{"id":1106,"date":"2018-03-20T21:19:41","date_gmt":"2018-03-20T19:19:41","guid":{"rendered":"http:\/\/yalpertem.com\/blog\/?p=1106"},"modified":"2018-03-20T21:26:04","modified_gmt":"2018-03-20T19:26:04","slug":"cioran-yazi-siir-ve-bir-cesit-yasam-sanati","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/2018\/03\/20\/cioran-yazi-siir-ve-bir-cesit-yasam-sanati\/","title":{"rendered":"Cioran, Yaz\u0131, \u015eiir ve Bir \u00c7e\u015fit Ya\u015fam Sanat\u0131"},"content":{"rendered":"

\"\"“B\u00fct\u00fcn fiiliyat\u0131m\u0131z\u0131n ard\u0131nda yatan \u015feyler var; psikolojik a\u00e7\u0131dan il\u00adgin\u00e7 olan da budur, sadece y\u00fczeyi biliriz, yapma taraf\u0131… Dile getiri\u00adlen \u015feyin i\u00e7ine girilir, ama \u00f6nemli olan, dile getirilmemi\u015f \u015feydir, z\u0131mni olan \u015feydir, bir davran\u0131\u015f\u0131n ya da bir s\u00f6z\u00fcn s\u0131rr\u0131. Bundan dola\u00ady\u0131 ba\u015fkalar\u0131 hakk\u0131ndaki ve kendimiz hakk\u0131ndaki yarg\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc yanl\u0131\u015ft\u0131r. Baya\u011f\u0131 taraf kamufle edilmi\u015ftir. Oysa baya\u011f\u0131 taraf derindir, hatta varl\u0131klarda en derin olan ve i\u00e7ine en \u00e7ok giremedi\u011fi\u00admiz \u015fey odur diyebilirim. B\u00fcy\u00fck yazarlar tam da bu “a\u015fa\u011f\u0131lar\u0131” duy\u00adma g\u00fcc\u00fcnde olanlard\u0131r, \u00f6zellikle de Dostoyevski. Derin, ve g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u00ad\u011f\u00fc kadar\u0131yla baya\u011f\u0131 olan her \u015feyi a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131r; ama bu baya\u011f\u0131l\u0131ktan da fazla bir \u015feydir, trajiktir; bunlar, hakiki psikologlard\u0131r. Ben, ro\u00adman yazan ve ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frayan bir\u00e7ok ki\u015fi biliyorum -Eliade bi\u00adle bir\u00e7ok roman yazd\u0131 ve ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frad\u0131- ni\u00e7in? \u00c7\u00fcnk\u00fc sadece y\u00fczeydeki olgular\u0131 dile getirirler, duygular\u0131n k\u00f6kenini de\u011fil. Bir duygunun k\u00f6kenini kavramak \u00e7ok zordur, ama \u00f6nemli olan budur ve\u00a0bu b\u00fct\u00fcn olgular i\u00e7in do\u011frudur: Dini inan\u00e7, vs. Nas\u0131l ba\u015flad\u0131? Ni\u00e7in devam ediyor? Hedef de buradad\u0131r, nereden geldi\u011fini de sadece ke\u00adhanet g\u00fcc\u00fc olanlar g\u00f6rebilir. Ve de buna ak\u0131l y\u00fcr\u00fct\u00fclerek var\u0131lmaz.<\/p>\n

Okumalar\u0131n\u0131zda da bu “k\u00f6ken”i ar\u0131yor musunuz?<\/em><\/p>\n

Evet, hayat\u0131mda da ar\u0131yorum. Dile getirilen, d\u00fc\u015f\u00fcncenin sadece bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Bunun i\u00e7in az say\u0131da ger\u00e7ek romanc\u0131 vard\u0131r. Herkes ro\u00adman yazabilir, ama mesele sadece roman yazmak de\u011fildir. Dosto\u00adyevski, benim i\u00e7in, fiillerin k\u00f6kenine gitmi\u015f olan tek yazard\u0131r; kah\u00adramanlar\u0131n\u0131n \u015funu ya da bunu ni\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr, ama bu hemen g\u00f6r\u00fclmez. Benim tutumumun psikanalizle hi\u00e7bir ilgisi yok, katiyet\u00adle; zira psikanaliz tedavi etmek ister; halbuki ilgin\u00e7 olan taraf bu de\u011fildir. \u00d6nemli olan, varl\u0131klar\u0131n i\u00e7indeki iblistir – ama bunu nas\u0131l kav\u00adramal\u0131?<\/p>\n

Peki \u015fiiri nas\u0131l okursunuz? Bu t\u00fcr \u00f6nermeler den yola \u00e7\u0131karak m\u0131?<\/em><\/p>\n

