![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/maurice-blanchot-itiraf-edilemeyen-cemaat.jpg?resize=250%2C375\")
<\/p>\n<\/p>\n
”<\/p>\n
Edebi ileti\u015fimin ideal cemaati. Bu cemaate ko\u015fullar yard\u0131m etmi\u015ftir (tesad\u00fcf\u00fcn, \u015fans\u0131n, gelip ge\u00e7ici tarihsel hevesin veya rastlant\u0131n\u0131n \u00f6nemi; ger\u00e7ek\u00fcst\u00fcc\u00fcler -hepsinden \u00f6nce de\u00a0Andr\u00e9 Breton- bunu \u00f6nceden hissetmi\u015f ve hatta erkenden kuramla\u015ft\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r.) Birka\u00e7 \u015fahit-okuru bir masan\u0131n etraf\u0131nda gerekti\u011finde bir araya getirebilmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fc (bu, Yahudi paskalyas\u0131na erken gelenleri hat\u0131rlat\u0131r), bu insanlar\u0131n, hemen hemen hepsinin \u00e7e\u015fitli s\u0131fatlarla kar\u0131\u015fm\u0131\u015f olduklar\u0131 ve onlar\u0131 beklenmedik, kesin bir yokolu\u015fa maruz b\u0131rakan sava\u015f\u0131n ola\u011fan\u00fcst\u00fc boyutu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, bir araya gelmelerine neden olan hassas olay\u0131n \u00f6neminin bilincinde olduklar\u0131 s\u00f6ylenemezdi. \u0130\u015fte: Zaten \u00f6l\u00fcm sonras\u0131na ait olmas\u0131na ra\u011fmen ba\u015ftan olu\u015fturulmu\u015f bir cemaat imk\u00e2n\u0131n\u0131, tekil varolu\u015flara \u00f6zg\u00fc yanl\u0131\u015f anlamalar yoluyla bir an i\u00e7in kabul etmeyi sa\u011flayan bir \u015fey vuku bulmu\u015ftur: Bu cemaatten geriye bir \u015fey kalmayacakt\u0131, bu insana h\u00fcz\u00fcn veriyordu, ama co\u015fku da veriyordu; t\u0131pk\u0131 yaz\u0131n\u0131n talep etti\u011fi silinme tecr\u00fcbesi gibi.<\/p>\n
Georges Bataille i\u00e7sel deneyime ili\u015fkin olarak bir cemaat talebinin kendi g\u00f6z\u00fcnde veya ruhunda dayatt\u0131\u011f\u0131 iki an\u0131 yal\u0131n bir \u015fekilde dile getirdi (belki de fazla yal\u0131n; ama bu durumu bilmez de\u011fildi). “Dostlar\u0131mla birlikteyken davran\u0131\u015f\u0131m\u0131 g\u00fcd\u00fcleyen bir \u015fey var: Hi\u00e7bir varl\u0131\u011f\u0131n, tek ba\u015f\u0131na varl\u0131\u011f\u0131n sonuna kadar gitmeye muktedir oldu\u011funu sanm\u0131yorum” diye yazd\u0131\u011f\u0131nda, bu \u00f6nerme\u00a0deneyimin<\/em> tek bir ki\u015fi i\u00e7in ger\u00e7ekle\u015femeyece\u011fi anlam\u0131na gelir, \u00e7\u00fcnk\u00fc deneyimin niteli\u011fi \u00f6zelin \u00f6zelli\u011fini bozmak ve onu \u00f6tekine maruz b\u0131rakmakt\u0131r, dolay\u0131s\u0131yla esas olarak \u00f6teki i\u00e7in varolmas\u0131d\u0131r; “ya\u015fam\u0131m\u0131n benim i\u00e7in bir anlam\u0131 olmas\u0131n\u0131 istiyorsam\u00a0\u00f6teki i\u00e7in<\/em> bir anlam\u0131 olmas\u0131 gerekir.” Veya: “Kendimi a\u015f\u0131r\u0131l\u0131\u011fa k\u0131\u015fk\u0131rtmadan duramam ve ileti\u015fim kurmay\u0131 arzulad\u0131\u011f\u0131m ba\u015fkalar\u0131 ile kendi arama