![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/elias-canetti-edebiyat%C3%A7%C4%B1lar-%C3%BCzerine.png?resize=275%2C401\")
<\/p>\n<\/p>\n
”<\/p>\n
Kafka’da edebiyat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n her t\u00fcr kibri eksiktir; o asla \u00f6v\u00fcnmez, \u00f6v\u00fcnmeyi bilmez. Kendini k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6r\u00fcr ve k\u00fc\u00e7\u00fck ad\u0131mlarla y\u00fcr\u00fcr. Ad\u0131m\u0131n\u0131 att\u0131\u011f\u0131 yerde, zeminin sa\u011flam olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hisseder. O, insan\u0131 ta\u015f\u0131maz; onun yan\u0131nda olundu\u011funda insan\u0131 hi\u00e7bir \u015fey ta\u015f\u0131maz. B\u00f6ylece, edebiyat\u00e7\u0131lar\u0131n kand\u0131rmacas\u0131na ve b\u00f6b\u00fcrlenmesine d\u00fc\u015fmez. \u00c7ok iyi hissetti\u011fi edebiyat\u00e7\u0131 ihti\u015fam\u0131 onun kendi s\u00f6zlerinde yok olmu\u015ftur. Onunla k\u00fc\u00e7\u00fck ad\u0131mlar atmak ve al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fc olmak zorundas\u0131n\u0131zd\u0131r. Yeni edebiyatta insan\u0131 b\u00f6yle al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fc yapan ba\u015fka hi\u00e7bir \u015fey yoktur. O, her hayat\u0131n \u015fi\u015firilmi\u015fli\u011fini indirger. Onu okurken insan iyi olmakla gurur duymaks\u0131z\u0131n iyi olur. Vaazlar, m\u00fcmini gururland\u0131r\u0131r. Kafka vaazdan vazge\u00e7er. Babas\u0131n\u0131n \u00f6\u011f\u00fctlerini iletmez; ilgin\u00e7 bir suskunluk, onun bu en b\u00fcy\u00fck meziyeti, o\u011fullara babalardan intikal eden \u00f6\u011f\u00fctler zinciri mekanizmas\u0131n\u0131 k\u0131rmas\u0131na izin verir. Onlar\u0131n kaba g\u00fcc\u00fcnden s\u0131yr\u0131l\u0131r; d\u0131\u015f enerjik yanlar\u0131, yani hayvansal yanlar\u0131 Kafka’da etkisiz kal\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k onlar\u0131n \u00f6z\u00fc onu bir o kadar \u00e7ok u\u011fra\u015ft\u0131r\u0131r. \u00d6\u011f\u00fctler onu\u00a0d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcr<\/em>. O, edebiyat\u00e7\u0131lar aras\u0131nda h\u00e2kimiyetin etkilemedi\u011fi tek kimsedir; onun uygulad\u0131\u011f\u0131 hi\u00e7bir h\u00e2kimiyet \u00e7e\u015fidi yoktur. O, Tanr\u0131y\u0131 babal\u0131\u011f\u0131n son kal\u0131nt\u0131lar\u0131ndan ar\u0131nd\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Geriye kalan, bir yarat\u0131c\u0131n\u0131n haklar\u0131na de\u011fil, hayat\u0131n kendisine ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcncelerin s\u0131k\u0131 ve bozulmaz a\u011f\u0131d\u0131r. \u00d6teki edebiyat\u00e7\u0131lar Tanr\u0131’y\u0131 taklit edip yarat\u0131c\u0131 olarak davran\u0131rlar. Asla bir Tanr\u0131 olmak istemeyen Kafka, hi\u00e7bir zaman da bir \u00e7ocuk de\u011fildi. Baz\u0131lar\u0131n\u0131n onda \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc bulduklar\u0131 ve beni de huzursuz eden \u015fey, onun s\u00fcrekli yeti\u015fkin halidir. Emir vermeksizin, ama oyun da oynamaks\u0131z\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr o.<\/p>\n Birka\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnce adam\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde, bunlar\u0131n say\u0131s\u0131 pek azd\u0131r, benli\u011fim tamamen iflas eder. Bunlar hi\u00e7 de en ba\u015far\u0131l\u0131 ki\u015filer de\u011fildir; b\u00f6yleleri, tam tersine insana olsa olsa batarlar. Kastettiklerim, daha ziyade, kendi ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131n arkas\u0131nda ula\u015f\u0131lmaz olan \u00f6nemli \u015feyleri g\u00f6renlerdir, \u00f6yle ki o ba\u015far\u0131 yok oluncaya kadar onlar\u0131 daralt\u0131r.<\/p>\n Bu ki\u015filerden biri benim i\u00e7in Kafka’d\u0131r ve onun \u00fczerimdeki etkisi mesel\u00e2, mukayese edilmeyecek kadar fazla i\u015fler ba\u015farm\u0131\u015f Proust’dan \u00e7ok daha derindir.<\/p>\n Kafka’y\u0131 okurken kimden b\u00f6yle utan\u0131yorsun?\u00a0\u2014 Sen, kendi g\u00fcc\u00fcnden utan\u0131yorsun.<\/p>\n Kafka’n\u0131n \u00f6n\u00fcnde bu bitmek bilmez k\u00fc\u00e7\u00fclme:<\/p>\n \u00d6n\u00fcme geleni\u00a0yedi\u011fim\u00a0<\/em>i\u00e7in mi? (ben ne yedi\u011fim \u00fczerine hi\u00e7 kafa yormam\u0131\u015f\u0131md\u0131r)<\/p>\n Benim yapamayaca\u011f\u0131m \u015fekilde dakikli\u011fe \u00f6zen g\u00f6sterdi\u011fi i\u00e7in mi? (ben sadece abart\u0131lar\u0131m\u0131n dakikli\u011fini bilirim)<\/p>\n Mutlu olabildi\u011fim ve bundan ka\u00e7\u0131nmad\u0131\u011f\u0131m ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in mi?<\/p>\n Ben kolayca ve \u00e7ekinmeden aktard\u0131\u011f\u0131m ve bunun ona ne kadar i\u011fren\u00e7 gelece\u011fini hissetti\u011fim i\u00e7in mi?<\/p>\n Kendinde bir tek iyi \u015fey g\u00f6rmek ona izin verilmedi\u011finden mi? (benze iyi \u015feylerle donanm\u0131\u015f haldeyim)<\/p>\n Onun hastal\u0131\u011f\u0131 m\u0131 bula\u015ft\u0131 bana da, \u015fimdi kendimden nefret etme tarz\u0131m\u0131 onunkiyle de\u011fi\u015ftirdim?<\/p>\n Kafka’dan gelen esinti: Sanki t\u0131nlayan bir zay\u0131fl\u0131k. Ama bu bir zay\u0131fl\u0131k de\u011fil; bu, \u00f6b\u00fcr taraftan vazge\u00e7me; bundan arta kalan ise vazge\u00e7menin t\u0131n\u0131s\u0131.<\/p>\n ”<\/p>\n Elias Canetti, Edebiyat\u00e7\u0131lar \u00dczerine, \u00e7ev. G\u00fcrsel Ayta\u00e7, Payel Yay\u0131nlar\u0131, 2007 [2004], s. 90-1<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"