![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/jean-baudrillard-sessiz-y%C4%B1%C4%9F%C4%B1nlar%C4%B1n-g%C3%B6lgesinde.jpg?resize=200%2C332\")
<\/p>\n<\/p>\n
”<\/p>\n
\u0130ster politik, ister e\u011fitici, isterse k\u00fclt\u00fcrel i\u00e7erikli olsun sonu\u00e7ta niyet anlam ileterek kitleleri\u00a0anlam\u0131n egemenli\u011fi alt\u0131nda<\/em> tutmakt\u0131r. Yani, kendini haberin s\u00fcrekli ahlaksalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 zorunlulu\u011fu bi\u00e7iminde d\u0131\u015favuran anlam \u00fcretimi zorunlulu\u011fu. Daha iyi haber verebilmek i\u00e7in, daha iyi toplumsalla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in, kitlelerin k\u00fclt\u00fcrel d\u00fczeylerini y\u00fckseltmeye \u00e7al\u0131\u015fmak i\u00e7in vb. vb. Hepsi palavra. \u00c7\u00fcnk\u00fc kitleler bu ak\u0131lc\u0131 ileti\u015fim zorlamas\u0131na insan\u0131 aptalla\u015ft\u0131racak bir bi\u00e7imde kar\u015f\u0131 koymaktad\u0131rlar. Onlar anlam yerine g\u00f6steri istemektedirler. Hi\u00e7bir \u00e7aba onlar\u0131 i\u00e7eriklerin ya da kodun ciddiyetine inand\u0131rmada yeterince kand\u0131r\u0131c\u0131 olamam\u0131\u015ft\u0131r. G\u00f6sterge isteyen insanlara mesaj verilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Oysa onlar i\u00e7inde bir g\u00f6steri olmas\u0131 ko\u015fuluylu t\u00fcm i\u00e7eriklere tapmaktad\u0131rlar. Yads\u0131d\u0131klar\u0131 \u015fey anlam\u0131n “diyalekti\u011fidir”. Onlar\u0131n aldat\u0131l\u0131p kand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrmek de bo\u015funa u\u011fra\u015fmakt\u0131r. Bu iki y\u00fczl\u00fc varsay\u0131m anlam \u00fcreticilerinin entelekt\u00fcel bir rahatl\u0131\u011fa kavu\u015fmak i\u00e7in ileri s\u00fcrd\u00fckleri bir varsay\u0131md\u0131r. Kitleler s\u00f6z\u00fcm ona akl\u0131n do\u011fal \u0131\u015f\u0131klar\u0131n\u0131 kendiliklerinden yutacaklarm\u0131\u015f! Oysa, kitleler, tam tersine kendilerine verilen anlam \u00fcltimatomuna kar\u015f\u0131 g\u00f6steri istediklerini belirtirken tam anlam\u0131yla \u00f6zg\u00fcrd\u00fcrler. \u00c7\u00fcnk\u00fc anlam\u0131n bu saydaml\u0131\u011f\u0131ndan ve bu politik<\/i> iradeden, \u00f6l\u00fcmden \u00e7ekindikleri kadar \u00e7ekinmektedirler. Anlam\u0131n gerisinde yatan ideal hegemonyan\u0131n i\u015fleri basitle\u015ftiren \u015fiddetinin kokusunu almaktad\u0131rlar. Kendi anlay\u0131\u015flar\u0131 do\u011frultusunda, b\u00fct\u00fcn sistemleri tek ve temelsiz irrasyonel bir boyuta, g\u00f6stergelerin anlam\u0131n\u0131 yitirdi\u011fi ve b\u00fcy\u00fcn\u00fcn ba\u015flad\u0131\u011f\u0131, bir noktaya, yani g\u00f6r\u00fclene indirgeyerek, ona kar\u015f\u0131 gelmektedirler.<\/p>\n Burada s\u00f6z konusu edilen \u015feyin yutturmaca olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir kez daha belirtelim. \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u00f6z konusu olan \u015fey, kitlelerin istekleridir. An\u0131nda ve olumlu bir \u015fekilde olu\u015fturduklar\u0131 stratejidir -k\u00fclt\u00fcr\u00fcn, bilginin, g\u00fcc\u00fcn, yoplumsal\u0131n emilip yok edilmesi i\u015fi. Bu, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde b\u00fct\u00fcn boyutlar\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kan \u00e7ok eski bir \u00e7al\u0131\u015fma bi\u00e7imidir. Daha \u00f6nceden bilinen b\u00fct\u00fcn senaryolar\u0131 alt\u00fcst olmaya zorlayan derin bir kar\u015f\u0131tl\u0131k. Anlam art\u0131k toplumlar\u0131m\u0131z\u0131 s\u00fcr\u00fckleyip g\u00f6t\u00fcren ideal \u00e7izgi olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Anlamdan ka\u00e7abilen art\u0131klar da elbet bir g\u00fcn \u00f6z\u00fcmseneceklerdir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczdeyse anlam tam tersine