{"id":1397,"date":"2018-05-09T22:30:01","date_gmt":"2018-05-09T19:30:01","guid":{"rendered":"http:\/\/yalpertem.com\/blog\/?p=1397"},"modified":"2025-11-03T21:21:14","modified_gmt":"2025-11-03T20:21:14","slug":"gospodinov-dogal-roman-ve-gozlemci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/2018\/05\/09\/gospodinov-dogal-roman-ve-gozlemci\/","title":{"rendered":"Gospodinov, Do\u011fal Roman ve G\u00f6zlemci"},"content":{"rendered":"<p>Do\u011fal Roman, \u00f6nemsiz bulunan ve yar\u0131-mundar \u015feyler, ve daha \u00f6nemli olan do\u011fa, evlilik, yaln\u0131zl\u0131k, edebiyat ve zavall\u0131l\u0131k \u00fczerine deneme-roman, ama yalan-roman de\u011fil. Nadiren ilgimi yitirdi\u011fim b\u00f6l\u00fcmleri olsa da Gospodinov&#8217;un 48 fragmanl\u0131k roman\u0131, beni \u00e7o\u011fu yerinde, son zamanlarda ilgimi \u00e7eken bir\u00e7ok meseleyle rab\u0131tal\u0131 oldu\u011fundan, yakalay\u0131verdi. Bir s\u00fcre \u00f6nce okusam, yar\u0131da b\u0131rakabilirdim. Roman\u0131n kal\u0131n hatt\u0131n\u0131 &#8220;apa\u00e7\u0131k, dibine kadar postmodern&#8221; olarak \u00e7izebilirim, bu hatt\u0131n i\u00e7ine sokulduktan sonraysa, roman boyu ileri s\u00fcr\u00fclen do\u011fa ilgisi, ba\u015fka bir romanda veyahut g\u00fcndelik sohbetlerde sa\u00e7malama olarak addedilecek ya da &#8220;bahsedilmesinin bile dayan\u0131lmaz bulunaca\u011f\u0131&#8221; konularla ilgilenmesi -tuvaletler, sinekler, kedi\/k\u00f6pek kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalar\u0131, toplu ya\u015fan\u0131lan bir evdeki oda kullan\u0131mlar\u0131 ve y\u00fcz y\u00fcze gelmekten ka\u00e7\u0131\u015flar-, ya\u015famdan k\u0131smen soyutlanm\u0131\u015f g\u00f6zlemci bireyi roman\u0131n anlat\u0131c\u0131s\u0131 konumuna sorgulayarak \u00e7eki\u015fi, \u00e7(al\u0131nm\u0131\u015f) s\u00f6zlerle, klasik roman ve \u00f6yk\u00fc a\u00e7\u0131l\u0131\u015flar\u0131n\u0131 montajlayarak roman\u0131n\u0131 bezemesi vb. bir\u00e7ok a\u00e7\u0131dan benim biricik romanlar\u0131mdan birisi olarak k\u0131ld\u0131 Do\u011fal Roman&#8217;\u0131. \u015eimdi onu t\u00fcketebilirim.<\/p>\n<p>Roman\u0131 okurken sayfa k\u0131v\u0131rma frekans\u0131m yer yer azal\u0131rken, bir noktada kitab\u0131 yok edici bir buru\u015fturuculu\u011fa evrildi. Art arda k\u0131vr\u0131lan sayfalar roman\u0131 fiziken k\u00fc\u00e7\u00fcltt\u00fc, katlanm\u0131\u015f bir cep roman\u0131 h\u00e2line getirdi. O k\u0131s\u0131mlardan birini buraya saklamak istedim. Sineklerin sonsuz g\u00f6zlerinden par\u00e7al\u0131 ger\u00e7ekli\u011fe, yaln\u0131z ba\u015f\u0131na kalmak ad\u0131na \u00fcretilen madde kullan\u0131m\u0131 pratiklerinden -uyu\u015fturucu olmas\u0131na gerek yok, parkta oturup milleti dinlemeyi sa\u011flayan bir gazete de olabilir- kulak yoluyla dura\u011fan g\u00f6zlemcili\u011fe evrilen, en g\u00fczeli de i\u00e7inde hik\u00e2ye anlat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve romanc\u0131l\u0131\u011fa dair sorgulamalar ta\u015f\u0131yan bu birka\u00e7 b\u00f6l\u00fcml\u00fck uzun al\u0131nt\u0131 kimseye bir \u015fey ifade eder mi bilmiyorum.<\/p>\n<p>Son olarak, ben edebi seyahatimi \u0130leti\u015fim, Metis, Ayr\u0131nt\u0131, Can, YKY, \u0130\u015f K\u00fclt\u00fcr, Sel ile i\u00e7eriden sakatlam\u0131\u015fken, eskilerden Adam ve Nisan&#8217;a bakar, yok olur da fanteziye ka\u00e7arsam Siren (bu ilk listeyi de zorlar), Monokl, Dedalus, Everest, Jaguar, April, Helikopter, Yordam (Mieville) ve \u0130thaki&#8217;den (bilim kurgu) belki haberdar olurken bu roman\u0131 zaman\u0131nda Apollon Yay\u0131nc\u0131l\u0131k basm\u0131\u015f, hi\u00e7 haberim olmam\u0131\u015f. Keyif verici bir k\u00fclt\u00fcrel hegemonyan\u0131n alt\u0131nda hissediyorum kendimi.