![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/arthur-schopenhauer-se%C3%A7kinlik-ve-s%C4%B1radanl%C4%B1k-%C3%BCzerine.jpg?resize=250%2C392\")
<\/p>\n<\/p>\n
”<\/p>\n
S\u0131radan<\/em> s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc neden bir k\u00fc\u00e7\u00fcmseme, yahut bir hakaret ifadesidir? Ve neden “s\u0131radan olmayan” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc “fevkalade”, “m\u00fcmtaz”, “se\u00e7kin” gibi takdir ifadelerini i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131r\u0131r? Neden s\u0131radan olan her \u015fey al\u00e7ak ve baya\u011f\u0131d\u0131r?<\/p>\n Asli anlam\u0131nda\u00a0s\u0131radan<\/em> s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc t\u00fcm t\u00fcre \u00f6zg\u00fc ve b\u00fct\u00fcn t\u00fcr i\u00e7in ortak olan \u015fey anlam\u0131na gelir; bir ba\u015fka s\u00f6yleyi\u015fle t\u00fcr\u00fcn do\u011fu\u015ftan sahip oldu\u011fu \u015fey demektir. Bundan dolay\u0131 genel olarak insan t\u00fcr\u00fcndekilerden ba\u015fka ve daha fazla bir insan\u00a0s\u0131radan insan<\/em>d\u0131r. “Mutad (yahut vasat) insan” (Fr.\u00a0homme du commun<\/em>) \u00e7ok daha yumu\u015fak bir ifadedir ve daha \u00e7ok zihni nitelikleri ifade etmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r, “s\u0131radan kimse” ifadesi ise daha ziyade ahlaki bir anlamda.<\/p>\n T\u00fcr\u00fcn\u00fcn milyonlarca benzerinden fazla ve farkl\u0131 hi\u00e7 bir \u015feyi olmayan bir varl\u0131k ne t\u00fcr bir de\u011fere sahip olabilir? Milyonlar? Evet, tabiat\u0131n bitip t\u00fckenmez kayna\u011f\u0131ndan (\u00e7\u0131kan hava kabarc\u0131klar\u0131 gibi) ard\u0131 arkas\u0131 kesilmeksizin\u00a0secula seculorum\u00a0<\/em>(3) v\u00fccuda getirdi\u011fi s\u0131n\u0131rs\u0131z, sonsuz say\u0131da varl\u0131klar; \u00f6rs\u00fcn\u00fcn etraf\u0131nda u\u00e7u\u015fan maden c\u00fcruflar\u0131 ile demirci nas\u0131l ise, tabiat da bu milyonlar bahsinde o kadar c\u00f6mert davran\u0131r.<\/p>\n Dolay\u0131s\u0131yla t\u00fcr\u00fcne ait olanlardan ba\u015fka niteliklere sahip olmayan bir varl\u0131\u011f\u0131n t\u00fcrle s\u0131n\u0131rl\u0131 ve t\u00fcrce ko\u015fullanm\u0131\u015f olandan ba\u015fka bir hayata dair talepte bulunmamas\u0131 belli ki ancak do\u011fru olabilir.<\/p>\n Hayvanlar sadece t\u00fcre ait ay\u0131rt edici \u00f6zelli\u011fe sahipken ferdi bir karaktere sahip olman\u0131n sadece insan\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015fik vesilelerle daha \u00f6nce a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131m (4). Bununla beraber \u00e7o\u011fu insanda ger\u00e7ekte \u00e7ok \u00e7ok az ferdi bir karakter vard\u0131r ve neredeyse hepsinin belli gruplar halinde tasnif edilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.\u00a0Ce sont des\u00a0esp\u00e8ces\u00a0<\/em>(5). Onlar\u0131n arzular\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleri t\u0131pk\u0131 y\u00fczleri gibi b\u00fct\u00fcn t\u00fcr\u00fcnkiler – ve her hal\u00fck\u00e2rda mensup olduklar\u0131 s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131nkiler gibidir ve bu y\u00fczden \u00f6nemsiz, kaale al\u0131nmaya de\u011fmez, ortak bir tabiata sahiptir ve binlerle ifade edilebilecek miktarda mevcuttur. Ayr\u0131ca kural olarak, onlar\u0131n s\u00f6yleyecekleri ve yapacaklar\u0131 \u015feyi \u00f6nceden neredeyse tam olarak s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr: onlar\u0131n kendilerine \u00f6zg\u00fc al\u00e2meti farikalar\u0131 yoktur: onlar t\u0131pk\u0131 seri imalat mamulleri gibidirler.<\/p>\n \u015eu halde onlar\u0131n tabiatlar\u0131 t\u00fcr\u00fcn do\u011fas\u0131 i\u00e7erisinde kaybolmu\u015f ise e\u011fer, varl\u0131klar\u0131n\u0131n yahut hayatlar\u0131n\u0131n da b\u00f6yle olmas\u0131 icap etmez mi? S\u0131radanl\u0131\u011f\u0131n laneti insan\u0131 hayvanlar\u0131n mesabetine indirger, \u00e7\u00fcnk\u00fc onun tabiat\u0131 ve hayat\u0131 sadece t\u00fcr\u00fcnkiyle kar\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r (i\u00e7i\u00e7e ge\u00e7mi\u015ftir). S\u00f6ylemeye bile gerek yok ki tabiat\u0131 icab\u0131 ulu, muhte\u015fem veya soylu olan herhangi bir \u015fey, baya\u011f\u0131 ve ucuz olan\u0131 ifade-i\u015faret etmek i\u00e7in, yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmas\u0131 nedeniyle zikretti\u011fim tabirden – yani\u00a0s\u0131radan<\/em> s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcnden daha iyisinin bulunamayaca\u011f\u0131 bir d\u00fcnyada, hayat\u0131n\u0131 yaln\u0131z ba\u015f\u0131na s\u00fcrer.<\/p>\n ”<\/p>\n Arthur Schopenhauer, Se\u00e7kinlik ve S\u0131radanl\u0131k \u00dczerine, \u00e7ev. Ahmet Aydo\u011fan, Say Yay\u0131nlar\u0131, 2007 [?], s. 103-4.<\/p>\n