karma\u015f\u0131k ve herhangi bir uzant\u0131s\u0131 olmayan bir olaya d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Belli bir zaman diliminde (Tarih, iktidar, vs) \u00fc\u00e7 boyutlu, ideal bir uzam oyunudur. Temelde bu olaylar bizim “toplumlar\u0131m\u0131z\u0131n” yaln\u0131zca uzamda kalan k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc ilgilendirmi\u015ftir. Bu olay bireyler i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Bizler ikinci derecede anlam ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131z. Temelde \u00e7o\u011fu kez anlam\u0131n \u00f6n\u00fcnden ya da arkas\u0131ndan giderek, ge\u00e7ici bir pani\u011fe kap\u0131lan derinlerdeki kitle biziz.<\/p>\n Bu ters varsay\u0131msa her \u015feyi de\u011fi\u015ftirmektedir. Sessiz edilginlikler folkloruna ait olan anlam\u0131 a\u015fa\u011f\u0131layan binlerce \u00f6rnek vard\u0131r.<\/p>\n Klaus Croissant adl\u0131 avukat\u0131n Fransa’dan s\u0131n\u0131rd\u0131\u015f\u0131 edildi\u011fi gece, Fransa’n\u0131n D\u00fcnya Kupas\u0131’na kat\u0131lmak i\u00e7in oynad\u0131\u011f\u0131 eleme ma\u00e7\u0131n\u0131 naklen yay\u0131mlayan televizyon \u00f6rne\u011fini alabiliriz. “Sant\u00e9” Hapishanesi’nin \u00f6n\u00fcnde g\u00f6steri yapan birka\u00e7 y\u00fcz ki\u015fi. Gece yar\u0131s\u0131 ko\u015fu\u015fan vir avukat ve geceyi ekran ba\u015f\u0131nda ge\u00e7iren yirmi milyon insan. Fransa kazand\u0131\u011f\u0131nda at\u0131lan sevin\u00e7 \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar\u0131. Ayd\u0131n beyinlerin bu aptalla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 vurdumduymazl\u0131k kar\u015f\u0131s\u0131nda duyduklar\u0131 utan\u00e7 ve \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k.\u00a0Le Monde<\/em> gazetesi: “Saat 21.00. Alman avukat,\u00a0Sant\u00e9 Hapishanesi’nden al\u0131nd\u0131. Birka\u00e7 dakika sonra Rocheteau ilk gol\u00fc atacak.” Bir utan\u00e7 melodram\u0131 (1). Yaln\u0131zca her zamanki gibi tek bir neden g\u00f6sterilir: Kitleler iktidar taraf\u0131ndan g\u00fcd\u00fcmlenmi\u015f, futbolla uyutulmu\u015ftur. Zaten b\u00f6yle bir vurdumduymazl\u0131\u011f\u0131n olmamas\u0131\u00a0gerekir<\/em>, dolay\u0131s\u0131yla bunun \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmeye de\u011fmez. Zaten\u00a0olmamas\u0131 gereken<\/em> bu vurdumduymazl\u0131\u011f\u0131n bize s\u00f6yleyebilece\u011fi bir \u015fey yoktur. Bir ba\u015fka deyi\u015fle “sessiz y\u0131\u011f\u0131n” kendili\u011finden vurdumduymaz olamaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc ona vurdumduymaz olma hakk\u0131 ve yetkisi verilmemi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu vurdumduymazl\u0131k kendisine ancak iktidar taraf\u0131ndan bah\u015fedilebilir.<\/p>\n Bu yorumlaman\u0131n gerisindeyse ne m\u00fcthi\u015f bir a\u015fa\u011f\u0131lama yat\u0131yor! Aldat\u0131ld\u0131klar\u0131na g\u00f6re, kitlelerin, kendilerine \u00f6zg\u00fc davran\u0131\u015flar\u0131 olamaz. Onlara zaman zaman i\u00e7lerinden gelen devrimci bir “arzunun rasyonelli\u011fi” bah\u015fedilebilir. B\u00fct\u00fcn bunlara evet de, Tanr\u0131 bizi yine onlar\u0131n sessizliklerinden ve tepkisizliklerinden korusun. Oysa as\u0131l yap\u0131lmas\u0131 gereken, bu duyars\u0131zl\u0131\u011f\u0131 bir t\u00fcr b\u00fcy\u00fcye, insanlar\u0131 devrimci yeteneklerinden sapt\u0131ran sihirli bir yabanc\u0131la\u015fmaya ba\u011flamak yerine onu t\u00fcm\u00a0olumlu<\/em> vah\u015fili\u011fi i\u00e7inde \u00e7\u00f6z\u00fcmlemektir.