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"1406\" data-permalink=\"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/2018\/05\/09\/gospodinov-dogal-roman-ve-gozlemci\/georgi-gospodinov-dogal-roman-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/georgi-gospodinov-do%C4%9Fal-roman.jpg?fit=265%2C400&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"265,400\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"georgi gospodinov &amp;#8211; do\u011fal roman\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/georgi-gospodinov-do%C4%9Fal-roman.jpg?fit=265%2C400&amp;ssl=1\" class=\"wp-image-1406 aligncenter\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/georgi-gospodinov-do%C4%9Fal-roman.jpg?resize=300%2C453\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"453\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/georgi-gospodinov-do%C4%9Fal-roman.jpg?resize=199%2C300&amp;ssl=1 199w, https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/georgi-gospodinov-do%C4%9Fal-roman.jpg?w=265&amp;ssl=1 265w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>&#8221;<\/p>\n<p>29. S\u0130NEKLER\u0130N DO\u011eAL TAR\u0130H\u0130&#8217;NE DO\u011eRU<\/p>\n<p>Sinekler \u00e7ift kanatl\u0131lar\u0131n grubuna girer ve bir \u00e7ift iyi geli\u015fmi\u015f \u00f6n kanada sahiptir. Sineklerin \u00e7o\u011fu ezelder beri insan\u0131n etkinliklerine ba\u011fl\u0131 olarak onun etraf\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r, bu nedenle onlara\u00a0<em>sinantropik<\/em> hayvan denir (<em>sin<\/em>\u00a0\u2013 beraber,\u00a0<em>antropos<\/em>\u00a0\u2013 insan). \u0130nsan\u0131n evinde, onun d\u0131\u015fk\u0131s\u0131 etraf\u0131nda, \u00e7\u00f6pl\u00fcklerde vs. bar\u0131n\u0131rlar. Bu anlamda bug\u00fcn tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z tipik sinantropik sine\u011fin, istemeyerek insan taraf\u0131ndan yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 varsay\u0131labilir. Veya insan\u0131n \u00e7\u00f6p\u00e7\u00fcl\u00fck faaliyetleri taraf\u0131ndan. Baz\u0131 biliminsanlar\u0131 onlar\u0131n insandan \u00f6nce de mevcut oldu\u011funu ve o zamanlar da ceset ve d\u0131\u015fk\u0131larla beslendi\u011fini iddia ediyor. Ama insan\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla sineklerin onda hemen ev sahiplerini g\u00f6rd\u00fcklerini ve evine girip orada yap\u0131\u015f\u0131k kald\u0131klar\u0131n\u0131 reddetmiyorlar. O g\u00fcnden bu yana ev sahibi -sadece sofras\u0131ndan kalanlar\u0131 istemelerine ra\u011fmen- \u0131srarc\u0131 misafirleriyle bar\u0131\u015f sa\u011flayamam\u0131\u015ft\u0131r ve onlar\u0131 her y\u00f6ntemle kovmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Onlar\u0131 d\u0131\u015far\u0131da tutmak i\u00e7in kap\u0131lara tel takar, onlar\u0131 ezmek i\u00e7in ucuna bir par\u00e7a bezin ili\u015ftirildi\u011fi sopalar ve bo\u011fmak i\u00e7in sirke dolu kaplar kullan\u0131r; onlar\u0131 elleriyle yakalay\u0131p kibrit kutusuna doldurur. K\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar\u0131n uygulad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6ntem \u00e7ok daha etkilidir: Bir sinek yakalan\u0131r ve iki kanad\u0131 kopart\u0131l\u0131r, b\u00f6ylelikle sinek \u00e2n\u0131nda \u00e7ift kanatl\u0131lar s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kal\u0131r, zavall\u0131 bir piyadeye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr ve di\u011fer sineklere ibret olsun ve korku sa\u00e7s\u0131n diye b\u0131rak\u0131l\u0131r. \u0130nsanlar t\u00fcm bunlar\u0131 sadece sine\u011fin ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funu ve yarar sa\u011flayabilece\u011fini anlamad\u0131klar\u0131 i\u00e7in yapar ve neyse ki kayda de\u011fer bir ba\u015far\u0131 elde edemezler.<\/p>\n<p>Her \u015feyden \u00f6nce sinek par\u00e7alay\u0131c\u0131 \u00f6zelli\u011fe sahip bir organizmad\u0131r, yani kompleks organik maddeleri -cesetler, le\u015f, \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f et, d\u0131\u015fk\u0131- par\u00e7alay\u0131p inorganik maddeye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr, o da bitkiler taraf\u0131ndan tekrar kullan\u0131l\u0131r. B\u00f6ylece s\u0131radan bir ev sine\u011fi (<em>Musca domestica<\/em>) veya \u00e7i\u00e7ek sine\u011fi (<em>Eristalis tenax<\/em>), hatta mavi \u015fi\u015fe sine\u011fi (<em>Calliphora vomitaria<\/em>) bile, alm\u0131\u015f ba\u015f\u0131n\u0131 giden bir organik evrimin do\u011fal bir