Kesinlikle. Niye bir tip iyi \u015fairdir de bir di\u011feri de\u011fildir? Hem de di\u00ad\u011feri daha ince oldu\u011fu halde? Neden onun \u015fiiri diren\u00e7 g\u00f6stermez? \u00c7\u00fcnk\u00fc fiillerin k\u00f6kenini olu\u015fturan \u015fey, derin olan \u015fey, ge\u00e7mez; par\u00adlakt\u0131r, dikkat \u00e7ekicidir, \u015fiirseldir, ama o kadar. Ni\u00e7in daha az yete\u00adnekli olan bir ba\u015fkas\u0131 daha b\u00fcy\u00fck bir \u015fairdir? Ni\u00e7in bir tip bir deha\u00add\u0131r, yani yetenekliden fazla bir \u015feydir? \u00c7\u00fcnk\u00fc elimizden ka\u00e7an, hat\u00adta kendi elinden de ka\u00e7an bir \u015feyi oturtmay\u0131 ba\u015far\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla esrarengizli\u011fini koruyan bir olgudur bu. Zaman\u0131m\u0131zda aforizmalar ya\u00adzan bir\u00e7ok ki\u015fi var, Fransa’da bir nevi moda haline geldi. Okursan\u0131z, pek o kadar k\u00f6t\u00fc de de\u011fil, ama form\u00fcller i\u00e7inde t\u00fckeniyorlar, uzan\u00adt\u0131lar\u0131 yok. Onlar\u0131 derinle\u015ftirme ihtiyac\u0131 duymuyoruz, yapacak bir \u015fey yok, esrar\u0131 olmayan bir itiraf. Her \u015feyin iyi dile getirilmi\u015f olmas\u0131na, bir anlam ifade etmesine ra\u011fmen, hi\u00e7bir \u015fey gizlemiyor; bunun yar\u0131\u00adn\u0131 olmuyor. Bir varl\u0131\u011f\u0131n s\u0131rr\u0131n\u0131 olu\u015fturan \u015feyi insan kendi de bilmi\u00adyor. Hayat\u0131n, varl\u0131klarla al\u0131\u015fveri\u015fe girmenin ilgin\u00e7li\u011fi de buradad\u0131r. Yoksa, sonunda bir kuklalar diyalo\u011funa girilir.<\/p>\n

Ama sizin durumunuzda bu \u00e7ok karma\u015f\u0131kla\u015f\u0131yor, zihin a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131z g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutulursa. Nas\u0131l yazmal\u0131? Bir \u015feyi, onu s\u00f6ylemeden nas\u0131l yazmal\u0131, nas\u0131l s\u00f6ylemeli?<\/em><\/p>\n

Her zaman, s\u00f6ylemek istedi\u011fimizin sadece bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc s\u00f6yleriz. \u00d6nemli olan, tondur. Bir tonumuz vard\u0131r, sadece m\u00fczisyen olarak\u00a0de\u011fil, genel olarak, yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z her \u015feyde. \u00c7o\u011fu zaman bir ton nok\u00adsanl\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r; ton yoktur, sadece o kadar. Bu da \u00e7ok esrarengizdir, zira bu tan\u0131mlanamaz, sadece hissedilebilir. Mesela bir kitab\u0131 a\u00e7ars\u0131\u00adn\u0131z, dikkat \u00e7ekici olan bir sayfay\u0131 okursunuz; neden sizin i\u00e7in hi\u00e7bir \u015fey ifade etmez? Halbuki bombo\u015f de\u011fildir, ama uzant\u0131lar\u0131 hissedil\u00admemektedir. O kadar esrarengiz olan o tonun nereden geldi\u011fi bilin\u00admemektedir; burada, edebiyat olan her \u015feyde bir nevi ger\u00e7ekd\u0131\u015f\u0131l\u0131k vard\u0131r. L\u00fczum noksanl\u0131\u011f\u0131 diye adland\u0131r\u0131lan \u015feydir bu -peki bu l\u00fczum noksanl\u0131\u011f\u0131 ni\u00e7in? Varl\u0131klarla olan g\u00fcndelik al\u0131\u015fveri\u015flerimizde de ayn\u0131 \u015fey vard\u0131r. Uzun zamandan beri g\u00f6rmedi\u011finiz birine rastlar\u00ads\u0131n\u0131z; saatlerce konu\u015fursunuz, ama sonu\u00e7 hi\u00e7liktir. Ba\u015fka birine rast\u00adlars\u0131n\u0131z, konu\u015fursunuz ve evinize alt\u00fcst olmu\u015f bir halde d\u00f6nersiniz. Varl\u0131klar\u0131n hakiki \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc budur -s\u00f6yledikleri her \u015feye ra\u011fmen gizledikleri ve kendini belli eden \u015fey.<\/p>\n