<\/p>\n Zaten bu b\u00fcy\u00fcl\u00fc yabanc\u0131la\u015fma, nas\u0131l oluyor da kitleleri devrimci yoldan ay\u0131rabiliyor? Bir y\u0131\u011f\u0131n devrimden, birka\u00e7 as\u0131rl\u0131k politik deneyimden, gazetelerin, sendikalar\u0131n, partilerin, ayd\u0131nlar\u0131n halk\u0131 harekete ge\u00e7irmek ve e\u011fitmek i\u00e7in harcad\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm \u00e7abalardan sonra (bundan on ya da yirmi y\u0131l sonra da de\u011fi\u015fen bir \u015fey olmayacakt\u0131r), nas\u0131l olur da g\u00f6steri yapan birka\u00e7 y\u00fcz ki\u015fiye kar\u015f\u0131l\u0131k tam yirmi milyon insan “edilgin” kal\u0131r? \u00dcstelik yaln\u0131zca edilgin kalmaz, bir futbol ma\u00e7\u0131n\u0131 bilerek, isteyerek politik ve insanc\u0131l bir drama ye\u011fler? Yap\u0131lmas\u0131 gereken, bu soruyu sormakt\u0131r. Yap\u0131lan \u00e7\u00f6z\u00fcmlemelerin bu g\u00f6zlem taraf\u0131ndan etkilenmemesi \u00e7ok ilgin\u00e7. B\u00fct\u00fcn \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeler yaln\u0131zca iktidar\u0131n g\u00fcd\u00fcmlemeyi b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcyle elinde tuttu\u011funu, \u00f6te yanda ise anla\u015f\u0131lmaz bir \u015fekilde komaya girmi\u015f bitkin bir kitle oldu\u011funu ileri \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor. Ger\u00e7ekteyse bunlar\u0131n hi\u00e7biri do\u011fru de\u011fildir. Her iki bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 da yanl\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc iktidar ger\u00e7ekte kimseyi g\u00fcd\u00fcmleyememektedir. Kitlelerse ne yollar\u0131n\u0131 \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015flar ne de g\u00fcl\u00fcn\u00e7 duruma d\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdir. \u0130ktidar, sorumlulu\u011fu futbol ma\u00e7\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcne bu kadar kolay bir \u015fekilde y\u0131kabildi\u011fi i\u00e7in mutludur. Kitleleri futbol ma\u00e7\u0131yla uyutma sorumlulu\u011funu seve seve y\u00fcklenmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu d\u00fc\u015f\u00fcnce kendisini rahatlatmakta ve iktidar oldu\u011funa inanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. B\u00f6ylelikle kitlelerin duyars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, ger\u00e7ekte onlar\u0131n tek, ger\u00e7ek ya\u015fam deneyimi oldu\u011fu gibi rahats\u0131z edici bir d\u00fc\u015f\u00fcnceyi, kitlelerin kendilerine sunulan parlak idealleri kolektif bir \u015fekilde reddederek misilleme yapt\u0131\u011f\u0131 vah\u015fice kar\u015f\u0131 koydu\u011fu saptamas\u0131n\u0131 g\u00f6zard\u0131 edebilmektedir.<\/p>\n Oysa kitleleri ilgilendiren en \u00f6nemli sorun bu de\u011fildir. Unutulmamas\u0131 gereken bir \u015fey varsa o da bug\u00fcne kadar her g\u00fcrl\u00fc devrim umudunun, toplumsalla\u015fma ve toplumsal de\u011fi\u015fim umudunun bu bi\u00e7imleri bozma, bu fantastik yads\u0131ma arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla var oldu\u011fudur. Bunun anlayabilmek i\u00e7in ise Freud’un yapt\u0131\u011f\u0131 gibi ruhsal (2) adl\u0131 \u015fu kal\u0131nt\u0131y\u0131, \u015fu k\u00f6r kabu\u011fu, \u015fu anlam art\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u015fu \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmemi\u015f ve belki de \u00e7\u00f6z\u00fcmlenemeyecek olan\u0131 (politik evrenin \u015fu Kopernik’e \u00f6zg\u00fc bir \u015fekilde bug\u00fcne kadar alt\u00fcst edilmemi\u015f olmas\u0131n\u0131n bir nedeni olmal\u0131 -\u00e7\u00fcnk\u00fc bu de\u011fi\u015fim b\u00fct\u00fcn politik d\u00fczenin alt\u00fcst olmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmektedir) yeni ba\u015ftan ele al\u0131p incelemek belki de en iyi \u00e7\u00f6z\u00fcm yoludur.