k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131s\u0131 g\u00f6revini g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n<p>\u00c7ift kanatl\u0131lar\u0131n, \u00f6zellikle sineklerin yap\u0131s\u0131 son derece ilgin\u00e7tir. Sinek g\u00f6z\u00fc ger\u00e7ek bir itiraft\u0131r. \u0130yi geli\u015fmi\u015ftir ve neredeyse t\u00fcm kafay\u0131 kaplar. G\u00f6z\u00fc asl\u0131nda binlerce minik g\u00f6zden (aral\u0131ktan) olu\u015fur; her biri alt\u0131gendir ve hafif\u00e7e kabar\u0131kt\u0131r. Sineklerin miyop oldu\u011fu kabul edilmi\u015ftir ama yery\u00fcz\u00fcnde daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131, daha detayl\u0131 bir bak\u0131\u015f d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir mi? Baz\u0131 romanc\u0131lar\u0131n teknik olarak kulland\u0131\u011f\u0131\u00a0<em>fragmantasyon<\/em> asl\u0131nda sine\u011fin g\u00f6z\u00fcnden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bir sine\u011fi konu\u015fturabilsek ortaya nas\u0131l bir roman \u00e7\u0131kar acaba&#8230;<\/p>\n<p>Bir sine\u011fi konu\u015fturabilsek ortaya nas\u0131l bir roman \u00e7\u0131kar acaba&#8230; Onun do\u011fal olarak bizimkinden farkl\u0131 bir dile sahip oldu\u011fundan \u015f\u00fcphem yok. \u015eu anda sine\u011fi merak eden ben oldu\u011fum i\u00e7in (sinek neden beni merak etmiyor?) dilinin mekanizmas\u0131n\u0131 benim ke\u015ffetmem laz\u0131m. Bildi\u011fim kadar\u0131yla ar\u0131lar\u0131n dili u\u00e7ma esnas\u0131nda \u00e7izdikleri fig\u00fcrlerle ba\u011flant\u0131l\u0131. Ayn\u0131 ba\u011flant\u0131 sineklerde de aranabilir. Ev sine\u011fi insanlara en yak\u0131n oland\u0131r, her zaman el alt\u0131ndad\u0131r. Laf\u0131n geli\u015fi &#8220;el alt\u0131nda&#8221; dedim. \u0130nsan onunla her zaman tam da bu \u015fekilde konu\u015fmu\u015ftur. Ba\u015fka bir dil arad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda &#8220;lafun geli\u015fi&#8221;nden ka\u00e7\u0131nmal\u0131y\u0131z, o nedenle sinekleri g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6n\u00fcnde tuttu\u011fumuzu s\u00f6yleyece\u011fiz. Bu dili \u00f6\u011frenmenin ikinci a\u015famas\u0131na, &#8220;tek bir sinekle konu\u015fma yetisi kazanma&#8221; diyebiliriz. Bu, g\u00fcnlerce s\u00fcren bir g\u00f6zlem ve tek bir sinek gerektiriyor. Her sinek kendine \u00f6zg\u00fc bir u\u00e7u\u015fa, yani dile sahiptir. Baz\u0131lar\u0131 daha gevezedir ve havada daha uzun dola\u015f\u0131r; baz\u0131lar\u0131ysa a\u011f\u0131r a\u011f\u0131r konu\u015fur, c\u00fcmlelerin ortas\u0131nda bir yerlere konar, ba\u015fa d\u00f6ner ve sonu\u00e7 olarak anlat\u0131n\u0131n ucunu ka\u00e7\u0131r\u0131r. Anlat\u0131lar\u0131n\u0131 pek fazla s\u00fcslemeyen, nerede duraca\u011f\u0131n\u0131 bilen, a\u00e7\u0131k ve temiz bir u\u00e7u\u015fa sahip sineklerin aranmas\u0131 \u00f6nemlidir. Bilgiden yoksun bir ki\u015fi i\u00e7in t\u00fcm sinekler ayn\u0131d\u0131r. E\u011fer bu yabanc\u0131 dili \u00f6\u011frenme konusunda kendini geli\u015ftirme karar\u0131 alan ki\u015fi tek bir sine\u011fin yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f g\u00f6zlem a\u015famas\u0131n\u0131 g\u00f6zard\u0131 ederse, farkl\u0131 sinekleri kolayca birbirine kar\u0131\u015ft\u0131racak ve s\u00fcrekli bir \u00f6yk\u00fcden ba\u015fka bir \u00f6yk\u00fcye ge\u00e7ecektir.<\/p>\n<p>30.<\/p>\n<p style=\"padding-left: 300px; text-align: left;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><em>\u00c7\u00fcnk\u00fc sinek \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcnde ve \u00fczerine k\u00fcl serpildi\u011finde, dirilir, bir t\u00fcr yeniden do\u011fu\u015f ger\u00e7ekle\u015fir ve ba\u015fka bir hayat yeniden ba\u015flar.<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 210px; text-align: right;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Lucian, &#8220;Sine\u011fe Methiye&#8221;<\/span><\/p>\n<p>Son zamanlarda, en hafif ifadeyle tuhaf say\u0131labilecek ama semptomatik olarak da g\u00f6r\u00fclebilecek bir \u015feyle u\u011fra\u015f\u0131yorum. Sinekleri ve&#8230; do\u011frudan s\u00f6yleyece\u011fim, onlar\u0131n \u00f6yk\u00fclerini inceliyorum. Bu u\u011fra\u015f\u0131m\u0131 kolayla\u015ft\u0131ran bir nokta var &#8211; g\u00f6zlemlenen obje her zaman g\u00f6z\u00fcm\u00fcn \u00f6n\u00fcnde. Di\u011fer herkesin de g\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcnde, bu y\u00fczden de onlar i\u00e7in g\u00f6r\u00fcnmez durumda.