M\u00fczikteki gibi mi?<\/em><\/p>\n

Tamamen m\u00fczikteki gibi. Ve “benim i\u00e7in m\u00fczi\u011fin hi\u00e7bir anlam\u0131 yok,” diyen insanlar g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm zaman, i\u015f bitmi\u015f diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcm, de\u00advam etmeye ihtiya\u00e7 yoktur, a\u015f\u0131r\u0131 derecede vahim bir \u015feydir bu, \u00e7\u00fcn\u00adk\u00fc m\u00fczik de tam olarak bir insan\u0131n en mahrem yerine dokunur. M\u00fc\u00adzi\u011fi hissetmeyen ki\u015fiyle hi\u00e7bir ortak noktam olamaz, adland\u0131r\u0131lamaz bir vahamet arz eden ve o tipin bilincinde olmad\u0131\u011f\u0131 bir lanettir bu. M\u00fczikten s\u00f6z ederken, daha \u00f6nce zikretmi\u015f oldu\u011funuz Bach’\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00admek gerek hemen… Bach benim i\u00e7in bir tanr\u0131d\u0131r. Bach’\u0131 anlamayan ki\u015filerin oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnebilmem imkans\u0131z; halbuki b\u00f6yleleri var. \u0130ki varl\u0131k aras\u0131nda derin bir su\u00e7 ortakl\u0131\u011f\u0131 yaratabilecek tek sanat\u0131n hakikaten m\u00fczik ol\u00addu\u011funa inan\u0131yorum. \u015eiir de\u011fil, sadece m\u00fczik. M\u00fczi\u011fe kar\u015f\u0131 hassas olmayan biri, muazzam bir sakatl\u0131k \u00e7ekmektedir. Bir ki\u015finin Schu\u00admann ya da Bach’a kar\u015f\u0131 hassas olmayabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez; oysa birinin \u015fiiri sevmedi\u011fini s\u00f6yleyebilmesini \u00e7ok rahat kabul ederim. Ama konu m\u00fczik olunca, bu \u00e7ok vahim bir \u015fey olur.<\/p>\n

Ne zaman m\u00fczik dinlersiniz?<\/em><\/p>\n

Her zaman, \u00f6zellikle \u015fimdi art\u0131k yazmazken. Yazmay\u0131 kestim, de\u00advam etmeye art\u0131k de\u011fmedi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum, ama bu kurulu\u011fun ye\u00adrini m\u00fczik dolduruyor. M\u00fcziksiz hayat benim i\u00e7in hakikaten bir sa\u00e7mal\u0131k olur. M\u00fczikal izgedeki ihsas\u0131 kelimelerle kaydedemeyece\u011fi\u00admize g\u00f6re, yazmaya ihtiyac\u0131m\u0131z yoktur. Dolay\u0131s\u0131yla m\u00fczi\u011fe anlam\u0131n\u0131 veren hi\u00e7bir \u015fey, yaz\u0131yla iletilemez. O zaman bu ko\u015fullarda yaz\u00admak niye? Her hal\u00fckarda, genel olarak yazmak niye? Kitaplar\u0131 \u00e7o\u00ad\u011faltmak niye? Ne pahas\u0131na olursa olsun yazar olmay\u0131 istemek niye? Herkes \u00e7ok fazla yaz\u0131yor zaten -uzun zamand\u0131r bu bir facia haline geldi, bu yarars\u0131z ve sa\u00e7ma \u00fcretim, \u00f6zellikle Paris’te. Peki niye? Ben kendim de, yazmayaca\u011f\u0131m\u0131 ya da \u00e7ok \u00e7ok az yazaca\u011f\u0131m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor\u00addum, fakat insan kendini oyuna kapt\u0131r\u0131yor. \u015eimdi bu komediye art\u0131k devam etmek istemedi\u011fimi anlad\u0131m. \u00d6nceleri komedi de\u011fildi, \u00e7\u00fcn\u00adk\u00fc yazma olay\u0131 bir t\u00fcr l\u00fczuma tekab\u00fcl ediyordu, kendimden kurtul\u00adman\u0131n bir bi\u00e7imiydi. \u015eunu s\u00f6ylemek gerekir ki, her \u015feyi basitle\u015ftirmenin tek yolu kendini ifade etmektir. Bir \u015fey, yazar yazmaz hemen esrar\u0131n\u0131 yitirir, berbat olur; hem o \u015feyi, hem de kendinizi \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015f\u00ads\u00fcn\u00fczd\u00fcr. Bu bende bir i\u015flev yerine getirdi; ama art\u0131k \u00f6yle de\u011fil. Yazmayan ki\u015filerin, kendini ifade edenlerden daha \u00e7ok kaynaklar\u0131 oldu\u011funu fark ettim, \u00e7\u00fcnk\u00fc her \u015fey i\u00e7lerinde. Ama yazm\u0131\u015f olma olgusu, \u00f6nemli olan her \u015feyi i\u00e7inizden defetmi\u015f olmakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla yazan ki\u015fi, i\u00e7ini bo\u015faltan ki\u015fidir. Ve bir hayat\u0131n sonunda, hi\u00e7lik gelir. Bundan dolay\u0131 yazarlar o kadar az ilgin\u00e7 insanlard\u0131r. Cidden b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum, i\u00e7leri bo\u015falm\u0131\u015ft\u0131r, birer kuklad\u0131rlar. \u00c7ok parlak insan\u00adlard\u0131r, ama art\u0131k varl\u0131klar\u0131 yoktur.<\/p>\n