farkl\u0131l\u0131k koyamam.” Bu ifade z\u0131mni bir bulan\u0131kl\u0131k i\u00e7erir: Kimi kez -ve ayn\u0131 anda-, deneyim ancak iletebildi\u011fi s\u00fcrece b\u00f6yle olabilir (“a\u015f\u0131r\u0131l\u0131\u011fa gider”), ve deneyim, \u00f6z\u00fcnde d\u0131\u015far\u0131ya ve \u00f6tekine a\u00e7\u0131l\u0131\u015f oldu\u011fu i\u00e7in, ben ve ba\u015fkas\u0131 aras\u0131nda \u015fiddetli bir asimetri ili\u015fkisine, y\u0131rt\u0131lma ve ileti\u015fime neden olan hareket oldu\u011fu i\u00e7in iletilebilirdir.<\/p>\n Demek ki, iki an, birbirlerini ortadan kald\u0131rarak biri di\u011ferini gerektirse de, birbirlerinden ayr\u0131 olarak analiz edilebilirler. \u00d6rne\u011fin, Bataille \u015f\u00f6yle der: “S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fim cemaat, Nietzsche’nin varolu\u015fundan itibaren potansiyel olarak varl\u0131k bulan (bu varolu\u015fu talep eden) ve her Nietzsche okurunun ka\u00e7arak -yani sorulan bilmeceyi \u00e7\u00f6zmeyerek (hatta okumayarak)- bozdu\u011fu cemaattir.” Ama Bataille ile Nietzsche aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck fark vard\u0131r. Nietzsche’de \u015fiddetli bir anla\u015f\u0131lma arzusu vard\u0131, ama kabul edilemeyecek kadar tehlikeli ve y\u00fcksek bir hakikati kendinde ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131na dair kimi zaman gururlu bir kesinli\u011fe de sahipti. Bataille’a g\u00f6re dostluk “egemen i\u015flem”in par\u00e7as\u0131d\u0131r;\u00a0Su\u00e7lu<\/em>‘nun \u00f6nce\u00a0Dostluk\u00a0<\/em>[L’Amiti\u00e9<\/em>] alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131mas\u0131 tesad\u00fcfi de\u011fildir; dostlu\u011fun yanl\u0131\u015f tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131 do\u011frudur: Erimeye kadar varan, kendi i\u00e7in dostluk; zorunlu s\u00fcreksizlikten yola \u00e7\u0131karak bir s\u00fcreklili\u011fe ge\u00e7i\u015f ve bunun onaylanmas\u0131 olarak kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 dostluk. Ama okuma -esersiz eser \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131- kimi zaman sarho\u015flu\u011fun ba\u015f d\u00f6nmesine ait olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, dostlukta eksik de\u011fildir. “… Daha \u015fimdiden \u00e7ok fazla \u015farap i\u00e7mi\u015ftim. Yan\u0131mdan ay\u0131rmad\u0131\u011f\u0131m kitaptan bir b\u00f6l\u00fcm okumas\u0131n\u0131 X’ten istiyordum ve o da y\u00fcksek sesle okudu (tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m hi\u00e7 kimse ondan daha ac\u0131mas\u0131z bir yal\u0131nl\u0131kla, ondan daha tutkulu bir y\u00fccelikle okumaz). \u00c7ok sarho\u015ftum, b\u00f6l\u00fcm\u00fc tam olarak hat\u0131rlam\u0131yorum. O da benim kadar i\u00e7mi\u015fti. \u0130\u00e7ki i\u00e7mi\u015f insanlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 b\u00f6yle bir okuman\u0131n k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131 bir paradoks oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmek hata olur… Bizi birle\u015ftiren \u015feyin, ikimizin de y\u0131k\u0131c\u0131 g\u00fc\u00e7ler kar\u015f\u0131s\u0131nda a\u00e7\u0131k, -cazibe nedeniyle- savunmas\u0131z, ama c\u00fcretk\u00e2r insanlar gibi de\u011fil, korkak bir safl\u0131\u011f\u0131n asla terk etmedi\u011fi \u00e7ocuklar gibi savunmas\u0131z olu\u015fumuz oldu\u011funu san\u0131yorum.” \u0130\u015fte muhtemelen Nietzsche’nin desteklemeyece\u011fi bir \u015fey: Nietzsche kendinden ancak delilik an\u0131nda vazge\u00e7er -\u00e7\u00f6k\u00fc\u015f- ve bu vazge\u00e7i\u015f telafi edici megalomanyak hareketlerle kendini g\u00f6stererek devam eder. Bataille’\u0131n bize betimledi\u011fi ve kimler aras\u0131nda ge\u00e7ti\u011fini bildi\u011fimiz (ama bunun \u00f6nemi yoktur) ve yay\u0131mlamak \u00fczere yaz\u0131lmam\u0131\u015f sahne (yine de belli bir gizlilik kayd\u0131 d\u00fc\u015f\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr: Muhatap belirtilmemi\u015ftir, ama \u00f6yle anlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ki dostlar onu adland\u0131rmadan tan\u0131yabilirler; dostluktur o, dosttan daha az bir \u015fey de\u011fildir), ba\u015fka bir g\u00fcn\u00fcn tarihini ta\u015f\u0131yan \u015fu \u00f6nermenin ard\u0131ndan gelir: “Bir Tanr\u0131’y\u0131 me\u015fgul edecek bir \u015fey yoktur.” Bu hareketsizlik esersizli\u011fin \u00f6zelliklerinden biridir, ve dostluk, sarho\u015fluk okumas\u0131yla birlikte, Jean-Luc Nancy’nin bizi d\u00fc\u015f\u00fcnmeye davet etti\u011fi ama daha ileriye gitmemizi de istedi\u011fi “esersiz cemaat”in \u00f6zelliklerinden biridir.<\/p>\n Yine bu konuya (er veya ge\u00e7) d\u00f6nece\u011fim. Ama \u00f6nce okurun, okudu\u011fu \u015fey kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00f6zg\u00fcr,\u00a0basit bir okur olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131<\/em> belirtmek gerekir. Okur istenmi\u015f, sevilmi\u015ftir ve belki de ho\u015fg\u00f6r\u00fclmeyendir. Neyi bildi\u011fini bilemez ve bilmedi\u011finden daha fazla bilir. Kendini b\u0131rakmaya b\u0131rakm\u0131\u015f, kendini kaybetmi\u015f ve olup biteni ve b\u00f6ylelikle elinden ka\u00e7an \u015feyi daha iyi anlamak i\u00e7in ayn\u0131 zamanda da yolun k\u0131y\u0131s\u0131nda duran arkada\u015f. Belki de \u015fu co\u015fkulu metinlerde bu s\u00f6ylenmektedir: “Hemcinslerim! Dostlar\u0131m! Camlar\u0131 tozlu havas\u0131z evler gibi: G\u00f6zler kapal\u0131, g\u00f6z kapaklar\u0131 a\u00e7\u0131k!” Ve biraz daha ilerde: “Kendisi i\u00e7in yazd\u0131\u011f\u0131m (sen diye hitap etti\u011fim) ki\u015fi, okumu\u015f oldu\u011fu \u015fey i\u00e7in ona ac\u0131y\u0131n, a\u011flamas\u0131 gerekecektir, sonra g\u00fclecektir, \u00e7\u00fcnk\u00fc o kendini tan\u0131d\u0131.” Ama ard\u0131ndan \u015fu gelir: “‘Kendisi i\u00e7in yazd\u0131\u011f\u0131m ki\u015fiyi’ tan\u0131yabilirsem -fark