<\/p>\n<p>Sineklere kar\u015f\u0131 bu ani ilgimin nedeni mi? Kendimi, yazmak istedi\u011fim romandan kaynakland\u0131\u011f\u0131na ikna etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Sine\u011fin bak\u0131\u015f\u0131n\u0131 an\u0131msatan \u00e7oky\u00f6nl\u00fc bir roman. Ve onun gibi, ayr\u0131nt\u0131larla, s\u0131radan g\u00f6z\u00fcn g\u00f6rmedi\u011fi k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck \u015feylerle dolu bir roman. Sinekler gibi s\u0131radan bir roman. \u0130\u015fte, itiraf ediyorum, sinekler bana bu y\u00fczden laz\u0131m. Ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131n \u00fczerinde u\u00e7u\u015fan, tavanda uyuklayan, masan\u0131n \u00fczerinde gezinen, ayn\u0131 anda da \u00e7\u00fcr\u00fcyen cesetlerin, tuvalet deliklerinin i\u00e7ine yumurtlayan bu ha\u015fereler -bir tek onlar ilahi olanla tuvaletin yeralt\u0131 \u00e2lemini birbirine ba\u011flayabilir.<\/p>\n<p>Sinek d\u00fcnyan\u0131n arabulucusudur, \u015feytan ve mele\u011fin bir aradaki halidir. Bir roman i\u00e7in daha iyi bir model, daya iyi bir alegori olabilir mi? \u015e\u00f6yle diyor Eflatun\u00a0<em>\u0130on<\/em>&#8216;da: &#8220;\u015eair \u00f6z\u00fcnde hafif, u\u00e7ucu ve kutsal bir varl\u0131kt\u0131r, sadece kendinden ge\u00e7ince ve akl\u0131 ka\u00e7\u0131nca, sadece mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 yitirince yaratma yetisine sahiptir.&#8221; Bir nevi \u00e7\u0131ld\u0131rm\u0131\u015f bir sinek. Eflatun&#8217;un \u015fairlerle aras\u0131n\u0131n hi\u00e7bir zaman pek iyi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz.<\/p>\n<p>M\u00fckemmel roman, farkl\u0131 olaylar\u0131 birbirine ba\u011flayan ipin u\u00e7u\u015fan bir sinek oldu\u011fu romand\u0131r. Tekrarlayabilirim -olaylar\u0131 birbirine ba\u011flayan ip u\u00e7u\u015fan bir sinek olmal\u0131.<\/p>\n<p>Ve tekrar &#8211; bir sinek.<\/p>\n<p>Sinek. Si-nek. Siiii-nek. Sinek. Sinek. Sinek. Sinek. Sinek. Sinek. Sinek. Sinek. Sinek. Sinek. Sinek.<\/p>\n<p>Peki, sineklere hayranl\u0131kla bakmam\u0131n, tuvalete ve t\u00fcm bu do\u011fal \u00f6yk\u00fcye g\u00f6m\u00fclmemin bir makul nedeni daha var: etrafta u\u00e7u\u015fan di\u011fer sinekleri incelerken birka\u00e7 saatli\u011fine susturabildi\u011fim \u0131srarc\u0131 bir neden, adeta bir ba\u015fka sinek. Ama o i\u00e7imde kal\u0131yor. Kafatas\u0131m\u0131n i\u00e7indeki sine\u011fin bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yoluna ihtiyac\u0131 var.<\/p>\n<p>31.<\/p>\n<p>A\u011f, bal\u0131k yakalamaya yarar\u00a0\u2013 bal\u0131k yakaland\u0131ktan sonra a\u011f unutulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Kapan, tav\u015fan\u0131 yakalamaya yarar\u00a0\u2013tav\u015fan yakaland\u0131ktan sonra kapan unutulur.<\/p>\n<p>Kelimeler, anlam\u0131 yakalamak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r, anlam yakaland\u0131ktan sonra kelimeler unutulabilir.<\/p>\n<p>Ke\u015fke kelimeleri unutan birini bulabilsem de onunla muhabbet etsem.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">Chuang Tzu, M\u00d6 4. yy.<\/p>\n<p>32.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">O \u00f6yk\u00fc toplar ama kendi \u00f6yk\u00fcs\u00fc yoktur.