Ya Beckett gibi biri? G\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz yazarlar aras\u0131nda o nereye ko\u00adnulabilir?<\/em><\/p>\n

Biliyor musunuz? \u015eimdi \u00e7ok az g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyoruz. Ama Beckett, tepkile\u00adrini yazar olarak g\u00f6stermeyen, zihni a\u00e7\u0131k biridir. Bu onda bir mese\u00adle de\u011fildir -onun durumunda da bu \u00e7ok g\u00fczel- \u00e7\u00fcnk\u00fc hi\u00e7bir zaman yazar olarak tepki g\u00f6stermedi. Biz hepimiz gibi “kendini kapt\u0131rm\u0131\u015f” biri hi\u00e7 de\u011fil; o, b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n \u00fczerinde, kendine has bir ya\u015fam \u00fcs\u00adlubu var, tamamen m\u00fcnferit bir vaka. Ama genel olarak, hangi alan\u00adda olursa olsun, \u00e7ok \u00fcreten ki\u015filerin bir zaman sonra kuklalara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc fark ettim. Bunun i\u00e7indir ki, b\u00fcy\u00fck mevcudiyetler, \u00e7o\u011fu zaman hi\u00e7bir \u015fey \u00fcretmemi\u015f ki\u015filerdir.<\/p>\n

Fransa’ya gelmeden \u00f6nce, bu \u00fclkede de \u00e7al\u0131\u015fmama karar\u0131 m\u0131 alm\u0131\u015f\u00adt\u0131n\u0131z?<\/em><\/p>\n

Evet, herhangi bir meslek icra etmekten, sevmedi\u011fimiz ve seveme\u00adyece\u011fimiz \u015feyleri yapmaktan, her t\u00fcr gayri \u015fahsi i\u015fle u\u011fra\u015fmaktan ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in, \u00f6n\u00fcne gelen a\u015fa\u011f\u0131lanmay\u0131 ya da \u0131st\u0131rab\u0131 kabullenmek gerekti\u011fini a\u015f\u0131r\u0131 bir zihin a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131yla anlad\u0131m. Bir tek fiziksel \u00e7al\u0131\u015f\u00admay\u0131 kabul edebilirdim. Sokaklar\u0131 s\u00fcp\u00fcrmeyi kabul ederdim, herhangi bir \u015feyi, ama yazmay\u0131 de\u011fil, gazetecilik yapmay\u0131 de\u011fil! Haya\u00adt\u0131n\u0131 kazanmamak i\u00e7in her \u015feyi yapmak gerekiyordu. \u00d6zg\u00fcr olmak i\u00e7in, \u00f6n\u00fcne gelen a\u015fa\u011f\u0131lanmaya tahamm\u00fcl etmek gerekir; hayat prog\u00adram\u0131m da hemen hemen buydu. Paris’te hayat\u0131m\u0131 \u00e7ok iyi d\u00fczene koy\u00admu\u015ftum, ama i\u015fler \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm gibi gitmedi. Sorbonne’a kay\u0131tl\u0131y\u00add\u0131m, 40 ya\u015f\u0131ma kadar; sonunda beni \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131lar ve “Beyefendi, art\u0131k bitti, bir ya\u015f s\u0131n\u0131r\u0131 kondu ve o da 27,” dediler. Birden, b\u00fct\u00fcn \u00f6zg\u00fcrl\u00fck tasar\u0131lar\u0131m \u00e7\u00f6km\u00fc\u015ft\u00fc. Buraya \u00e7ok yak\u0131n bir otelde oturdu\u011fumu hat\u0131r\u00adl\u0131yorum, \u00e7ok sevdi\u011fim eski bir tavan aras\u0131 odas\u0131yd\u0131; kendi kendime \u015f\u00f6yle dedim: “Durum \u015fimdi \u00e7ok vahim.” O zamana kadar sorun oto\u00admatik olarak \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc: B\u00fct\u00fcn gereken, \u00f6\u011frenci yemekhanesinde neredeyse bedava yemek yiyebilmek i\u00e7in Sorbonne’a kay\u0131tl\u0131 olmak\u00adt\u0131. Ne yapmal\u0131? Lokantalarda yeme ya da normal bir ya\u015fam s\u00fcrd\u00fcrme imkanlar\u0131m yoktu. Bu belki hayat\u0131mda bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 olmad\u0131, ama ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir kayg\u0131yd\u0131. Sevmedi\u011fim \u015feyleri yapma d\u0131\u015f\u0131nda her \u015feyi kabul etme karar\u0131 alm\u0131\u015f oldu\u011fum i\u00e7in, hayat\u0131m muazzam dere\u00adcede zorla\u015f\u0131yordu. Bereket versin ki aydan aya \u00f6dedi\u011fim ve neredey\u00adse bedava olan o otel odas\u0131 vard\u0131. Buraya \u00e7ok yak\u0131n, Monsieur-le-\u00adPrince Soka\u011f\u0131’ndaki o enfes tavanaras\u0131na hakikaten bay\u0131l\u0131yordum. O s\u0131rada, aydan aya \u00f6deme yapan herkesin kap\u0131 d\u0131\u015far\u0131 edildi\u011fini g\u00f6rd\u00fcm, bir tek ben m\u00fcstesna. Ev sahibini tan\u0131yordum, onun i\u00e7in cesa\u00adret edememi\u015fti; ama kendi kendime, bu bir g\u00fcn benim ba\u015f\u0131ma da ge\u00adlece\u011fine g\u00f6re mutlaka ba\u015fka bir \u015fey bulmam gerekti\u011fini s\u00f6yledim. 1960 y\u0131l\u0131ndayd\u0131 bu; Tarih ve \u00dctopya<\/em>‘y\u0131 yay\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131m ve apartman daireleriyle u\u011fra\u015fan bir han\u0131m tan\u0131yordum. Ona kitab\u0131m\u0131 yollad\u0131m, bana yard\u0131m s\u00f6z\u00fc verdi, \u00fc\u00e7 g\u00fcn sonra, eski kira oldu\u011fu i\u00e7in anlams\u0131z bir fiyata bu daireyi buldu. Bir yasa uyar\u0131nca, bu kiralar art\u0131r\u0131lamaz; ya\u015fl\u0131l\u0131ktan nefret eden ben ise bundan istifade ediyorum, bunun ev sahibine kar\u015f\u0131 yap\u0131lan b\u00fcy\u00fck bir haks\u0131zl\u0131k oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmeme ra\u011f\u00admen. B\u00f6ylelikle sorunumu hallettim; b\u00fct\u00fcn bunlar bir meslekle u\u011f\u00adra\u015fmadan ya\u015famak i\u00e7in gerekliydi. Ama b\u00fct\u00fcn bunlar hala bitmedi, bug\u00fcn gen\u00e7lerin bu imkanlar\u0131 yok. Beni ziyaret etmeye gelen gen\u00e7ler var; bana benim gibi ya\u015famak istediklerini s\u00f6yl\u00fcyorlar. Ama \u00e7ok ge\u00e7. Bunlar kayboldu, \u015fimdi her \u015fey berbat oldu.<\/p>\n

