![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/orhan-ko%C3%A7ak-y%C3%BCcel-g%C3%B6kt%C3%BCrk-turgut-uyar-ve-baska-seyler.jpg?resize=250%2C379\")
<\/p>\n<\/p>\n
”<\/p>\n
Y\u00dcCEL G\u00d6KT\u00dcRK\u2013 1948 do\u011fumlusunuz. 1968’de ya\u015f 20. ODT\u00dc’l\u00fcs\u00fcn\u00fcz. Ve o d\u00f6nemde T\u0130P’lisiniz.<\/p>\n
ORHAN KO\u00c7AK\u2013 O s\u0131rada \u00f6yle, evet. Niye T\u0130P’liyim, onu da bilmiyorum. Durum \u00e7ok kolay de\u011fi\u015febilirdi.<\/p>\n
68 sadece Fransa de\u011fil, malum, Prag Bahar\u0131 da var: Stalinizme kar\u015f\u0131 “insan y\u00fczl\u00fc sosyalizm”.<\/em><\/p>\n O olay \u00f6nemliydi. Bir y\u0131l sonra daha da \u00f6nemli oldu. T\u0130P i\u00e7inde kalmakla birlikte, T\u0130P’li olmaktan vazge\u00e7tim. Tro\u00e7kist oldum. T\u0130P i\u00e7inde kald\u0131k ki, oradan adam dev\u015firelim.<\/p>\n Neden Dev-Gen\u00e7’li olmad\u0131n\u0131z?<\/em><\/p>\n S\u0131radan sebepleri var. O d\u00f6nemde yak\u0131n arkada\u015flar\u0131m \u00c7a\u011fatay Anadol, Orhan Silier, Metin \u00c7ulhao\u011flu T\u0130P’teydi. Ben de T\u0130P’e gidip gelmeye ba\u015flad\u0131m. Onlar beni “kafalad\u0131”lar yani. Bir de bizim b\u00f6l\u00fcmde, \u0130dari’de (\u0130dari \u0130limler Fak\u00fcltesi) Dev-Gen\u00e7liler h\u00e2kim de\u011fildi. Onlar m\u00fchendislik ve mimarl\u0131kta h\u00e2kimdi. Ayr\u0131m \u015fuydu: Sosyalist devrimciler ve Milli Demokratik Devrimciler. \u015eu da rol oynam\u0131\u015f olabilir: Milli olan her \u015feye kar\u015f\u0131 temel bir \u015f\u00fcphe duyuyordum. Milli demokratik devrim laf\u0131, millisi de, demokratikli\u011fi de… Yani, sosyalizm olacaksa sosyalist devrim olacakt\u0131r. Esas olarak Dev-Gen\u00e7’e ait olan i\u015fgal bana m\u00fcthi\u015f bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck duygusu ya\u015fatt\u0131. Hat\u0131rl\u0131yorum, rekt\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn cam\u0131n\u0131 k\u0131r\u0131p i\u00e7eri girdi\u011fimiz o an… Bir daha hayat\u0131mda o t\u00fcrden bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck duygusu ya\u015famad\u0131m. \u0130\u00e7eriye girdik, bir anda okul otoritesinin merkezi bize ait olmu\u015ftu. Ama sonra vandalizm ba\u015flad\u0131, insanlar koltuklar\u0131 y\u0131rtmaya ba\u015flad\u0131. Ben de ufak ufak t\u00fcyd\u00fcm.<\/p>\n O d\u00f6nemde Tro\u00e7kist olmak baya\u011f\u0131 cesaret isteyen bir \u015fey, “M\u00fcsl\u00fcman mahallesinde salyangoz satma” durumu. Solda yayg\u0131n olan Stalinizmdi.<\/em><\/p>\n Zordu tabi, yaln\u0131z kal\u0131yorsun, bir s\u00fcr\u00fc arkada\u015f\u0131n\u0131 da kaybediyorsun. Ger\u00e7i eski T\u0130P’li arkada\u015flar\u0131mla ili\u015fkilerim 70’ler boyunca s\u00fcrd\u00fc. G\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde konu\u015furduk. T\u00fcrkiye’de Tro\u00e7kizmi kuran insanlar\u0131n kim oldu\u011fu biliniyor, dolay\u0131s\u0131yla kimse hain falan demedi. Kavga etti\u011fimiz falan oldu ama… (g\u00fcl\u00fcyor<\/em>)<\/p>\n Peki, hem bir 68’li hem de\u00a0<\/em>Minima Moralia‘y\u0131 T\u00fcrk\u00e7eye kazand\u0131ran insan olarak, Adorno’nun 68’le ili\u015fkisindeki fa\u00e7aya ne diyorsunuz?