<\/span><\/p>\n<p>Sabah erken kalk\u0131yorum. Giyinip pazara gidiyorum. Nadiren bir \u015fey al\u0131yorum. Tezg\u00e2hlar\u0131 a\u011f\u0131r a\u011f\u0131r dola\u015f\u0131yorum, t\u00fcm meyve ve sebzeleri inceliyorum. Sat\u0131c\u0131lara dikkat etmiyorum. Sadece bak\u0131yorum. S\u0131cak renkler ve yuvarlak \u015fekiller \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcncelere dal\u0131yorum. Bu egzersize &#8220;g\u00f6zler i\u00e7in vitamin&#8221; ad\u0131n\u0131 verdim. Sadece harflere bakt\u0131\u011f\u0131n uzun gecelerden sonra iyi geliyor. Sonra gazete al\u0131yorum. T\u00fcr\u00fc fark etmiyor. Gazete, sigara gibi, bir masada veya bankta tek ba\u015f\u0131na bir saatten daha uzun s\u00fcre kalmak i\u00e7in bir bahane. G\u00f6ze \u00e7arpm\u0131yorsun. Okuyorsun ve insanlar\u0131n ne konu\u015ftu\u011funu dinliyorsun. Yoksa konu\u015fmay\u0131 unutaca\u011f\u0131m. Konu\u015fmak gelmiyor i\u00e7imden, son g\u00fcnlerde bunu yapt\u0131m m\u0131 hat\u0131rlam\u0131yorum ama iyi bir dinleyiciyim. Pazar\u0131n yan\u0131ndaki kafede konu\u015fma konular\u0131 \u00f6nceden mevsime g\u00f6re belirlenmi\u015f durumda. B\u00f6ylece may\u0131sta mezuniyet partileri, haziranda gelecek izinler, temmuzda \u00fcniversite s\u0131navlar\u0131, a\u011fustosta berbat ge\u00e7en tatiller, eyl\u00fclde tur\u015fu ve birinci s\u0131n\u0131fa ba\u015flayan \u00f6\u011frencilerin defterleri hakk\u0131nda konu\u015fuluyor. T\u00fcm bunlar beni rahatlat\u0131yor. Demek bir yerlerde, hem de bana \u00e7ok yak\u0131n bir yerlerde, hayat sakince ve lokantadaki \u00e7orba -ana yemek- tatl\u0131 d\u00fczeninde devam ediyor. Gazetenin arkas\u0131na ge\u00e7ip insanlar\u0131n ne konu\u015ftu\u011funu dinliyorum, sohbetlerinin i\u00e7inde \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcyorum, kahve i\u00e7indeki k\u00fcp \u015feker gibi. E\u011fer dikizlemek g\u00f6z ve bak\u0131\u015fla ilgiliyse, gizli gizli dinlemeye ne denir? Bir t\u00fcr kulak r\u00f6ntgencili\u011fi.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte otuzlu ya\u015flarda iki kad\u0131n. Benim masamda oturuyor ve \u00e7ene \u00e7al\u0131yorlar. Biri alt\u0131 ya\u015f\u0131ndaki o\u011fluyla gelmi\u015f; \u00e7ocuk etrafta dola\u015f\u0131yor ve annesine yakla\u015f\u0131r yakla\u015fmaz sohbetleri, ona pastadan bir par\u00e7a daha verene kadar duruyor, sonra hi\u00e7 kesilmemi\u015f gibi kolayca devam ediyor. Onlar i\u00e7in neredeyse g\u00f6r\u00fcnmezim. En az\u0131ndan herhangi bir tedirginlik belirtisi g\u00f6stermiyorlar. \u00c7ocuksuz olan\u0131n s\u00f6yledikleri:<\/p>\n<p>&#8220;Evleneli alt\u0131 y\u0131l oldu ve bu geri zek\u00e2l\u0131 beni h\u00e2l\u00e2 affetmiyor.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Manyak,&#8221; diye cevap veriyor di\u011feri.<\/p>\n<p>&#8220;Benimle sadece \u00e2det g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcmde yatmaya devam ediyor. Ayda be\u015f g\u00fcn. Geri kalan zamanda beni g\u00f6rmek istemiyor. Ben ona yana\u015ft\u0131k\u00e7a o daha fazla \u00f6fkeleniyor. \u015eimdi dairede yaln\u0131z\u0131z, her g\u00fcn yapabiliriz. Ama hay\u0131r. Ba\u011f\u0131r\u0131p \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor. Beni g\u00f6rmek istemedi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. K\u00f6pek, diyor, benimle evlenmeden \u00f6nce mahallede vermedi\u011fin kalmad\u0131.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Ne istiyormu\u015f bu herif?&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Bir y\u0131l dayanamad\u0131n diyor. Ona romanlardaki gibi evlenece\u011fimize s\u00f6z vermi\u015ftim, birbirimizin ilki olacakm\u0131\u015f\u0131z. Ben Brooke Shields miyim sanki?&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Brook Shields&#8217;in bakire oldu\u011funu mu san\u0131yorsun? Eee, sonra?&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;\u015eu kadar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyeyim, onu sonuna kadar bekledim. Ama onu Komi&#8217;de iki ay daha tuttular. Ben de ta\u015ftan de\u011filim herhalde. (Burada dayanamay\u0131p kahvemden bir yudum i\u00e7erken \u015f\u00f6yle bir g\u00f6z at\u0131yorum. Ger\u00e7ekten ta\u015ftan de\u011fil\u00a0\u2013 neredeyse bir gen\u00e7 k\u0131z\u0131nki kadar ufak, k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131 \u015fekilde sivrilen g\u00f6\u011f\u00fcsler, hafif\u00e7e geni\u015flemeye ba\u015flam\u0131\u015f kal\u00e7alar, h\u00e2l\u00e2 diri ve al\u0131ml\u0131 bacaklar, \u00fczerinde g\u00fcne\u015ften rengi a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f belli belirsiz t\u00fcyler.) Ve kesinlikle rastlant\u0131 