Ama yine de \u00e7al\u0131\u015fmaya, yazmaya devam ettiniz; NRF’den bir\u00e7ok ya\u00ady\u0131n\u0131n\u0131z \u00e7\u0131kt\u0131.<\/em><\/p>\n

Evet, do\u011fru. Hep cennette ya\u015fayamay\u0131z – asalak olarak demek isti\u00adyorum. Anlad\u0131m ki yazmak gerekiyor; bu da ku\u015fkusuz bir ihtiyaca tekab\u00fcl ediyordu. Dolay\u0131s\u0131yla Frans\u0131zcadaki ilk kitab\u0131m\u0131 yay\u0131mla\u00add\u0131m –\u00c7\u00fcr\u00fcmenin Kitab\u0131<\/em>‘yd\u0131 bu- ondan sonras\u0131 i\u00e7in belirsiz niyetle\u00adrim vard\u0131, kitaplar\u0131 neden \u00e7o\u011faltmak gerekti\u011fini daha o zamandan soruyordum kendime. Ni\u00e7in? Her hal\u00fckarda bir ki\u015fiden kalan sade\u00adce birka\u00e7 c\u00fcmle de\u011fil midir? Ama s\u00f6ylemek gerekir ki g\u00fcnler a\u015f\u0131r\u0131 uzun; sonra, bahis konusu olan bir nevi hayatdoluluk, bir kendini g\u00f6sterme ihtiyac\u0131 da vard\u0131. Otuz y\u0131l s\u00fcresince hi\u00e7 tan\u0131nmayan biri ol\u00addum, kitaplar\u0131m hi\u00e7 sat\u0131lm\u0131yordu. Bu ko\u015fullar\u0131 iyi taraf\u0131ndan ald\u0131m, \u00fcstelik \u015feylere bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131ma da tekab\u00fcl ediyordu; cepkitaplar\u0131na geli\u00adnene kadar. Size i\u00e7tenlikle ilgi g\u00f6sterecek okurlara dokunman\u0131n tek ger\u00e7ek yolunun bu oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Ondan sonras\u0131, b\u00fct\u00fcn edebi kariyer mekanizmas\u0131d\u0131r; ama \u00f6nemli olan y\u0131llar, anonimlik y\u0131l\u00adlar\u0131d\u0131r sadece. Tan\u0131nmamak bir hazd\u0131r; bazen buruk taraflar\u0131 olabilir, ama ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir durumdur. Beni salonlarda y\u0131llarca -\u00e7\u00fcnk\u00fc bir zamanlar viski i\u00e7meyi \u00e7ok severdim, kendi paramla alamad\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in de davetlere giderdim- Ionesco ve Beckett’in dostu olarak takdim et\u00adtiler. Bu ko\u015fullar\u0131 \u00e7ok kolayl\u0131kla kabul ediyordum. Neden olmas\u0131n ki? Tan\u0131nm\u0131\u015f biri olmak neden?<\/p>\n