edebilir ve ke\u015ffedebilirsem- \u00f6lece\u011fimi hayal ediyorum. O, beni, bana yara\u015f\u0131r \u015fekilde k\u00fc\u00e7\u00fcmseyecektir. Ama ben, o beni k\u00fc\u00e7\u00fcmsedi\u011fi i\u00e7in \u00f6lmem: Hayatta kalman\u0131n yer\u00e7ekimine ihtiyac\u0131 vard\u0131r.” (8) Bu hareketler ancak g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte birbirileriyle \u00e7eli\u015firler. “Kendisi i\u00e7in yazd\u0131\u011f\u0131m ki\u015fi” tan\u0131nmayacak oland\u0131r, me\u00e7hul kimsedir ve me\u00e7hul olanla ili\u015fki, yaz\u0131 yoluyla bile olsa, beni \u00f6l\u00fcme veya sonlulu\u011fa maruz b\u0131rak\u0131r; \u00f6l\u00fcm\u00fc yat\u0131\u015ft\u0131racak \u015fey bu \u00f6l\u00fcmde yoktur. Bu durumda dostlu\u011fa ne olur?\u00a0Dostluk: Dostu olmayan me\u00e7hul ki\u015fi i\u00e7in dostluk<\/em>. Veya dahas\u0131 e\u011fer dostluk yaz\u0131 yoluyla cemaate \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yorsa, ancak kendi kendini d\u0131\u015flayabilir (b\u00fct\u00fcn dostluklar\u0131 d\u0131\u015flayan yazma istemi i\u00e7in dostluk<\/em>). Peki o halde “k\u00fc\u00e7\u00fcmseme” neden? “Bana lay\u0131k” -bunun canl\u0131 bir tekillik oldu\u011funu varsayarak- en a\u015f\u0131r\u0131 al\u00e7akl\u0131\u011fa, yani k\u00fc\u00e7\u00fcmsemeyi bana lay\u0131k k\u0131lacak tek yak\u0131\u015f\u0131ks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n deneyimine kadar inmelidir: Bu bir anlamda k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn h\u00fck\u00fcmranl\u0131\u011f\u0131d\u0131r veya art\u0131k payla\u015f\u0131lamayan ve k\u00fc\u00e7\u00fcmsemeyle ifade edilerek ya\u015famaya veya s\u00fcr\u00fcnmeye izin veren de\u011fersizle\u015fmeye varacak olan ayaklar alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f h\u00fck\u00fcmranl\u0131kt\u0131r veya art\u0131k payla\u015f\u0131lamayan ve k\u00fc\u00e7\u00fcmsemeyle ifade edilerek ya\u015famaya veya s\u00fcr\u00fcnmeye izin veren de\u011fersizle\u015fmeye varacak olan ayaklar alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f h\u00fck\u00fcmranl\u0131kt\u0131r. “\u0130kiy\u00fczl\u00fc! Yazmak, samimi ve \u00e7\u0131plak olmakt\u0131r, kimse bunu yapamaz. Bunu yapmak istemiyorum.” (Su\u00e7lu<\/em>) Ama ayn\u0131 zamanda, ayn\u0131 kitab\u0131n ilk sayfalar\u0131nda \u015fu vard\u0131r: “Bu notlar beni Ariane ipi gibi hemcinslerime ba\u011fl\u0131yor ve gerisi bana bo\u015f geliyor. Yine de bu notlar\u0131 hi\u00e7bir dostuma okutamam.” \u00c7\u00fcnk\u00fc, o d\u00f6nemde, ki\u015fisel dostlar ki\u015fisel okuma yapard\u0131. Hi\u00e7 kimseye hitap etmeyen ve me\u00e7hul ki\u015fiyle ili\u015fkileri dolay\u0131s\u0131yla, Georges Bataille’\u0131n (en az\u0131ndan bir defa) “olumsuz cemaat: Cemaati olmayanlar\u0131n cemaati” diye adland\u0131raca\u011f\u0131 \u015feyi in\u015fa eden kitab\u0131n anonim olmas\u0131 buradan kaynaklan\u0131r.<\/p>\n ”<\/p>\n