sonucu oldu. Bilirsin i\u015fte, biraz i\u00e7ersin, gev\u015fersin, g\u00fcya sadece bir el atarlar, ve&#8230; hadi bakal\u0131m. Yirmi be\u015f ya\u015f\u0131nday\u0131m. Adam kanad\u0131\u011f\u0131m\u0131 g\u00f6r\u00fcnce neredeyse akl\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131r\u0131yordu. Herhalde mahalledeki son bakireydim. Ne rezillik. Utanc\u0131mdan \u00f6ld\u00fcm. Sonra bu adamla bir \u015fey olmad\u0131, onu bir daha g\u00f6rmedim, herhalde bana h\u00e2l\u00e2 k\u00fcfrediyordur. \u0130ki hafta sonra Kir\u00e7o d\u00f6nd\u00fc, d\u00fc\u011f\u00fcn i\u00e7in art\u0131k belirlenmi\u015f bir g\u00fcn\u00fcm\u00fcz vard\u0131. O bir yemek tak\u0131mlar\u0131 alm\u0131\u015f, y\u00fcz\u00fckler, bir g\u00f6rsen&#8230;&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;\u00c7\u00fcnk\u00fc alt\u0131n orada ucuz.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Baya\u011f\u0131 bir para biriktirmi\u015fti, \u015feker gibi bir d\u00fc\u011f\u00fcn yapt\u0131k. Sonra da bakire olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131 \u00f6\u011frenince&#8230; ba\u015flamas\u0131n m\u0131 ba\u011f\u0131rmaya, onu aldatm\u0131\u015f\u0131m, o orada kad\u0131n y\u00fcz\u00fc g\u00f6rmemi\u015f, iki vardiya \u00e7\u0131kar\u0131yormu\u015f, di\u011ferleri onunla dalga ge\u00e7mekte hakl\u0131ym\u0131\u015f, ben burada kuyru\u011fumu sallarken bana g\u00fcvendi\u011fi, benim u\u011fruma ter d\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in dalga ge\u00e7iyorlarm\u0131\u015f. \u00dc\u00e7 ay bana elini s\u00fcrmedi. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc ay \u00e2detimi bekledi ve ilk defa birlikte olduk. Ben, diyor, ilkin olamad\u0131m ama \u015fimdi her zaman ilk sefer gibi olacak. \u00dc\u00e7 g\u00fcn, kanad\u0131\u011f\u0131m s\u00fcrece, \u00fczerimden kalkmad\u0131. \u00e2detim \u00e7ok sanc\u0131l\u0131 ge\u00e7ti\u011finden h\u0131\u00e7k\u0131r\u0131yorum, \u00e7\u0131\u011fl\u0131k at\u0131yorum, kendimi geri \u00e7ekiyorum&#8230; Onunsa daha da ho\u015funa gidiyor. \u0130stedi\u011fi bu ya, bakireymi\u015fim gibi.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Adam hasta. Ama sen de tam dayakl\u0131ks\u0131n ha, ona h\u00e2l\u00e2 katlan\u0131yorsun.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Onun i\u00e7in kolay oldu\u011funu mu san\u0131yorsun? K\u00f6t\u00fc biri de\u011fil asl\u0131nda. \u015eu delili\u011fi de olmasa. Ay\u0131n geri kalan k\u0131sm\u0131nda ne yap\u0131yor bilmiyorum. Banyoda kendi mi hallediyor, ba\u015fka bir kad\u0131n m\u0131 var, bilmiyorum. Onu \u00e2detli de\u011filken en az\u0131ndan bir kez yapmaya zorluyorum. Bir hamile kalsam&#8230;&#8221;<\/p>\n<p>Daha fazla kalmam uygun olmayacak. Kalk\u0131p \u00e7\u0131k\u0131yorum. Onlarsa beni sanki yeni fark ediyor, konu\u015fmay\u0131 kesip \u00f6zenle kahvelerini yudumluyorlar. Eve do\u011fru y\u00fcr\u00fcrken bu kad\u0131nlarla yar\u0131m saatli\u011fine kendi kocalar\u0131yla asla olamayacaklar\u0131 kadar samimi oldu\u011fumu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u00dcz\u00fcc\u00fc bir sonu\u00e7. Bir yerlerde kendi kar\u0131nla senden daha samimi olan ba\u015fka erkekler var demek.<\/p>\n<p>&#8221;<\/p>\n<p>Georgi Gospodinov, Do\u011fal Roman, \u00e7ev. Hasine \u015een Karadeniz, Metis Yay\u0131nlar\u0131, 2018 [1999], s. 85-93.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Do\u011fal Roman, \u00f6nemsiz bulunan ve yar\u0131-mundar \u015feyler, ve daha \u00f6nemli olan do\u011fa, evlilik, yaln\u0131zl\u0131k, edebiyat ve zavall\u0131l\u0131k \u00fczerine deneme-roman, ama yalan-roman de\u011fil. Nadiren ilgimi yitirdi\u011fim b\u00f6l\u00fcmleri olsa da Gospodinov&#8217;un 48 fragmanl\u0131k roman\u0131, beni \u00e7o\u011fu yerinde, son zamanlarda ilgimi \u00e7eken bir\u00e7ok meseleyle rab\u0131tal\u0131 oldu\u011fundan, yakalay\u0131verdi. Bir s\u00fcre \u00f6nce okusam, yar\u0131da b\u0131rakabilirdim. Roman\u0131n kal\u0131n hatt\u0131n\u0131 &#8220;apa\u00e7\u0131k, dibine &hellip; <a