Aniden Frans\u0131zca yazma karar\u0131n\u0131 neden alm\u0131\u015ft\u0131n\u0131z?<\/em><\/p>\n

Romanya’ya bir daha hi\u00e7 d\u00f6nmeme karan alm\u0131\u015ft\u0131m. Benim i\u00e7in bu i\u015f bitmi\u015fti; kelimenin mutlak anlam\u0131yla, hakikaten mazi olmu\u015ftu. Di\u00adeppe yak\u0131n\u0131ndayd\u0131m, deniz k\u0131y\u0131s\u0131nda, 1936 y\u0131l\u0131yd\u0131, bir k\u00f6yde Mal\u00adlarme’yi Rumenceye \u00e7evirmeyi deniyordum. Ve aniden, kendi ken\u00addime: “Bu i\u015f i\u00e7in hi\u00e7 yetene\u011fim yok,” dedim ve o anda, art\u0131k Frans\u0131zca yazma karar\u0131 ald\u0131m. O zamana kadar, ilgin\u00e7tir, Frans\u0131zcay\u0131 ih\u00admal etmi\u015ftim; oysa \u0130ngilizceyi \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131m, hatta Sorbonne’da \u0130ngilizce do\u00e7entlik derslerini izlemi\u015ftim. Frans\u0131zca yazma karar\u0131m\u0131 -bir anda al\u0131nan bu karar\u0131 yerine getirmenin zannetti\u011fimden \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7 oldu\u011fu \u00e7\u0131kt\u0131 ortaya. Hatta bir azaba d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. \u0130lk kitab\u0131m\u0131 d\u00f6rt defa yazd\u0131m; bu da beni yazmaktan tiksindirdi. \u00c7\u00fcr\u00fcmenin Ki\u00adtab\u0131<\/em>‘n\u0131 yazd\u0131ktan sonra, kendime \u0131st\u0131rap vermeye devam etmenin gereksiz oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Ve yorgunluktan, Burukluk<\/em>‘u yay\u0131mla\u00add\u0131m. Art\u0131k c\u00fcmleler kurman\u0131n gereksiz oldu\u011fu, vs. Daha sonra, s\u00fc\u00adre\u00e7 her \u015feye ra\u011fmen devam etti; aynca \u015funu da s\u00f6ylemek gerekir, Paulhan s\u00fcrekli NRF’ye yaz\u0131 vermem i\u00e7in \u0131srar ediyordu. S\u00f6z veri\u00adyordum, sonra da kendi kendimi su\u00e7luyordum, sonra vaatlerimi yerine getirmek istiyordum; b\u00f6ylece bir nevi \u00e7ark\u0131n i\u00e7ine girdim. Ken\u00addimi merkezin d\u0131\u015f\u0131nda bulmay\u0131 m\u00fckemmel bir \u015fekilde kabul ediyor\u00addum. Hi\u00e7 tan\u0131nm\u0131yordum, ama en nihayetinde tan\u0131nmamak hi\u00e7 de naho\u015f bir \u015fey de\u011fil. \u0130\u015fte bu, bir yazar\u0131n hayat\u0131ndaki y\u0131llar, okursuz yazar\u0131n -yine de birka\u00e7 ki\u015fi tan\u0131yan yazar\u0131n- hayat\u0131ndaki; pratik ola\u00adrak naho\u015f taraflar\u0131 var, ama ger\u00e7ek yaz\u0131 d\u00f6nemi de budur, \u00e7\u00fcnk\u00fc kendiniz i\u00e7in yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 zannedersiniz.”<\/p>\n

E. M. Cioran, Ezeli Ma\u011flup, \u00e7ev. Haldun Bayr\u0131, Metis Yay\u0131nlar\u0131, 2007 [1995], s. 216-22.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

