{"id":2563,"date":"2019-03-30T21:13:19","date_gmt":"2019-03-30T18:13:19","guid":{"rendered":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/?p=2563"},"modified":"2025-08-12T08:46:42","modified_gmt":"2025-08-12T06:46:42","slug":"nelson-pharmakon-ve-yazi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/2019\/03\/30\/nelson-pharmakon-ve-yazi\/","title":{"rendered":"Nelson, Pharmakon ve Yaz\u0131"},"content":{"rendered":"\r\n
Yazarlar ara s\u0131ra an\u0131yorlar, “ah bu yaz\u0131 i\u015fine bula\u015fmasayd\u0131m”, “\u00f6nerim, e\u011fer hi\u00e7 yazmad\u0131ysan\u0131z, asla yazmay\u0131n” gibi \u015feyler. \u0130lhan Berk’ten okumu\u015ftum herhalde en son. Nelson bu pasajda zehre de\u011finirken, al\u0131nt\u0131lamad\u0131\u011f\u0131m k\u0131s\u0131mda devaya de\u011finiyordu. Devay\u0131 kitaplarda aramamak gerekir diye d\u00fc\u015f\u00fcnerek sadece zehir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc koydum hat\u0131rlamak \u00fczere. Ben bir \u015fey yazm\u0131yorum ama yazanlar \u00fczerine kendine d\u00f6n\u00fc\u015fl\u00fc metinleri okumay\u0131 seviyorum. Bir arkada\u015f\u0131m da ekmek \u00fczerine yap\u0131lan filmleri seviyordu, duyunca \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Harari’nin \u00e7evirmeni Selin Siral ayn\u0131 zamanda Maggie Nelson’\u0131n da \u00e7evirmeniymi\u015f. Harika bir “\u00e7evirmenin sons\u00f6z\u00fc” yazm\u0131\u015f kitaba da. Yar\u0131n bir g\u00fcn kimse de kalk\u0131p “neden mavibent?” diyemesin diye inceli\u011fini payla\u015fm\u0131\u015f. 24. maddesi “O halde ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc ifade edeyim. Hen\u00fcz hayal kurabiliyorken, \u00e7evirinin de\u011fil okuman\u0131n \u00f6\u011frencisi olmay\u0131 hedefleyelim” (s. 108).<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n<\/figure>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n\r\n
“<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
181. Pharmakon<\/em> ecza demek fakat -ba\u015fta Jacques Derrida olmakla beraber, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n da i\u015faret etti\u011fi \u00fczere- bu Yunanca kelime, kastedilenin zehir<\/em> mi deva<\/em> m\u0131 oldu\u011funu belirtmeye el vermiyor. \u0130kisini de ayn\u0131 potada eritiyor. Platon diyaloglarda bu kelimeyi hastal\u0131k, etken, deva, t\u0131ls\u0131m, madde, b\u00fcy\u00fc, suni renk ve boya gibi t\u00fcrl\u00fc t\u00fcrl\u00fc anlamda kullan\u0131yor. Platon seksi pharmakon<\/em> olarak adland\u0131rm\u0131yorsa da a\u015fk hakk\u0131nda bir s\u00fcr\u00fc \u015fey s\u00f6yl\u00fcyor. Platon seks hakk\u0131nda pek bir \u015fey s\u00f6ylemiyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
182. Phaedrus<\/em>‘ta yaz\u0131 da naho\u015f bir \u015fekilde pharmakon<\/em> olarak adland\u0131r\u0131l\u0131yor. Sokrates ile Phaedrus’un tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 soru, yaz\u0131n\u0131n belle\u011fi destekliyor mu k\u00f6stekliyor mu oldu\u011fu: yaz\u0131 zihinsel g\u00fc\u00e7leri fel\u00e7 mi eder, yoksa unutkanl\u0131\u011fa deva m\u0131d\u0131r? Pharmakon<\/em> s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn pek \u00e7ok anlam\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse, bu sorunun cevab\u0131, bir anlamda, \u00e7eviri meselesidir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
183. Goethe de yaz\u0131n\u0131n zarar verici etkilerini dert edinmi\u015f. \u00d6zellikle de “halihaz\u0131rda \u00f6n\u00fcm\u00fczde canl\u0131 duran [\u015feyin] temel \u00f6zelli\u011fini korumak ve kelimelere d\u00f6k\u00fcp yok etmemek” \u00fczerine kafa yoruyor. Art\u0131k bu tarz \u015feyler hakk\u0131nda o kadar endi\u015felenmedi\u011fimi saklayacak de\u011filim. \u0130yisiyle k\u00f6t\u00fcs\u00fcyle, yaz\u0131n\u0131n bir \u015feyleri ya hi\u00e7 de\u011fi\u015ftirmedi\u011fi ya da \u00e7ok hafif bir etkisi oldu\u011fu kanaatindeyim. Her \u015feyi oldu\u011fu gibi b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum \u00e7o\u011funlukla. \u015eiirinizin i\u015flevi ne? Herhalde dili maviye \u00e7almak gibi bir \u015feydir (John Ashbery).<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
184. Do\u011frusu yaz\u0131, ak\u0131llara ziyan bir e\u015fitleyici. Bu bentlerin yar\u0131s\u0131n\u0131 sarho\u015f ya da kafam dumanl\u0131, di\u011fer yar\u0131s\u0131n\u0131 da ay\u0131kken yazm\u0131\u015f olabilirdim; yar\u0131s\u0131n\u0131 \u0131st\u0131rap i\u00e7inde g\u00f6zya\u015f\u0131 d\u00f6kerek, yar\u0131s\u0131n\u0131 da so\u011fukkanl\u0131 bir mesafeyle yazm\u0131\u015f olabilirdim. Ama \u015fu a\u015famada, defalarca s\u0131ralar\u0131 de\u011fi\u015fmi\u015fken; sonunda k\u00e2\u011f\u0131da bas\u0131l\u0131p, bir y\u00f6ne akan dere misali dizilmi\u015fken hangimiz aradaki fark\u0131 ay\u0131rt edebiliriz?<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/maggie-nelson-mavibent.jpg?resize=309%2C448\")
<\/figure>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n\r\n