href=\"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/2018\/05\/09\/gospodinov-dogal-roman-ve-gozlemci\/\" class=\"more-link\">Continue reading <span class=\"screen-reader-text\">Gospodinov, Do\u011fal Roman ve G\u00f6zlemci<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[31,1,8],"tags":[383,382,344],"class_list":["post-1397","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-deneme","category-genel","category-roman","tag-dogal-roman","tag-georgi-gospodinov","tag-gozlemci"],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p9WYIs-mx","jetpack-related-posts":[{"id":3379,"url":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/2020\/04\/15\/kundera-ironi-uzerine\/","url_meta":{"origin":1397,"position":0},"title":"Kundera, Roman ve \u0130roni","author":"yalpertem","date":"15 April 2020","format":false,"excerpt":"Kundera ironiyi roman t\u00fcr\u00fcne i\u00e7kin bir \u00f6zellik olarak g\u00f6r\u00fcyor. \u0130roniden bahsederken onu bir s\u00f6z sanat\u0131 olarak de\u011fil, genel bir yakla\u015f\u0131m olarak an\u0131yor genelde. Her ne kadar ironi dese de, bahsetti\u011fi yakla\u015f\u0131m benim kafamda keskin h\u00e2liyle bir ironidense mu\u011flak bir ironi gibi \u00e7\u0131nl\u0131yor. S\u00f6ylemek istedi\u011fini o kadar kolay a\u00e7\u0131k etmeyen tevriye'de\u2026","rel":"","context":"In &quot;al\u0131nt\u0131&quot;","block_context":{"text":"al\u0131nt\u0131","link":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/category\/alinti\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/milan-kundera-roman-sanat%C4%B1-193x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":175,"url":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/2017\/03\/16\/romancinin-romani-j-m-coetzee\/","url_meta":{"origin":1397,"position":1},"title":"Romanc\u0131n\u0131n Roman\u0131 &#8211; J. M. Coetzee","author":"yalpertem","date":"16 March 2017","format":false,"excerpt":"T\u00fcrk\u00e7eye Romanc\u0131n\u0131n Roman\u0131 olarak \u00e7evrilen bu metni internette \u201cNovelist\u2019s Novel\u201d diye birka\u00e7 kere arat\u0131p bulamay\u0131p, orijinal ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n romandaki yazar\u0131n ad\u0131 olan \u201cElisabeth Costello\u201d oldu\u011funu \u00f6\u011frendim (O zamanlar ya kitaplar\u0131n orijinal adlar\u0131n\u0131n kitab\u0131n ba\u015f\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmiyordum ya da o g\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcnememi\u015fim). Romanc\u0131n\u0131n Roman\u0131, cesur ve iki yoruma a\u00e7\u0131k bir \u00e7eviri hamlesi,\u2026","rel":"","context":"In &quot;genel&quot;","block_context":{"text":"genel","link":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/category\/genel\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/romancinin-romani-jm-coetzee-min-192x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":1756,"url":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/2018\/06\/22\/barthes-fotograf-cagi-ve-olum-uzerine\/","url_meta":{"origin":1397,"position":2},"title":"Barthes, Foto\u011fraf (\u00c7a\u011f\u0131) ve \u00d6l\u00fcm \u00dczerine","author":"yalpertem","date":"22 June 2018","format":false,"excerpt":"\u00d6l\u00fcm olgusu foto\u011fraf \u00fczerine yaz\u0131lm\u0131\u015f metinlere bakarken s\u0131kl\u0131kla kar\u015f\u0131ma \u00e7\u0131kard\u0131. Barthes'\u0131n a\u015fa\u011f\u0131daki pasaj\u0131 ise ilk sars\u0131lmayd\u0131. Tabi foto\u011fraftan \u00f6nce resimde konu\u015fuyorlarm\u0131\u015f(t\u0131r) bunu, \u00f6l\u00fc do\u011fa diye terimleri bile var, foto\u011frafta b\u00f6yle bir terim var m\u0131 bilmiyorum. En pop\u00fcler bilgilerden birisi: Viktoryen d\u00f6nemde foto\u011fraf\u0131n s\u0131k\u00e7a \u00f6l\u00fcleri kay\u0131t alt\u0131na alma amac\u0131yla (post-mortem) kullan\u0131lmas\u0131\u2026","rel":"","context":"In &quot;al\u0131nt\u0131&quot;","block_context":{"text":"al\u0131nt\u0131","link":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/category\/alinti\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/roland-barthes-camera-lucida-foto%C4%9Fraf-%C3%BCzerine-d%C3%BC%C5%9F%C3%BCnceler-206x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":2813,"url":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/2019\/11\/10\/elif-batuman-budala-okuma-notlari\/","url_meta":{"origin":1397,"position":3},"title":"Elif