<\/p>\n ”<\/p>\n (1) A\u015f\u0131r\u0131 solun sessiz y\u0131\u011f\u0131n konusundaki hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve “ak\u0131ll\u0131” so\u011fukkanl\u0131l\u0131\u011f\u0131 da bu utan\u00e7la ayn\u0131 kategoriye girmektedir. \u00d6rne\u011fin …: “D\u00fcnya sessiz y\u0131\u011f\u0131n\u0131n umurunda bile de\u011fil. Yeter ki ak\u015fam terliklerini giyip \u00e7enesini a\u00e7abilsin. Hi\u00e7 merak etmeyin sessiz y\u0131\u011f\u0131n \u00e7enesini kapatm\u0131\u015fsa, onun dedi\u011fi olur. \u0130yi ya\u015far, iyi yer ve yeterince \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. …. istedi\u011fi ise babal\u0131k ve yeterince korunmad\u0131r. Ancak babal\u0131k ve koruma al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f dozun miktrar\u0131n\u0131 a\u015fmamal\u0131d\u0131r.<\/span> Jean Baudrillard, Sessiz Y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n G\u00f6lgesinde ya da Toplumsal\u0131n Sonu, \u00e7ev. O\u011fuz Adan\u0131r, 1991 [1978], s. 12-6.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\n (2) \u00c7\u00f6z\u00fcmleme a\u00e7\u0131s\u0131ndan Freud’la benzerli\u011fimiz ruhsal s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcnde sona ermektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onun d\u00fc\u015f\u00fcnce eylemi gizleme (refoulement) ve bilin\u00e7alt\u0131 (inconscient) varsay\u0131m\u0131yla noktalanmaktad\u0131r. Bu sonuncular anlam \u00fcretimi ve anlam\u0131n b\u00f6l\u00fcmlenmesinde (partition) arzunun ve bilin\u00e7alt\u0131n\u0131n yeniden toplumsalla\u015ft\u0131r\u0131lmalar\u0131n\u0131 da kapsamlar\u0131 i\u00e7ine almaktad\u0131r. \u00d6zg\u00fcrle\u015fme yerine gizlemeye yol a\u00e7an ve \u0131l\u0131ml\u0131 arzu senaryosunun i\u00e7ine giren ve anlam\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir \u015fekilde yeniden yorumland\u0131\u011f\u0131 tek ki\u015filik senfoni. Sonu\u00e7ta arzunun \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirilmesi kolayl\u0131kla politik devrimin yerini ald\u0131\u011f\u0131nda anlam \u00e7atla\u011f\u0131n\u0131 geni\u015fletece\u011fine kapatacakt\u0131r. Oysa s\u00f6z konusu olan \u015fey libidinal ekonomi terimleriyle kitlelerin yeniden yorumlanmas\u0131 de\u011fildir. Birin\u00e7i s\u00fcre\u00e7teki (bilin\u00e7alt\u0131) gizleme ya da \u00f6l\u00fcm itkisiyle beslenerek gizli bir iktidar ve bask\u0131 arzusuna g\u00f6ndermesidir (ve gizli bir bilin\u00e7alt\u0131 yap\u0131s\u0131na sahip olduklar\u0131 san\u0131lan kitlelerin tutuculuktar\u0131 ve fa\u015fistliklerinden s\u00f6z edilebilmektedir). Bug\u00fcn \u00e7\u00f6kmekte olan Marksist \u00e7\u00f6z\u00fcmlemenin kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kart\u0131labilen tek se\u00e7enek psikanalizdir. Ger\u00e7ekteyse bu se\u00e7enek bir kez daha yeniden allan\u0131p pullanm\u0131\u015f olan de\u011fi\u015fmez se\u00e7enektir. Bir zamanlar kitlelere cinsel esirli\u011fin zorunlu k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 devrimci bir gelecek (Reich) sat\u0131lmaktayd\u0131. Bug\u00fcn ise ayn\u0131 kitlelere bir yabanc\u0131la\u015fma ya da esirle\u015fme arzusu ya da g\u00fcc\u00fcl \u00f6zg\u00fcrle\u015fme arzusu kadar anla\u015f\u0131lmaz olan bir t\u00fcr g\u00fcnl\u00fck mikrofa\u015fizm sat\u0131lmaktad\u0131r. Oysa ortada ne fa\u015fizm, ne iktidar, ne de bir devrim arzusu vard\u0131r. Bilin\u00e7alt\u0131 son umuttur. \u00c7\u00fcnk\u00fc kitlelerin bilin\u00e7alt\u0131 bir dayanak olarak g\u00f6sterilerek, anlam\u0131n orta\u011f\u0131 gibi yeniden i\u015flenecektir. Her yerde arzuya yeni anlamlar y\u00fcklenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Arzu, politik umutsuzlu\u011fun son g\u00f6nderenler sistemidir. Arzu stratejisi ise \u015firketlerin pazarlama politikalar\u0131nda iyice i\u015flendikten sonra bug\u00fcn kitlelerin devrimci geli\u015fmesine devredilmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n