7 be\u015f kere gelmi\u015f bize diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck. Belki de her seferinde bekleneni se\u00e7mi\u015fiz. Belki bir g\u00fcn radikal olan\u0131 se\u00e7ebiliriz ya da se\u00e7emeyiz. Bu illa ki \u00fcz\u00fclecek bir \u015fey de\u011fil.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n<\/figure>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n\r\n
“<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Fikrimi daha berrak \u015fekilde izah etmeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m: \u0130nsanlar, erkek ya da kad\u0131n, umumiyetle kendilerini hakiki halleriyle sunmazlar. Ve s\u0131k s\u0131k \u00fczerlerine ald\u0131klar\u0131 sahte \u00f6rt\u00fcler bir \u015fuursuzluk halinin ifadesidir. Evet, bu b\u00f6yledir. Hayatta kendilerine bir rol se\u00e7erler ve bu rol\u00fc oynarlar. Onu bazen kendileri se\u00e7erler, zira g\u00fczel bulurlar. Fakat s\u0131kl\u0131kla onu ba\u015fkalar\u0131 g\u00fczel sayd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in tercih ederler.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
\u0130nsan ruhu, ki onu herkes kendisiyle beraber d\u00fcnyaya getirir, b\u00f6ylece daha \u00e7ocukluktan sakatlan\u0131r. Ruh \u00f6lmez elbette. Fakat \u00fcrkm\u00fc\u015f halde b\u00fcz\u00fcl\u00fcr, bir k\u00f6\u015fede saklan\u0131r ve art\u0131k asla ortaya \u00e7\u0131kmaya cesaret edemez. Hayat\u0131n\u0131n \u015fu ya da bu an\u0131nda ruhlar\u0131 meydana \u00e7\u0131k\u0131p h\u00e2kimiyet kazanm\u0131\u015f insanlar vard\u0131r. Lakin nice insan da vard\u0131r ki, ruhlar\u0131 daimi \u015fekilde uyu\u015fup kalm\u0131\u015ft\u0131r, bunlar i\u00e7in uyanma zili asla \u00e7almaz. E\u011fer herhangi bir fevkalade olay, b\u00fcy\u00fck bir heyecan, b\u00fcy\u00fck bir his ya da bilhassa b\u00fcy\u00fck bir \u0131st\u0131rap ruha kadar n\u00fcfuz ederse ve hatta ruh m\u00fctereddit uyan\u0131\u015f hareketleri yaparsa, huzuru ka\u00e7an bu insanlar ninniler s\u00f6yler, onu uyuturlar. Zira bizzat kendi ruhlar\u0131n\u0131n uyan\u0131\u015f\u0131 onlar\u0131 \u00fcrk\u00fct\u00fcr. Kendi kendilerine yabanc\u0131lard\u0131r ve asla ruhlar\u0131n\u0131n enginli\u011fine bakmaya cesaret edemez, \u00f6d\u00fcn\u00e7 al\u0131nm\u0131\u015f hisleriyle, \u00f6d\u00fcn\u00e7 al\u0131nm\u0131\u015f prensipleriyle, hari\u00e7ten edindikleri \u015fekiller ve suretlerle ya\u015famaya devam ederler. Ve hi\u00e7bir \u015fey, fakat hi\u00e7bir \u015fey kaynay\u0131p \u00e7\u0131kmaz onlar\u0131n dahili \u00e2lemlerinden, varl\u0131klar\u0131ndan, ruhlar\u0131ndan.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
\u0130\u015fte b\u00f6ylece insanlar, m\u00fcnasip olan budur ya da \u015fudur derler. \u015eu \u015fu \u015fartlarda b\u00f6yle ya da \u015f\u00f6yle hareket etmek iyi olacakt\u0131r. Ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131 muhakeme ve mahk\u00fbm ederler, zira mevzubahis \u015fartlarda b\u00f6yle bir davran\u0131\u015f makbul g\u00f6r\u00fclen \u015fekle uygun d\u00fc\u015fmemi\u015ftir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Kimse, hangi dahili ve kar\u015f\u0131 koyulmaz g\u00fcd\u00fcye tabi oldum demez. Kimse, ruhum ne istiyor, \u00f6zvarl\u0131\u011f\u0131m hangi mukaddes ve hususi kanunlar\u0131 telkin ediyor bana demez. Evlilik ve hatta a\u015fk hakk\u0131nda da bu minval \u00fczere d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler. Tercihlerini hesap ederek, ham hislerle ve belli \u015fartlara uyarak yaparlar. Lakin \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olan \u015fudur ki, bu tamamen \u015fahsi meselede dahi \u00e7oklukla a\u011f\u0131r basan \u015fey, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n fikirleri olur. Bu tercih ba\u015fkalar\u0131n\u0131 hayran b\u0131rakmal\u0131, \u015fa\u015f\u0131rtmal\u0131, onlar\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 kazanmal\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte o zaman her \u015fey m\u00fcnasip bir \u015fekilde tan\u0131mlan\u0131r. B\u00f6ylece, insanlar g\u00f6r\u00fcr\u00fcz ki hakiki insanlar de\u011fillerdir. Hisler tan\u0131r\u0131z, hakiki hisler de\u011fillerdir. Ve anlar\u0131z ki, insanlar\u0131 tek bir derdi var: tabiat\u0131n onlara bah\u015fetti\u011fi imk\u00e2nlar ile hayat\u0131n t\u00fcm tebess\u00fcmlerinden dolu dolu tat almak ve ya\u015famak yerine, kendi edindikleri ya da ba\u015fkalar\u0131n\u0131n onlara verdi\u011fi rol\u00fc iyi k\u00f6t\u00fc yerine getirmek. Ve i\u015fte hayat b\u00f6ylece h\u00fcz\u00fcnl\u00fc, faydas\u0131z ve usand\u0131r\u0131c\u0131d\u0131r, t\u0131pk\u0131 kabiliyetsiz bir tiyatro yazar\u0131n\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131 bir komedya gibi.