Batuman | Budala (Okuma Notlar\u0131)","author":"yalpertem","date":"10 November 2019","format":false,"excerpt":"Budala, T\u00fcrkiye\u2019den ABD\u2019ye g\u00f6\u00e7m\u00fc\u015f bir ailenin k\u0131z\u0131 Selin\u2019in \u00fcniversitedeki ilk y\u0131l\u0131ndaki kar\u015f\u0131la\u015fmalar\u0131n\u0131 konu ediyor. Selin, 90\u2019lar\u0131n ortas\u0131nda Harvard\u2019da e-postayla, ilk a\u015fk\u0131yla, Macaristan\u2019da \u00f6\u011fretmenlik yapma deneyimiyle tan\u0131\u015f\u0131yor. Bir yazar\u0131n b\u00fcy\u00fcme roman\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclebilecek kitap, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde Elif Batuman\u2019\u0131n kendi ba\u015f\u0131ndan ge\u00e7en olaylardan yola \u00e7\u0131k\u0131yor.","rel":"","context":"In &quot;okuma notlar\u0131&quot;","block_context":{"text":"okuma notlar\u0131","link":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/category\/ders-notlari\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/elif-batuman-budala-198x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":1960,"url":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/2018\/08\/18\/peter-stamm-yedi-gun-okuma-notlari\/","url_meta":{"origin":1397,"position":4},"title":"Peter Stamm &#8211; Yedi Y\u0131l (Okuma Notlar\u0131)","author":"yalpertem","date":"18 August 2018","format":false,"excerpt":"(Yine dandik bir okuma notu yazma hevesini bile tamamlayamad\u0131m, asla tamamlayamayaca\u011f\u0131m\u0131 fark edince, yar\u0131m olarak b\u0131rakay\u0131m dedim.) Kitab\u0131n kapak foto\u011fraf\u0131: tertemiz, \u00fct\u00fcl\u00fc, beyaz yatak \u00f6rt\u00fcs\u00fc ve yast\u0131\u011f\u0131n \u00fczerinde belli bir a\u011f\u0131rl\u0131kla \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fc olu\u015fturan k\u0131rm\u0131z\u0131 elma. Kusursuz gibi g\u00f6r\u00fcnen d\u00fczenli bir yatak odas\u0131na s\u0131zan \u201cilk g\u00fcnah\u201d\u0131 imliyor olmal\u0131. Dini ve mitik\u2026","rel":"","context":"In &quot;okuma notlar\u0131&quot;","block_context":{"text":"okuma notlar\u0131","link":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/category\/ders-notlari\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/peter-stamm-yedi-y%C4%B1l-kapak.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":3292,"url":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/2020\/03\/23\/lerner-ironi-ve-samimiyet-2204\/","url_meta":{"origin":1397,"position":5},"title":"Lerner, \u0130roni ve Samimiyet: 22:04","author":"yalpertem","date":"23 March 2020","format":false,"excerpt":"Birka\u00e7 ay \u00f6nce, bir \u00f6dev i\u00e7in, bir kitap yaz\u0131s\u0131 \u00fczerine yaz\u0131 yazmay\u0131 denemi\u015ftim. Yaz\u0131 \u00e7ok k\u00f6t\u00fc oldu ama en az\u0131ndan bana Ben Lerner ve ironi bir d\u00fc\u015f\u00fcnme f\u0131rsat\u0131 verdi. Vaktim k\u0131sa oldu\u011fu i\u00e7in \"okuma\" f\u0131rsat\u0131 veremedi. \u0130roni ve samimiyet \u00fczerine okuduk\u00e7a buraya par\u00e7alar eklemek istiyorum. Kitap ele\u015ftirisini yazan Darmin Hadzibegovi\u00e7\u2026","rel":"","context":"In &quot;okuma notlar\u0131&quot;","block_context":{"text":"okuma notlar\u0131","link":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/category\/ders-notlari\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/ben-lerner-22_04-194x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1397","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1397"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1397\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7427,"href":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1397\/revisions\/7427"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1397"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1397"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1397"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}