<\/em><\/p>\n Erken kalp krizi ge\u00e7irmesinin sebebi o y\u0131llarda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131ya ba\u011fl\u0131. D\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131k\u0131p eyleme kat\u0131lm\u0131yor, s\u0131n\u0131fta kal\u0131yor, ama \u00e7ok da provoke ediyorlar. S\u0131n\u0131fta bir k\u0131z gelip memelerini a\u00e7\u0131yor, \u00fcst\u00fcne gidiyor, bu orada kalakal\u0131yor. Ama \u015f\u00f6yle bir durum var: Habermas o y\u0131llarda \u00f6\u011frenci hareketinin k\u0131smen i\u00e7inden gelen sol, sosyaldemokrat bir asistan olmak \u00fczereyken, Horkheimer onun asistan olmas\u0131na engel olmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ve Adorno, Habermas’\u0131n asistan olmas\u0131 i\u00e7in \u0131srar ediyor. Sonradan Habermas bug\u00fcnk\u00fc Avrupa Birli\u011fi’nin bir t\u00fcr resmi sol filozofu haline de geliyor.<\/p>\n Frankfurtlular i\u00e7inde Marcuse’\u00fc ayr\u0131 bir yere koymak laz\u0131m herhalde.<\/em><\/p>\n Evet. Ben \u00e7ok severim. Ertu\u011frul (K\u00fcrk\u00e7\u00fc) da Marcuse’\u00fc \u00e7ok sever.\u00a0Tek Boyutlu \u0130nsan<\/em>‘\u0131 \u0130dari’deki ku\u015fbeyinli \u00e7ocuklar de\u011fil, Mimari’deki Dev-Gen\u00e7liler okuduydu zaten.<\/p>\n Madem laf buraya geldi, ODT\u00dc Mimari’nin efsane kantinini de konu\u015fal\u0131m…<\/em><\/p>\n Forum gibi bir yerdi. Biraz iti\u015f kak\u0131\u015f da olurdu. (g\u00fcl\u00fcyor<\/em>)<\/p>\n Mimari’nin k\u0131zlar\u0131 g\u00fczellikleriyle \u00fcnl\u00fcyd\u00fc.<\/em><\/p>\n Okulda esas olarak iki fak\u00fcltede k\u0131zlar vard\u0131: Mimarl\u0131k’ta ve Sosyoloji, Psikoloji’de… Onlar da Mimarl\u0131k kantinine gelirdi, bizim \u0130dari ve M\u00fchendislik de oraya giderdi.<\/p>\n Sizin d\u00f6neminizde kantinde m\u00fczik var m\u0131yd\u0131?<\/em><\/p>\n Vard\u0131 tabii ki, devrimci t\u00fcrk\u00fc ve rock vard\u0131. Halay mavrayla kar\u0131\u015f\u0131k vard\u0131. Anadolu k\u00f6kenli arkada\u015flar daha inanarak yaparlard\u0131. Bizim Ertu\u011frul’lar falan da mavrayla yaparlard\u0131. (g\u00fcl\u00fcyor<\/em>) O y\u0131llarda da okulda folklor kul\u00fcb\u00fc vard\u0131. 1960’larda sol i\u00e7in folklor \u00f6nemliydi; halk\u0131n danslar\u0131 \u00f6\u011frenilirdi. 1980’lerin ortalar\u0131nda, bir reklam ajans\u0131nda metin yazar\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordum. Kar\u015f\u0131m\u0131za da kaz\u0131k gibi dikilen bir i\u015fhan\u0131n\u0131n in\u015faat\u0131 yap\u0131l\u0131yordu. Te\u015fvikiye’nin \u00fczerinden a\u00e7\u0131lan g\u00fczel bir manzara vard\u0131. Bir y\u0131l boyunca o in\u015faat\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 izledim. Bitecek mi, bitmeyecek mi, unutuyorsun, sonunda bitti. Tepesinde \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7iler olurdu, gidecek \u015fimdi bu adam, d\u00fc\u015fecek diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcm… \u0130n\u015faat bitti\u011finde, aram\u0131zda 600 metre falan var, k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorlar, ustaba\u015flar\u0131 ve binan\u0131n sahibi, in\u015faat\u0131n en tepesinde halay \u00e7ektiler. \u0130\u015fte bu, bir imgedir. S\u0131n\u0131fa\u015f\u0131r\u0131, ama yine s\u0131n\u0131fsal. Bitiriyor i\u015f\u00e7iler, \u00e7al\u0131\u015fanlar, halay \u00e7ekiyorlar, benden uzakta, yak\u0131n olsa belki de zevk almayaca\u011f\u0131m. Orada bir \u015fiir yazd\u0131lar.