“B\u00fct\u00fcn fiiliyat\u0131m\u0131z\u0131n ard\u0131nda yatan \u015feyler var; psikolojik a\u00e7\u0131dan il\u00adgin\u00e7 olan da budur, sadece y\u00fczeyi biliriz, yapma taraf\u0131… Dile getiri\u00adlen \u015feyin i\u00e7ine girilir, ama \u00f6nemli olan, dile getirilmemi\u015f \u015feydir, z\u0131mni olan \u015feydir, bir davran\u0131\u015f\u0131n ya da bir s\u00f6z\u00fcn s\u0131rr\u0131. Bundan dola\u00ady\u0131 ba\u015fkalar\u0131 hakk\u0131ndaki ve kendimiz hakk\u0131ndaki yarg\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc yanl\u0131\u015ft\u0131r. Baya\u011f\u0131 taraf kamufle edilmi\u015ftir. Oysa baya\u011f\u0131 … Continue reading Cioran, Yaz\u0131, \u015eiir ve Bir \u00c7e\u015fit Ya\u015fam Sanat\u0131<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[33,7],"tags":[99,120],"class_list":["post-1106","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-alinti","category-edebiyat","tag-emil-cioran","tag-ezeli-maglup"],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p9WYIs-hQ","jetpack-related-posts":[{"id":344,"url":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/2017\/10\/07\/cioran-uykusuzluk-uzerine\/","url_meta":{"origin":1106,"position":0},"title":"Cioran, Uykusuzluk \u00dczerine","author":"yalpertem","date":"7 October 2017","format":false,"excerpt":"\"Bu kadar \u015fahsi \u015feylerden s\u00f6z etmek \u00e7ok g\u00fc\u00e7. Ama madem ki uykusuzluktan bahsettiniz, ben gen\u00e7li\u011fimde uykusuzluk derdini ya\u015fam\u0131\u015f olman\u0131n o kadar da k\u00f6t\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131na inan\u0131yorum. Son derece ac\u0131 verici bir tecr\u00fcbedir bu; bir felakettir. Ama ba\u015fkalar\u0131n\u0131n anlayamayaca\u011f\u0131 \u015feyleri anlaman\u0131z\u0131 sa\u011flar: Uykusuzluk sizi canl\u0131lar\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131r, insanl\u0131\u011f\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda.\u00a0D\u0131\u015flanm\u0131\u015f\u00a0olursunuz. Ak\u015fam saat sekizde\u2026","rel":"","context":"In "al\u0131nt\u0131"","block_context":{"text":"al\u0131nt\u0131","link":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/category\/alinti\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/ezeli-maglup-emile-cioran-201x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":1003,"url":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/2018\/03\/04\/blanchot-yazma-kitap-ve-okuma-uzerine-i\/","url_meta":{"origin":1106,"position":1},"title":"Blanchot, Yazma, Kitap ve Okuma \u00dczerine (I)","author":"yalpertem","date":"4 March 2018","format":false,"excerpt":"Bir Blanchot kitab\u0131ndan \"yaz\u0131\" \u00fczerine k\u0131sa bir pasaj al\u0131nt\u0131lamak ahmakl\u0131k. K\u00fclliyat\u0131 zaten yazmay\u0131, okumay\u0131, al\u0131nt\u0131lamay\u0131, ba\u015fka metinleri, onlar\u0131n yazarlar\u0131yla muhabbeti ku\u015fatm\u0131\u015f okur-yazardan b\u00f6ylesi bir par\u00e7a s\u00f6k\u00fcp \u00e7\u0131karmak utan\u00e7 verici. Ne okumak, ne yazmak, ne konu\u015fmak, ne var ki sadece bunlarda yatar daha \u015fimdiden s\u00f6ylenmi\u015f olandan, Bilme'den, anla\u015fmadan kurtulu\u015fumuz, verilenin belki\u2026","rel":"","context":"In "al\u0131nt\u0131"","block_context":{"text":"al\u0131nt\u0131","link":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/category\/alinti\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/maurice-blanchot-felaket-yazisi-198x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":1846,"url":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/2018\/07\/08\/bauman-turistler-ve-aylaklar\/","url_meta":{"origin":1106,"position":2},"title":"Bauman, Turistler ve Aylaklar","author":"yalpertem","date":"8 July 2018","format":false,"excerpt":"\" Aylak, turistin\u00a0alter ego'sudur [di\u011fer ki\u015filik]. Ayn\u0131 zamanda, turistin en ate\u015fli hayran\u0131d\u0131r; turist hayat\u0131n\u0131n zorluklar\u0131 hakk\u0131nda yeterince konu\u015fulmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de\u011fil, daha \u00e7ok, ger\u00e7ek sorunlar\u0131 hakk\u0131nda hi\u00e7bir fikir sahibi olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in b\u00f6yledir. Ayla\u011fa, e\u011fer \u00f6zg\u00fcrce se\u00e7me \u015fans\u0131 olsayd\u0131 ne t\u00fcr bir hayat s\u00fcrmek isterdi diye sorun, alaca\u011f\u0131n\u0131z yan\u0131t, bir turist cennetinin\u2026","rel":"","context":"In "al\u0131nt\u0131"","block_context":{"text":"al\u0131nt\u0131","link":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/category\/alinti\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/zygmunt-bauman-k%C3%BCreselle%C5%9Fme-toplumsal-sonu%C3%A7lar%C4%B1-181x300.png?