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Nadiren, kendilerine verilmi\u015f d\u00fcnyevi ve sahte edep k\u0131l\u0131f\u0131n\u0131 \u00e7e\u015fitli talihli tesad\u00fcflerin neticesinde ya da \u015fahsi istisnai kabiliyetleri sayesinde y\u0131rtan, kaybettirilmi\u015f olan\u0131, kendisini, ruhunu arayan ve ona teslim olan insanlar da vard\u0131r. B\u00f6yleleri yaln\u0131z kald\u0131klar\u0131nda, ruhlar\u0131n\u0131n \u015fark\u0131lar\u0131n\u0131 ve romanlar\u0131n\u0131 dinlediklerinde melal ile dolmazlar. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz, etraflar\u0131 sislerle sar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ve onlar da s\u0131kl\u0131kla bir rol\u00fcn icaplar\u0131n\u0131 yerine getirirler. Lakin fark \u015fudur ki, uyand\u0131klar\u0131 ve kendi ruhlar\u0131n\u0131 bulduklar\u0131 anlara sahiptirler. Peki, geri kalan \u00e7o\u011funluk kendi ruhunu nas\u0131l bulacak? Onlar asla kendileriyle ba\u015f ba\u015fa kalamazlar ve hatta bu yaln\u0131zl\u0131ktan \u00fcrkerler. Hayat \u00e7o\u011fu insan i\u00e7in karga\u015fa ve rekabet i\u00e7inde, ruhlar\u0131na yabanc\u0131 gayelerin pe\u015finde ge\u00e7ip gider. \u0130\u00e7lerinde, ruh temay\u00fcllerinde olan\u0131, saadetin ve zevkin esaslar\u0131n\u0131, uzakta, ula\u015fabileceklerinin haricindeki noktalarda ararlar. Ve gayelerinin ula\u015f\u0131lamaz oldu\u011funu ne kadar zannederlerse, hayatlar\u0131n\u0131n o kadar enteresan oldu\u011funu, kahramanlar gibi ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler. Asla uyanmazlar, uyanmaya vakitleri yoktur, zira t\u0131k\u0131\u015f t\u0131k\u0131\u015f hayatlar\u0131nda yaln\u0131zl\u0131k yoktur.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
\u0130stisnai \u015fekilde ruhlar\u0131yla ya\u015fayan ender bulunur o insanlar ise, i\u015flerinin, hislerinin ve hareketlerinin kendili\u011finden ak\u0131p giden, safdil ve berrak sadeli\u011fiyle hemen tan\u0131n\u0131rlar. Onlar\u0131n ruhu \u00fcrkerek varl\u0131klar\u0131n\u0131n bir k\u00f6\u015fesine s\u0131\u011f\u0131nmaz, aksine satha \u00e7\u0131kar, insanlar\u0131n \u00e7ehrelerinde \u0131\u015f\u0131ldar, \u015fahsiyetlerinin haricinde par\u0131ldar, \u015fark\u0131 s\u00f6yler, tebess\u00fcm eder ve insan evlad\u0131n\u0131 yerlerde s\u00fcr\u00fcnen t\u00fcrl\u00fc hallerinin al\u0131n yaz\u0131 olan al\u00e7akl\u0131\u011f\u0131 sanki hissedilmez k\u0131lar. O zaman, say\u0131s\u0131z tesad\u00fcflerle yap\u0131lan bir tasnifin onu \u015fu ya da bu cemiyetin \u015fu ya da bu mevkisine koymas\u0131n\u0131n ne ehemmiyeti kal\u0131r? Onun fiziki \u015fu ya da bu suretle v\u00fccut bulmas\u0131n\u0131n ne ehemmiyeti kal\u0131r? Tanr\u0131 parma\u011f\u0131n\u0131 onun aln\u0131n\u0131n \u00fczerine koymu\u015ftur bir kere. O hakiki se\u00e7ilmi\u015flerden biridir ve ya\u015far, gitti\u011fi yolda ayd\u0131nl\u0131k bir iz b\u0131rakarak bizim d\u00fcnyam\u0131zdan ge\u00e7ip gayba kar\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Sen b\u00f6yle se\u00e7ilmi\u015flerdensin sevgilim, Tanr\u0131’n\u0131n dokunu\u015funu kabul etmi\u015flerdensin. Ruhum ruhunu hissetti, onunla karde\u015f oldu ve onun i\u00e7indir ki seni bu kadar derin, bu kadar beklenmedik bir hal ile sevdim.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
“<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Zabel Yesayan, Son Kadeh, Aras Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, \u00e7ev. Mehmet Fatih Uslu, 2018 [1916-1924], s. 26-9.<\/p>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/zabel-yesayan-son-kadeh.jpg?resize=334%2C503\")
<\/figure>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n\r\n