<\/p>\n TOK\u0130 konutlar\u0131na ta\u015f\u0131nan insanlar\u0131n dertlerinden biri de sokakta d\u00fc\u011f\u00fcn-dernek kuramamak…<\/em><\/p>\n “TOK\u0130 T\u00fcrk\u00fc” diye bir \u015fey \u00e7\u0131km\u0131\u015f, Emre Ak\u00f6z yazm\u0131\u015ft\u0131 ge\u00e7en g\u00fcn. O da \u00e7ok fena, Engin Ard\u0131\u00e7’tan bile daha fena.<\/p>\n Engin Ard\u0131\u00e7, Attil\u00e2 \u0130lhan’c\u0131l\u0131ktan buraya geldi…<\/em><\/p>\n Attil\u00e2 \u0130lhanc\u0131l\u0131ktan, Kemal Tahircilikten… Kemal Tahir bunu hak etmiyor.<\/p>\n Turgut Uyar \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcnde Attil\u00e2 \u0130lhan’\u0131n yazd\u0131klar\u0131 Engin Ard\u0131\u00e7’\u0131n \u015fimdilerde yazd\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131lar\u0131 aratm\u0131yor.<\/em><\/p>\n Attil\u00e2 \u0130lhan’a hi\u00e7 yak\u0131\u015fm\u0131yor. Benzer bir \u015feyi \u0130lhan Sel\u00e7uk Oktay Rifat’\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc \u00fczerine yazm\u0131\u015ft\u0131\u00a0Cumhuriyet<\/em>‘teki k\u00f6\u015fesinde…<\/p>\n Ne yazm\u0131\u015ft\u0131?<\/em><\/p>\n Bunlar hep h\u00e2kim s\u0131n\u0131f zevklerini yans\u0131tan \u015fairlerdi gibi bir yaz\u0131 yazm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n ODT\u00dc g\u00fcnlerinize ve Dev-Gen\u00e7’e d\u00f6nelim. 1970’te, Milliyet Gazetesi d\u00f6nemin \u00f6\u011frenci liderleriyle s\u00f6yle\u015filer yap\u0131yor. Dev-Gen\u00e7 ad\u0131na Ertu\u011frul K\u00fcrk\u00e7\u00fc konu\u015fuyor ve \u015f\u00f6yle diyor: “Biz Kemalist gen\u00e7lik de\u011filiz.”<\/em><\/p>\n De\u011fillerdi tabii. Ama bunu Ertu\u011frul s\u00f6yl\u00fcyor, bir; ikincisi, o d\u00f6nemde neyin Kemalist, neyin Kemalist olmad\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck ayr\u0131mlar yok. Dev-Gen\u00e7 i\u00e7inde biz Kemalizmin \u00f6zele\u015ftirel devam\u0131y\u0131z diye hisseden insanlar da vard\u0131. Ertu\u011frul onu s\u00f6ylerken \u00e7ok daha dar bir \u015feyi kastediyordur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir Kemalist gen\u00e7lik vard\u0131, CHP gen\u00e7li\u011fi, sosyal demokrasi dernekleri vard\u0131, o y\u0131llarda sosyal demokrasi laf\u0131n\u0131 kullan\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n T\u0130P’ten ayr\u0131lma safhas\u0131nda THKP-C’ye ilgi duymad\u0131n\u0131z m\u0131 hi\u00e7?<\/em><\/p>\n Hay\u0131r, Tro\u00e7kist olduk. Biz \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir gruptuk; T\u00fcrkiye’deki Tro\u00e7kistlerin, b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f ya da bir aradayken toplam say\u0131s\u0131 500’\u00fc ge\u00e7memi\u015ftir. Ama sonradan yak\u0131n hisler besledi\u011fim T\u0130KKO’cular oldu. \u0130brahim Kaypakkaya’ya belli bir hayranl\u0131\u011f\u0131m vard\u0131. Sonra da, \u00f6zellikle Fatsa’yla birlikte, Dev-Yol’a.<\/p>\n Bug\u00fcn kendinizi hangi siyasi harekete yak\u0131n hissediyorsunuz?<\/em><\/p>\n Bug\u00fcn hepimiz i\u00e7in a\u00e7\u0131k bir soru. \u0130nsan 60 ya\u015f\u0131ndan sonra bir \u00f6rg\u00fcte kartl\u0131 \u00fcye de\u011filse sorun o. Bir yere kartl\u0131 \u00fcye de\u011filim. Se\u00e7imlerde Blok’a (Emek, Demokrasi ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Bloku) oy verdim.<\/p>\n ”<\/p>\n Orhan Ko\u00e7ak & Y\u00fccel G\u00f6kt\u00fcrk, Turgut Uyar ve Ba\u015fka \u015eeyler: A’dan Z’ye bir Konu\u015fma, Metis Yay\u0131nlar\u0131, (2016) [2011-2012, Bir+Bir], s. 74-8.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"