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":457,"url":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/2017\/11\/10\/gurbilek-tasra-ve-istegin-krizi\/","url_meta":{"origin":1106,"position":3},"title":"G\u00fcrbilek, Ta\u015fra ve \u0130ste\u011fin Krizi \u00dczerine","author":"yalpertem","date":"10 November 2017","format":false,"excerpt":"\"Ben de vaatten s\u00f6z ederek ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131m bu kitaba. Piyasan\u0131n ta\u015fraya do\u011fru geni\u015fledi\u011fi, ta\u015fran\u0131n k\u00fclt\u00fcrel alanda y\u00fckseldi\u011fi y\u0131llardan s\u00f6z ediyordum. K\u0131rda olsun \u015fehirde olsun \u00fcvey evlat muamelesi g\u00f6rm\u00fc\u015f, ta\u015fradan ibaret b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f her \u015feyin sonunda piyasan\u0131n imk\u00e2nlar\u0131yla bulu\u015fmas\u0131n\u0131n; uzun y\u0131llar bast\u0131r\u0131lmak zorunda kal\u0131nan bir i\u015ftah\u0131n, yabanc\u0131 topraklarda kendine g\u00fcvenmeyi \u00f6\u011frenmi\u015f bir sesin\u2026","rel":"","context":"In "al\u0131nt\u0131"","block_context":{"text":"al\u0131nt\u0131","link":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/category\/alinti\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/11\/kotu-cocuk-turk-nurdan-gurbilek-214x300.png?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":1548,"url":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/2018\/05\/17\/deleuze-duygu-ve-duygulanis-gecis-spinoza\/","url_meta":{"origin":1106,"position":4},"title":"Deleuze, Duygu, Duygulan\u0131\u015f ve Ge\u00e7i\u015f (Spinoza)","author":"yalpertem","date":"17 May 2018","format":false,"excerpt":"\" Bir duygu nedir? Spinoza der ki bu duygulan\u0131\u015f\u0131n ku\u015fatt\u0131\u011f\u0131 bir \u015feydir. Duygulan\u0131\u015f bir duyguyu ku\u015fat\u0131r. Hat\u0131rlayacaks\u0131n\u0131z, kesin bir \u015fekilde s\u00f6ylemek gerekirse duygulan\u0131\u015f bir \u015feyin imgesinin benim \u00fczerimdeki anl\u0131k etkisidir. Mesela alg\u0131lar duygulan\u0131\u015ft\u0131r. Eylemimin ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011fu \u015feylerin imgesi bir duygulan\u0131\u015ft\u0131r. Duygulan\u0131\u015f bunlar\u0131n hepsini ku\u015fat\u0131r. Bunlar Spinoza'n\u0131n s\u00fcrekli olarak kulland\u0131\u011f\u0131 kelimelerdir.\u2026","rel":"","context":"In "al\u0131nt\u0131"","block_context":{"text":"al\u0131nt\u0131","link":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/category\/alinti\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/gilles-deleuze-spinoza-%C3%BCzerine-onbir-ders-202x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":1347,"url":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/2018\/05\/06\/kierkegaard-tinin-yokluguna-duyulan-kaygi\/","url_meta":{"origin":1106,"position":5},"title":"Kierkegaard, Tin’in Yoklu\u011funa Duyulan Kayg\u0131","author":"yalpertem","date":"6 May 2018","format":false,"excerpt":"\" Ya\u015fam\u0131 g\u00f6zleyen bir ki\u015fi, burada ileri s\u00fcr\u00fclen d\u00fc\u015f\u00fcncenin do\u011frulu\u011fu konusunda ikna olacakt\u0131r: Kayg\u0131 g\u00fcnah\u0131n nitel s\u0131\u00e7ramayla ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 nihai psikolojik durumdur. Bununla birlikte paganl\u0131k ve H\u0131ristiyanl\u0131k'ta yinelenen pagan d\u00fc\u015f\u00fcnce, g\u00fcnah\u0131n nitel s\u0131\u00e7ramas\u0131n\u0131n olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 yolundaki belirlenimden do\u011far. Ama bu durum Masumiyet de\u011fil, Tin a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda daha \u00e7ok G\u00fcnahk\u00e2rl\u0131k durumudur. H\u0131ristiyanl\u0131k'taki\u2026","rel":"","context":"In "al\u0131nt\u0131"","block_context":{"text":"al\u0131nt\u0131","link":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/category\/alinti\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/yalpertem.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/soren-kierkegaard-kayg%C4%B1-kavram%C4%B1-178x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1106","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1106"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1106\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1106"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1106"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yalpertem.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1106"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}